Dodaj do ulubionych nasz włoski profil na Facebooku!

Przekazujemy tam informacje z Włoch, piszemy o nowościach na stronie,
publikujemy ekskluzywne zdjęcia z Włoch, porady pratyczne i mapki!
Wspominamy o promocjach, pięknych miejscach i aktualnych wydarzeniach.
Pierwszy kompleksowy portal dla turystów i osób zafascynowanych Włochami
Zima, Włochy Narty, Włochy Alpy, Włochy Dolomity, Włochy
Booking.com

Jakie włoskie miasto lubisz najbardziej?

  • Rzym
  • Wenecja
  • Mediolan
  • Florencja

» » Monte Cassino / Cassino

Monte Cassino / Cassino

prowincja: Frosinone, region: Lacjum, Włochy

Monte Cassino, Włochy
polski cmentarz na Monte Cassino, w tle widać opactwo benedyktyńskie, Włochy (fot. Ł. Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Ponad 30-tysięczne miasto Cassino leży w cieniu górującego nad okolicą wzgórza Monte Cassino, na szczycie którego znajduje się opactwo benedyktyńskie oraz polski cmentarz. W tym miejscu toczyła się jedna z najważniejszych bitew II wojny światowej. To właśnie tutaj pochowani zostali żołnierze II Korpusu generała Władysława Andersa. Dla Włochów Monte Cassino jest miejscem ważnym, ale nie najważniejszym. Dla Polaków to punkt obowiązkowy podczas pobytu w środkowych Włoszech. Polska flaga i tablice pamiątkowe w naszym języku są tu starannie wyeksponowane.

Bitwa o Monte Cassino przez historyków określana jest mianem jednej z najcięższych i najbardziej krwawych w trakcie II wojny światowej. Porównuje się ją z powstaniem warszawskim, z walkami pod Staliningradem lub z lądowaniem aliantów w Normandii.

We wrześniu 1943 r. wojska alianckie wylądowały na południu Włoch i zajęły Neapol. Zbiegło się to z kapitulacją Włoch. Na półwyspie Apenińskim rozpoczęła się niemiecka okupacja. W tym samym czasie wojska niemieckie zaczęły wycofywać się na północ. Będące w defensywie wojska hitlerowskie uznały, że Monte Cassino jest świetnym miejscem na utworzenie fortyfikacji i zbudowanie tutaj bazy wojskowej. Fortyfikacja wraz z bazą wojsk niemieckich stała się kluczowym elementem utworzonej wówczas Linii Gustawa. Były to 130 km umocnienia wojsk niemieckich przecinające Włochy w poprzek, w najwęższym miejscu Półwyspu Apenińskiego. Chodziło o to, aby uniemożliwić wojskom alianckim zdobycie Rzymu i pozostałej części Włoch.

Dowódca niemieckiej armii we Włoszech, feldmarszałek Luftwaffe Albert Kesselring obiecał Hitlerowi, że utrzyma Linię Gustawa przez 6 miesięcy. Obietnica ta padła w listopadzie 1943 r. Kesselring zdawał sobie wówczas sprawę z faktu, że ukształtowanie terenu sprzyja Niemcom. W górskich warunkach praktycznie niemożliwe było użycie czołgów i ciężkiej artylerii. Przez kolejne pół roku, do maja 1944 r. Niemcy skutecznie bronili się przed natarciem wojsk alianckich.

Po stronie niemieckiej opór stawiała niemiecka 10 Armia oraz dwie zaprawione w bojach i elitarne jednostki Luftwaffe: 1 Dywizja Strzelców Spadochronowych i 1 Dywizja Pancerno-Spadochronowa "Hermann Göring".

Jeszcze zanim wojska alianckie wylądowały na południu Włoch Kolegium Szefów Sztabów (CCS) upominało generała Eisenhowera by "bez względu na okoliczności operacyjne wszystkie instytucje religijne, kościoły, archiwa i pomniki przeszłości we Włoszech były chronione". O tym, jak ważna jest ochrona zabytków i kościołów świadczył fakt, że polecenie to powtarzano jeszcze wielokrotnie. Podobne podejście mieli też niemieccy wojskowi. Dowodzący Niemcami na Monte Cassino Albert Kesselring nie zezwolił na zbudowanie fortyfikacji w samym klasztorze benedyktyńskim, ponieważ zdawał sobie sprawę, że będzie to równoznaczne ze spisaniem klasztoru na straty.

W trakcie prowadzonych walk Amerykanie wiedzieli, że w klasztorze nie ma wojsk niemieckich, ale mimo to postanowili klasztorne budynki zbombardować. Dowódcy amerykańscy obawiali się, że w trakcie prowadzonych walk Niemcy mogą się przegrupować do klasztoru. Wcześniej jednak alianci ostrzegli, że zamierzają zbombardować klasztor. Pozwolił to wywieźć do Watykanu wszystkie najważniejsze, bezcenne działa sztuki i eksponaty znajdujące się w klasztorze. Bombardowanie klasztoru trwało trzy dni i rozpoczęło się 15 lutego 1944 r. W powstałym po bombardowaniu gruzowisku ukryli się niemieccy żołnierze.

Po tym jak kolejne natarcia aliantów kończyły się niepowodzeniem przystąpiono do opracowywania Operacji Honker. Chodziło o zaplanowane, zmasowane i stanowcze uderzenie wojsk alianckich. Głównym trzonem wokół którego miały toczyć się walki mianowany został 2 Korpus Polski pod dowództwem gen. Władysława Andersa. 24 marca oficjalnie powierzono generałowi Andersowi zaplanowanie i przeprowadzenie walk w celu zdobycia Monte Cassino.

Pierwszy atak na Monte Cassino pod dowództwem polskiego generała rozpoczął się 12 maja. Walki trwały kilka dni, każdej doby ginęły setki polskich żołnierzy. Jednak decydujące natarcie Polaków miało miejsce 17 maja. W nocy Niemcy zaczęli opuszczać ruiny klasztoru. Opór hitlerowców udało się ostatecznie przełamać 18 maja 1944 r. W walkach po stronie aliantów uczestniczył 2 Korpus Polski, ale także Francuski Korpus Ekspedycyjny oraz brytyjska 78 Dywizja. Wycofujących się Niemców wojska alianckie w dalszym ciągu ostrzeliwały. Garstka niemieckich żołnierzy, która została w klasztorze, wywiesiła białą flagę.

Po wywieszeniu białej flagi na sprawdzenie terenu wysłano polski 12 Pułk Ułanów Podolskich, którym dowodził ppor. Kazimierza Gurbiela. Polscy żołnierze bez strat w ludziach przeszli przez zaminowane pole po czym wkroczyli do klasztoru i zatrzymali niemieckich żołnierzy. Następnie Polacy wywiesili proporzec 12 Pułku Ułanów, a niedługo później zastąpili go polską flagą, która górowała nad pokonaną Linią Gustawa. Na polecenie generała Andersa kilka godzin później wywieszono także brytyjską flagę, a jeden z polskich żołnierzy odegrał hejnał mariacki. Sukces wojsk polskich polegał na tym, że umożliwiły one bezpieczne wejścia w dolinę rzeki Liri wojskom brytyjskim, skąd mogły one ruszyć do marszu na Rzym.

Siły amerykańskie zajęły Rzym już 4 czerwca, zaledwie dwa tygodnie po tym jak odbite zostało Monte Cassino. Dla porównania walki z Niemcami pod Monte Cassino trwały pół roku. Wzgórze Monte Cassino od starożytności stanowiło najważniejszych strategiczny punkt na wojskowej mapie południa Włoch.

Miasto Cassino oraz wzgórze Monte Cassino położone są tuż obok autostrady A1 będącej transportowym kręgosłupem Włoch. Wystarczy zjechać zaledwie kilka kilometrów z „Autostrady Słońca” aby znaleźć się na krętej i stromej Via Montecassino prowadzącej na szczyt wzgórza. Widoki z okien samochodu lub autokaru są przepiękne. Widać starannie uporządkowaną architekturę miasta Cassino oraz okoliczne wzgórza i soczystą zieleń regionu Lazio. W pobliżu znajduje się duża fabryka, w której produkowane są samochody Fiata, będąca głównym pracodawcą w regionie. Jednak to nie samo miasto ani nie jego okolica są celem turystów.

Po tym jak wjedziemy na wzgórze Monte Cassino wypatrujmy charakterystycznego znaku drogowego z napisem „cimitero polacco” (polski cmentarz). Do cmentarza prowadzi malownicza aleja, przed którą znajduje się brama i parking dla samochodów. W 2014 r. parking był bezpłatny. Więcej na temat samego cmentarza znajduje się w kolejnych akapitach na tej stronie.

Po zwiedzaniu cmentarza pieszo lub samochodem można podjechać kilkaset metrów dalej, pod opactwo benedyktyńskie, które w 1944 r. niemal w całości zostało zbombardowane. Opactwo pierwotnie zostało zbudowane w 529 r., ale po II wojnie światowej w całości go odbudowano. Obecnie w dużej części bezpłatnie dostępne jest dla zwiedzających. Przed opactwem znajduje się płatny parking dla samochodów osobowych i autokarów.

Booking.com

Położenie

Miasto Cassino położone jest w środkowych Włoszech, w regionie Lazio, tuż obok autostrady A1, nazywanej "Autostradą Słońca". W Cassino mieszka około 30 tys. mieszkańców. Nad miastem góruje szczyt Monte Cassino, na którym znajduje się opactwo benedyktyńskie oraz polski cmentarz. Szczyt Monte Cassino ma wysokość 519 m n.p.m. W trakcie II wojny światowej góra była strategicznym miejscem w trakcie walk wojsk niemieckich z armią aliantów. Był to najbardziej istotny element utworzonej przez wojska niemieckie Linii Gustawa.

Monte Cassino, Włochy
Monte Cassino, Włochy (fot. Ł. Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Ciekawe miejsca, atrakcje, zabytki...

  • Polski Cmentarz Wojenny na Monte Cassino – decyzję o utworzeniu cmentarza polskich żołnierzy podjął generał Władysław Anders 18 maja 1944 r., czyli w dniu, w którym Polacy zdobyli Monte Cassino. Pochowano tutaj polskich żołnierzy, którzy zginęły w bohaterskiej i męczeńskiej walce z Niemcami pomiędzy 11, a 19 maja 1944 r. Cmentarz powstał stosunkowo szybko. Głównymi architektami oraz kierownikiem budowy byli Polacy. Cmentarz zbudowano na płaskim terenie na wzgórzu Monte Cassino. Ziemia ta w czasie walk była określana mianem "Doliny Śmierci". Uroczyste oddanie cmentarza nastąpiło 1 września 1945 r. z udziałem polskich władz na uchodźstwie. Spoczywa tu 1072 polskich żołnierzy w większości wyprowadzonych wcześniej przez generała Andersa z radzieckich gułagów. W 1970 r. w Londynie zmarł generał Władysław Anders. Jego ostatnią wolą było to, aby został pochowany na Monte Cassino. Dziś jego grób jest centralnym elementem polskiego cmentarza.
  • Opactwo benedyktyńskie na Monte Cassino – znajdujące się na szczycie Monte Cassino opactwo pierwotnie zostało zbudowane w 529 r. na wysokości ponad 500 m n.p.m. na szczycie stromej góry, która przez wieki dla wielu wojsk próbujących zdobyć Rzym miała znaczenie strategiczne. Klasztor został zbombardowany w 1944 r. przez wojska alianckie. Amerykanie uprzedzili jednak przed bombardowaniem Do dziś toczy się dyskusja czy bombardowanie było konieczne. Po zakończeniu II wojny światowej opactwo odbudowano. Obecnie dostępne jest dla zwiedzających. Można spacerować po dziedzińcu, niektórych salach i tarasach widokowych.

Historia

Historia Cassino sięga V wieku p.n.e., kiedy pojawili się tutaj rzymscy koloniści. Od V wieku n.e. Cassino było municipium, co oznaczało, że było podbite przez rzymian, ale jednocześnie zachowywało częściową autonomię w zamian za lojalność. W międzyczasie na szczycie Monte Cassino wybudowana została świątynia na rzecz Jowisza, Febusa i Wenery.

Około 526 r. przybył tutaj Benedykt z Nursji z zamiarem wybudowania klasztoru. Wcześniej założył on swoje klasztory w Rzymie i innych miastach. Na klasztor benedyktyński zaadaptowano dawną starożytną świątynię leżącą na szczycie Monte Cassino. Klasztor na Monte Cassino stał się wkrótce jednym z najważniejszych tego typu miejsc chrześcijańskiej Europy. Św. Benedykt na Monte Cassino mieszkał aż do swojej śmierci. Zmarła tutaj także siostra św. Benedykta. Była to św. Scholastyka, która założyła zakon sióstr benedyktynek. Do dziś w opactwie na Monte Cassino znajdują się szczątki św. Benedykta i św. Scholastyki, będące najcenniejszymi relikwiami w klasztorze.

Duży rozwój i rozbudowa opactwa nastąpiła w VIII i IX wieku. Jednak później klasztor zdobyli Sareceni, którzy go w dużej części zniszczyli. Budowla została jednak odbudowana. W X wieku opat klasztoru został papieżem wybierając sobie imię Wiktora III. Przez rok – jako papież – przebywał on na Monte Cassino co znacząco przyczyniło się do rozwoju opactwa i pozyskania nowych dzieł sztuki oraz eksponatów. W 1321 r. papież Jan XXII podniósł rangę tutejszego kościoła do miana katedry.

Z punktu widzenia turystycznego najbardziej przejmująca jest jednak najnowsza historia klasztoru związana z II wojną światową (piszemy o tym na początku artykułu).

Monte Cassino, Włochy
opactwo na Monte Cassino, Włochy (fot. Ł. Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Komunikacja

Cassino położone jest w południowej części regionu Lazio, tuż obok „Autostrady Słońca”, czyli A1 będącej głównym kręgosłupem transportowym Włoch. Z płatnej autostrady A1 należy zjechać na węźle Cassino, a następnie wypatrywać znaków na drogę SS149 w kierunku "Abbazia di Montecassino" lub "Cimitero Militare Polacco".

Na szczyt Monte Cassino prowadzi kręta, górska droga, ale za to widoki na wzgórza Lazio są niezapomniane. W 2014 r. parking pod polskim cmentarzem był bezpłatny, natomiast drugi parking – tuż obok opactwa – oznaczony był niebieskimi liniami. Płatny był zarówno dla samochodów osobowych, jak i dla autokarów, dla których wydzielono specjalne miejsca.

Najbliższe międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Rzymie oraz w Neapolu.

Miasta Partnerskie

  • Zehlendorf (Niemcy)
  • Zamość (Polska)
  • Falaise (Francja)
  • Tychy (Polska)
  • Uzice (Serbia)
  • Venafro (Włochy)
  • North York (Kanada)
  • Karlovy Vary (Czechy)
  • Ortona (Włochy)
  • Kasyno (Australia)
  • Cavan (Włochy)
  • Isla Senglea (Malta)
  • Leno (Włochy)
  • Zogno (Włochy)

Ocena miejsca

3/5 gwiazdek (914 głosy)

Napisz komentarz do artykułu

If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 
Pola wymagane *
Booking.com