Mediolan – co zobaczyć w jeden lub dwa dni? Przewodnik krok po kroku

Mediolan jest światową stolicą mody i najważniejszym centrum gospodarczo-finansowym we Włoszech. To jedno z najbogatszych miast w Europie. Swoje kolekcje prezentują tutaj najsłynniejsze marki: Armani, Fendi, Prada czy Ermenegildo Zegna. Na mediolańskich wybiegach podziwiać można najlepiej opłacane modelki świata, a w centrum Mediolanu znajduje się butiki najdroższych marek. Swoją siedzibę ma tutaj słynny teatr „La Scala”, włoska telewizja, giełda i najważniejsze banki. Jednak – wbrew powszechnej opinii – Mediolan ma też bezcenne zabytki i ciekawe pod względem turystycznym miejsca. Co warto zobaczyć w Mediolanie w jeden lub dwa dni? Zapraszam Cię do naszego nowego przewodnika, który krok po kroku poprowadzi Cię po Mediolanie.

Mediolan nie ma tak wielu zabytków jak Rzym, czy Florencja, ale te, które posiada są pełne klasy i ogromnej wartości. Wśród nich dwa najważniejsze: mediolańska katedra oraz „Ostatnia Wieczerza” Leonarda da Vinci.

Jeśli poszukujesz rzetelnych wiadomości z Włoch oraz wakacyjnych inspiracji, porad i darmowych przewodników to zapraszam Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie.

Zapraszam Cię do praktycznego przewodnika po Mediolanie, a w nim:

• Mediolan w jeden dzień – opis zabytków i atrakcji według kolejności zwiedzania.
• Drugi dzień w Mediolanie – co warto zobaczyć gdy w Mediolanie zostajesz na noc.
• Linki do oficjalnych stron z biletami do muzeów i atrakcji oraz alternatywne strony zaufanych pośredników.
• Gdzie szukać noclegów, a których miejsc uniknać?
• Praktyczny poradnik jak dojechać do centrum Mediolanu z pobliskich lotnisk?
• Gdzie zaparkować samochód?
• Komunikacja miejska w Mediolanie – jak się poruszać, jakie bilety wybrać?

Wokół Mediolanu znajdują się aż trzy międzynarodowe porty lotnicze w tym lotnisko w Bergamo (Orio al Serio) oraz lotnisko Mediolan Malpensa – obydwa upodobały sobie tanie linie. Tylko w ciągu jednego tygodnia na mediolańskie lotniska odbywa się prawie 50 bezpośrednich połączeń lotniczych z polskich miast. Dostępne loty do Mediolanu znajdziesz np. na eSky.pl – zarezerwujesz je szybko i wygodnie, porównując ceny biletów w różnych liniach lotniczych.

Ponadto już samo Bergamo, w którym często lądują turyści, warte jest zwiedzenia, a bardzo blisko Bergamo i jednocześnie blisko Mediolanu znajduje się jezioro Como – jedno z dwóch najpiękniejszych jezior we Włoszech. Z Mediolanu nad jezioro Como średnio co godzinę odjeżdżają pociągi.

Mediolan – gdzie szukać noclegu, a których miejsc unikać?

Na początek ważna rada – zanim dokonasz bezzwrotnej rezerwacji i będzie już za późno :) W mailach i komentarzach pod tym artykułem – ale także pod innymi, między innymi tam gdzie opisuję jak dojechać z lotniska w Bergamo do Mediolanu – Czytelnicy często proszą mnie o pomoc w zaplanowaniu podróży komunikacją miejską z lotniska do hotelu. Niektórzy najpierw rezerwują pozornie tani hotel na obrzeżach centrum, a później orientują się, że około północy nie ma tam jak dojechać. Zdarza się też, że wcześnie rano nie można z takiego hotelu dojechać na lotnisko w inny sposób niż taksówką. Natomiast w ciągu dnia dojazd do takich miejsc często wymaga dwóch lub trzech przesiadek na kolejne autobusy.

Szczególnie kuszące są 4-gwiazdkowe hotele biznesowe na obrzeżach centrum Mediolanu. Na portalach rezerwacyjnych ich oferta wygląda świetnie: rozsądna cena, bogaty bufet śniadaniowy i bardzo wysoki standard. Jest tylko jeden minus – brak metra lub linii tramwajowej w pobliżu. Dlatego często okazuje się, że do umiarkowanej ceny za dobry hotel, trzeba jeszcze doliczyć 50-70 euro za taksówkę, która Cię tam zawiezie. To szczególnie istotne, jeśli Twój samolot ląduje wieczorem.

Porada praktyczna: wybierz hotel nieco poza ścisłym centrum Mediolanu, ale o wysokim standardzie i taki, do którego łatwo można dojechać metrem lub tramwajem. Z reguły 3 i 4-gwiazdkowe hotele na obrzeżach centrum mają lepszy stosunek ceny do jakości, a dojazd metrem lub tramwajem zajmuje około 20 minut. Natomiast hotele w ścisłym centrum – poza pewnymi wyjątkami – albo są drogie albo za stosunkowo wysoką cenę oferują niski standard.

Sprawdzone hotele w Mediolanie, do których łatwo dojechać

• J24 Hotel Milano**** – jeden z najtańszych 4-gwiazdkowych hoteli w Mediolanie. Obiekt po generalnej przebudowie, w nowoczesnym, loftowym stylu. 100 m od hotelu znajduje się stacja metra Maciachini, zaledwie 3 przystanki od dworca Milano Centrale i 7 od Duomo. Hotel jest więc świetnie skomunikowany. Nie ma parkingu, ale można zaparkować przy ulicy (to bezpieczna dzielnica). Bardzo ładne pokoje, śniadanie w formie bufetu, wifi, całodobowa recepcja.

• Hilton Garden Inn Milan North**** – zarówno w Polsce jak i we Włoszech często wybieramy sieć Hilton. Ich hotele trzymają najwyższy poziom bez względu na kraj. Ten mediolański nie jest droższy od polskich. Hotel znajduje się blisko stacji metra Villa San Giovanni, którą można bezpośrednio dojechać do Duomo. Ładne pokoje, zróżnicowane śniadania w formie bufetu, wifi. To dobra opcja jeśli będziecie samochodem – pod hotelem jest bezpłatny parking. Sam hotel jest poza centrum, więc łatwo tu dojechać.

• B&B Hotel Milano Ornato*** – tani hotel tuż obok przystanku tramwajowego linii 4, z którego łatwo można dojechać do centrum. Ładne, nowe pokoje z prywatnymi łazienkami, z wifi, klimatyzowane. Ponadto hotel oferuje strzeżony parking i całodobową recepcję, a śniadanie podawane jest w formie bufetu.

• Eco Hotel Milano & BioRiso Restaurant*** – hotel, który leży blisko stacji metra Affori Centro. Hotel szczyci się tym, że jest „eco” (jest tu ekologiczna restauracja, ogród, energia odnawialna). Pokoje klimatyzowane, z wifi i lodówką. Śniadania w formie bufetu. Dodatkowo hotel oferuje parking, ale za opłatą 16 euro za dzień.

Porada praktyczna: hotele warto rezerwować z około dwumiesięcznym wyprzedzeniem – wtedy jest taniej. Jeśli cena w trakcie Twojego pobytu jest wysoka, być może w Mediolanie odbywają się wówczas targi, koncert albo wydarzenie sportowe.

Ebook „Och!Tour Ukryty Mediolan”

Jeśli w Mediolanie masz zamiar spędzić więcej niż jeden dzień i chcesz odkryć nieoczywiste miejsca, to polecam Ci ebook Och!Tour Ukryty Mediolan. To spacer z autorką bloga Och!Milano – Dominiką, która mieszka w Mediolanie od 2014 r. Podczas wspólnej, przeszło 6-kilometrowej przechadzki, odkryjesz zagadkowe i nieoczywiste miejsca stolicy mody. Dowiesz się między innymi: gdzie w Mediolanie mieszkała wiedźma? Na której mediolańskiej ulicy przebacza się wszystkie grzechy? Gdzie w Mediolanie można spotkać magiczne zwierzęta? Czym tak naprawdę są mediolańskie kanały Navigli?

Przewodnik jest idealny na pierwszą wizytę w Mediolanie. Ponadto e-book jest wyposażony w: wysokiej jakości mapy z interaktywnymi linkami do Google Maps, informacje o komunikacji miejskiej oraz polecane restauracje i lokale na trasie spaceru.

Odkryj Mediolan, jak jego mieszkańcy!

• Link do sklepu Och!Milano, gdzie możesz kupić ebook „Och!Tour Ukryty Mediolan”

Mediolan w jeden dzień – co warto zobaczyć? Plan zwiedzania

Zapraszam Cię do przewodnika po mediolańskich zabytkach i atrakcjach, w którym punkt po punkcie opisuję co warto zobaczyć w jeden dzień?

Piazza del Duomo

Po wyjściu ze stacji metra Duomo od razu widać słynną, gotycką katedrę. Widok jest tym bardziej zaskakujący, ponieważ naprawdę rzadko metro we Włoszech dociera tak blisko bezcennego zabytku. Dla porównania w Rzymie ze stacji metra do Bazyliki św. Piotra jeszcze kilometr trzeba przejść pieszo. Natomiast w Mediolanie nie trzeba.

Piazza del Duomo nieustannie tętni życiem i uznawany jest za jeden z najwspanialszych placów we Włoszech. Byłem tu wielokrotnie i zawsze – niezależnie od pory roku – na placu był tłum ludzi, a do wejścia do katedry ustawiała się długa kolejka. Przez Piazza del Duomo przewijają się zarówno mieszkańcy jak i turyści. Tych drugich nieustannie zaczepiają imigranci handlujący kijkami do selfie czy bransoletkami mającymi przynieść szczęście. Nie daj się naciągnąć, chociaż handlarze bywają bardzo natarczywi.

Z uwagi na rangę miejsca i wartość zabytków na placu przez całą dobę pracują służby mundurowe, a nawet wojsko. Niektórzy turyści odczuwają przez to niepokój, jednak to nie ma związku z żadnym zagrożeniem. Wojsko pilnuje porządku na placu odkąd pamiętam.

Plac ma 17 000 m2 powierzchni. Dominuje tu gotycki front Duomo i sąsiadująca z katedrą Galeria Vittorio Emanuele II. Na placu znajduje się też konny pomnik Vittorio Emanuele II zbudowany w 1896 r. Jeszcze w XIX w. plac wyglądał zupełnie inaczej, był sporo mniejszy, a przed katedrą i w miejscu gdzie dziś znajduje się Galeria, usytuowanych było kilkanaście kamienic.

Plac przebudowywano etapami. Wiązało się z tym wiele wyburzeń, kontrowersji ale też konkursów architektonicznych i debat z mieszkańcami. Na samym placu w zależności od okoliczności umieszczane są różne instalacje, wystawy lub organizowane są koncerty.

Katedra w Mediolanie

Katedra jest najcenniejszym i najbardziej zachwycającym zabytkiem Mediolanu. Uważana za arcydzieło gotyku. Jej budowę rozpoczęto już w XIV w. Z uwagi na liczne rzeźby i detale budowa trwała ponad 400 lat. Katedra w Mediolanie w najwyższym punkcie mierzy 108 m wysokości. Jej długość to 157 m, a szerokość 93 m. Dziś jest największą świątynią we Włoszech. Na półwyspie Apenińskim większa od niej jest tylko Bazylika św. Piotra, ale ona przecież leży w Watykanie.

W trakcie ponad czterystu lat budowy w fasadę mediolańskiej katedry i wykończenie dachu wbudowano około 2150 rzeźb. Fasada wykonana jest z białego marmuru, co tworzy to niesamowity efekt, gdy od fasady odbijają się promienie słońca.

Ciekawostką jest fakt, że w 1805 r. właśnie w mediolańskiej Duomo, Napoleon Bonaparte koronował się na króla Lombardii.

Bilety do katedry w Mediolanie

Do mediolańskiej katedry obowiązują bilety wstępu. Oficjalnie rekomendowany jest wcześniejszy zakup biletów online. Bilety można też kupić w kasie na miejscu, ale wówczas przygotuj się na około godzinne oczekiwanie w kolejce. W sezonie turystycznym kolejka jest nawet dłuższa.

Dostępne są różne warianty biletów, ale punktem obowiązkowym powinno być nie tylko zobaczenie wnętrza katedry, ale także wyjazd windą na taras znajdujący się na dachu świątyni.

Aktualne na 2024 r. ceny najpopularniejszych biletów:

• 22 euro / ulgowy 11 euro – najpopularniejszy bilet wstępu obejmujący wejście do katedry, na taras (windą) oraz do Museo del Duomo i Chiesa di San Gottardo;
• 16 euro / ulgowy 8 euro – bilet wstępu do katedry, na taras (schodami) oraz do Museo del Duomo i Chiesa di San Gottardo;
• 8 euro / ulgowy 4 euro – bilet wstępu do katedry oraz do Museo del Duomo i Chiesa di San Gottardo;

Możliwe jest także wykupienie droższego biletu z opcją „Fast track„. Bilet ten upoważnia do ominięcia kolejki do windy na taras. Na oficjalnej stronie znajdziesz także kilka innych opcji biletów.

Bilety ulgowe przysługują dzieciom i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat.

Wstęp bezpłatny mają dzieci do lat 5, osoby niepełnosprawne i osoby im towarzyszące.

Porada praktyczna: bilety wstępu do katedry kup wcześniej na oficjalnej stronie: https://ticket.duomomilano.it/biglietti/ – jeśli jednak na oficjalnej stronie bilety już nie są dostępne, to sprawdź jeszcze dostępność u dwóch zaufanych pośredników jakimi są Tiqets (w tym miejscu) i Get Your Guide (na tej stronie).

Mediolańska katedra dostępna jest dla zwiedzających codziennie od 9:00 do 19:00. Ostatnie wejście o 18:10. Natomiast Museo del Duomo zamknięte jest w każdą środę.

Zwiedzanie wnętrza katedry

Architektura Duomo robi wrażenie, dlatego przynajmniej raz w życiu warto chwilę spędzić w kolejce, aby zobaczyć bogato zdobione wnętrze świątyni, majestatyczne nawy i wysokie kolumny w stylu lombardzkiego gotyku, które podtrzymują dach katedry.

Warto pamiętać, że w katedrze obowiązują ścisłe zasady, szczególnie dotyczące ubioru. Nie są wpuszczane osoby z odkrytymi ramionami i odkrytymi kolanami. Jeśli ze względu na wizytę w katedrze nie chcesz rezygnować z ulubionej sukienki, to wystarczy, że ramiona zakryjesz chustą. Na teren katedry nie można wnosić statywów, dronów i bagaży. Natomiast na dach katedry dodatkowo nie można wchodzić z wózkiem oraz nie są wpuszczane panie w szpilkach.

Porada praktyczna: Przy wejściu do katedry obowiązują szczególne względy bezpieczeństwa, a kontrole są zbliżone do tych, jakie mają miejsce na lotniskach. Z tego powodu przygotuj się na krótkie oczekiwanie w kolejce. Jednak kolejka posuwa się do przodu dość płynnie.

Taras widokowy na dachu katedry

Wbrew pozorom na taras widokowy znajdujący się na dachu katedry kolejka jest tylko niewiele krótsza niż do samej katedry. Dla jednych taras na dachu Duomo to najbardziej instagramowe miejsce w Mediolanie. Pięknie ubrane dziewczyny robią sobie tutaj dziesiątki pamiątkowych zdjęć. Dla innych wyjście na taras to po prostu możliwość podziwiania centrum Mediolanu z zupełnie innej perspektywy.

Ponadto z tarasu widokowego lepiej można przyjrzeć się setkom figurek. Dodatkowo na głównej iglicy, na wysokości 108 metrów, stoi złoty posąg Madonniny.

Porada praktyczna: katedra otwierana jest od godz. 8:00 rano, ale taras na dachu dostępny jest dopiero od godz. 9:00.

Palazzo Reale czyli Pałac Królewski

Na prawo od katedry – nieco po skosie – usytuowany jest Pałac Królewski. Obecnie w budynku odbywają się wystawy i gmach pełni raczej funkcję muzealną. W przeszłości – przez wiele stuleci – był siedzibą władz cywilnych i rządów. Swój obecny kształt pałac zawdzięcza przebudowie z lat 1772-1778. Budynek ucierpiał w bombardowaniach w 1943 r., a w 2000 r. został odrestaurowany.

Porada praktyczna: Palazzo Reale w poniedziałki jest nieczynny. W pozostałe dni wystawy można zwiedzać od 10:00 do 19:30 (w czwartki nawet do 22:30). Obowiązują bilety wstępu w cenie 15 euro (ulgowy – 13 euro).

Galeria Wiktora Emanuela II

Stojąca tuż obok Duomo neorenesansowa Galeria Wiktora Emanuela II to drugi najważniejszy symbol miasta nazywany „salonem Mediolanu”. Przepiękny pod względem architektonicznym obiekt pełni funkcję luksusowej galerii handlowej, która kiedyś była miejscem spotkań burżuazji mediolańskiej. Dziś spotykają się tutaj osoby, które chcą zrobić zakupy z ludźmi, którzy przybywają tylko po to, aby podziwiać architektoniczne piękno tego budynku.

Galerię otaczają gmachy pochodzące z XIX w., a w przeszłości biegnące tędy ulice zostały przykryte szklaną kopułą. Budowę Galerii poprzedziły trzy burzliwe konkursy architektoniczne, a w pierwszych latach funkcjonowania obiekt oświetlały lampy gazowe.

Poza ekskluzywnymi sklepami znajduje się tutaj też kilka barów funkcjonujących od powstania Galerii: Caffè Campari, Caffè Savini – założona jako Caffè Gnocchi – i Caffè Biffi, a do niedawna był tu także Mc Donald’s. Natomiast teraz został przeniesiony kilkaset metrów dalej do innego budynku. Cały budynek w ostatnich latach został odrestaurowany. Miasto nieszczególnie było zainteresowane finansowaniem remontu Galerii, dlatego pojawiły się naciski na mediolańskie domy mody, aby to one sfinansowały remont Galerii, w której mają sklepy.

W Galerii Wiktora Emanuela II swoje sklepy mają m.in. takie domy mody jak Prada, Stefanel, Versace, Louis Vuitton, Giorgio Armani, Gucci, Brics, Rizzoli, Tod’s i Church’s. Jest tu też sklep Swarovskiego oraz kilka – dość drogich – restauracji ze stolikami rozstawionymi zarówno w środku lokalu, jak i pod szklanym dachem Galerii.

Do Galerii warto przyjść dwa razy – pierwszy raz w ciągu dnia, a drugi raz po zmroku, aby zobaczyć jak pięknie jest wówczas oświetlona.

Ferrari Store Mediolan

W budynku sąsiadującym z Galerią Wiktora Emanuela II znajduje się salon Ferrari. Można tam na własne oczy zobaczyć jeden z modeli Ferrari, który brał udział w wyścigach Formuły 1. W sklepie można oczywiście kupić pamiątki i gadżety związane z marką.

Leonardo3 Museum – Il Mondo di Leonardo

Na rogu Galerii Wiktora Emanuela II znajduje się Leonardo3 Museum – Il Mondo di Leonardo, czyli muzeum poświęcone genialnym projektom mistrza jakim był Leonardo da Vinci. Jest to interaktywne muzeum, które zaciekawi zarówno dzieci, jak i dorosłych. Można tu podziwiać projekty Leonarda, a wśród nich: mechaniczny lew, szybkostrzelna kusza, mechaniczny orzeł, czy armata parowa oraz wiele innych. Warto wstąpić jeśli lubisz takie miejsca i fascynuję Cię geniusz Leonarda da Vinci.

Warto wiedzieć: w Leonardo Museum obowiązuje zakaz profesjonalnego robienia zdjęć. W niektórych salach można tylko robić amatorskie zdjęcia na prywatne potrzeby. Bilety do Leonardo Museum możesz kupić tutaj.

Corso Vittorio Emanuele II

Pomiędzy Galerią Wiktora Emanuela II, a katedrą przebiega jedna z ważniejszych ulic w centrum Mediolanu. Ta zamknięta dla ruchu aleja to Corso Vittorio Emanuele II, która biegnie od mediolańskiej katedry w stronę Piazza San Babila. Przy ulicy znajdują się sklepy, butiki, restauracje i bary.

Co ciekawe to właśnie tutaj znajdują się sklepy sieciowe z cenami przystępnymi dla zwykłych ludzi (Zara, Bershka, Canana Republic, H&M, Pull & Bear, Oysho, Mango, Carpisa itp.). Z uwagi na duży ruch pieszych przy tej alei często można spotkać ulicznych artystów śpiewających na żywo lub malujących portrety.

La Scala czyli Teatro alla Scala

Jeśli wyjdziesz z Galerii Wiktora Emanuela II po przeciwnej stronie niż katedra, to znajdziesz się na Piazza della Scala. Zazwyczaj sporo osób przesiaduje tutaj na ławkach, w cieniu drzew. Przy placu znajduje się słynny teatr operowy La Scala.

W ciągu dnia budynek teatru specjalnie nie rzuca się w oczy, chociaż został niedawno wyremontowany za 70 milionów euro. Natomiast wieczorami można podziwiać zjeżdżające tutaj osobistości, w drogich samochodach i bogato zdobionych sukniach. Ponadto ulicą wzdłuż La Scali przejeżdżają zabytkowe tramwaje – niektóre z nich mają po 100 lat!

Wewnątrz La Scali panuje przepych, bogato zdobione sale przypominają zamkowe komnaty. Bilety na przedstawienia są niestety drogie, ale turyści mogą wykupić wstęp do Museo Teatrale alla Scala, które mieści się w narożniku gmachu teatru. W trakcie zwiedzania Muzeum można spojrzeć na główną salę teatru z loży trzeciego poziomu.

Porada praktyczna: bilety do Museo Teatrale alla Scala możesz kupić na oficjalnej stronie: https://www.museoscala.org/it/visita/museo-e-teatro/orari-e-biglietti.html – na tej stronie możesz też sprawdzić kiedy jest najlepszy czas na wizytę w teatrze. W trakcie prób i występów nie jest możliwe zobaczenie sali teatralnej.

Quadrilatero d’Oro

Nawet jeśli nie jesteś klientem najbardziej markowych butików, to będąc w Mediolanie warto odwiedzić Quadrilatero d’Oro – najsłynniejszą dzielnicę handlową na świecie. Sprzed teatru La Scala dojdziesz w to miejsce w około kwadrans.

Złoty Kwadrat (Quadrilatero d’Oro) alei modowych składa się z ulic Via Monte Napoleone, Via Manzoni, Via della Spiga i Corso Venezia. To właśnie przy tych ulicach swoje sklepy mają najsłynniejsi projektanci, zarówno z Włoch, jak i z całego świata.

Przy Via Manzoni 31 znajduje się słynny, luksusowy Armani Hotel Milano*****. To jeden z najdroższych hoteli w mieście. U dołu mieści się sklep Armaniego, a na piętrze jest jeszcze klub nocny. W tym rejonie odbywają się także międzynarodowe pokazy mody

Quadrilatero d’Oro poznasz od razu po szyldach znanych projektantów: Armani, Burberry, Dolce & Gabbana, Pinko, Hugo Boss, Calvin Klein, Biagiotti, Guess, Zegna i dziesiątki innych. Drzwi do poszczególnych sklepów otwierają elegancko ubrani panowie, którzy przy okazji pełnią funkcję ochroniarzy. Pod sklepy podjeżdżają busy z przyciemnionymi szybami lub eleganckie limuzyny. Co ciekawe zakupy robią tu nie tylko Włosi. Na ulicach widać sporo Japończyków, Brytyjczyków, Amerykanów i Rosjan.

Piazza Cordusio

Plac w centrum Mediolanu, którego nazwa pochodzi od Cors Ducis (dwór książęcy) został zbudowany w latach 1889-1901. Wokół placu znajdują się neoklasyczne i secesyjne kamienice oraz pałace z XIX w., w których w przeszłości mieściły się ważne dla Mediolanu firmy, banki i urzędy pocztowe. W XX w. część firm i urzędów przeniosła się do nowych budynków, ale plac wciąż jest prestiżowym miejscem na mapie Mediolanu. Znajduje się tu stacja metra Cordusio, a plac jest dobrym punktem wyjścia na deptak Via Dante, który prowadzi do Zamku Sforzów.

Piazza Affari i rzeźba LOVE

Jednak zanim przespacerujesz się Via Dante w stronę Zamku Sforzów, warto jeszcze na chwilę skręcić na Piazza Affari. To zaledwie 300 m dalej. Przy Piazza Affari znajduje się budynek mediolańskiej giełdy. Budynek nie jest dostępny dla zwiedzających, ale główną atrakcją placu jest kontrowersyjna rzeźba z wysuniętym środkowym palcem.

Rzeźba nazwana jest „LOVE” od „Liberta, Odio, Vendetta, Eternità” (pol. wolność, nienawiść, zemsta, wieczność). Dzieło ma różne interpretacje. Według jednej z nich środkowy palec ma symbolizować stosunek ludzi do rynków finansowych.

Spacer Via Dante

Jedną z najbardziej tętniących życiem ulic w Mediolanie jest Via Dante. Prowadzi ona od Piazza del Duomo do Castello Sforzesco, czyli do Zamku Sforzów. Ulica w dużej części zamknięta jest dla ruchu samochodowego. Przy Via Dante znajdują się sklepy, bary i restauracje.

Castello Sforzesco czyli Zamek Sforzów

Ulicą Via Dante dojdziesz do Castello Sforzesco czyli do Zamku Sforzów. Majestatyczny zamek został wybudowany z czerwonej cegły w XIV wieku i z każdej strony otoczony jest fosą. Chociaż dzisiaj zamiast wody, fosę wypełnia elegancki trawnik. Budowlę wzniesiono na planie kwadratu. Po środku znajduje się spory dziedziniec, a w narożnikach usytuowano baszty. Przed główną bramą do zamku znajduje fontanna, przy której w upalne dni wypoczywają turyści. Natomiast w pobliżu znajdują się przystanki mediolańskich tramwajów oraz dwie stacje metra (dwóch różnych linii).

Porada praktyczna: będąc w tej okolicy należy uważać na imigrantów handlujących bransoletkami. Pozornie próbują oni wręczyć taką bransoletkę za darmo jednak później oczekują zapłaty.

Zamek w przeszłości był siedzibą rodu Sforzów. W czasie swojej 700-letniej historii był wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany. Pod koniec XIX wieku został odrestaurowany. Ponieważ zamek ucierpiał w trakcie II wojny światowej, ponowny remont przeszedł kilka lat po zakończeniu wojny.

Wewnątrz zamku obecnie mieści się kilka muzeów: Muzeum Sztuki Antycznej, Galeria Obrazów, Muzeum Sztuki Użytkowej, Muzeum Instrumentów Muzycznych, Muzeum Egipskie oraz Muzeum Prehistoryczne. Natomiast wejście na dziedziniec Zamku Sforzów jest bezpłatne.

W Zamku Sforzów najważniejsza jest Pinakoteka Castello Sforzesco. W 1863 r. władze Mediolanu weszły w posiadanie licznych obrazów i zabytkowych dzieł sztuki. Był to zalążek dzisiejszej kolekcji obrazów, którą można obecnie podziwiać w Zamku Sforzów. Wewnątrz znajdują się dzieła Canaletta, Angrea Montegna, Giovani Bellini, Vincenzo Foppa, Bernardo Luini, Filippo Lippi, Antonello da Messina i Tiziano (Tycjana).

Parco Sempione

Z tyłu, za Zamkiem Sforzów znajduje się Parco Sempione. To jedno z najbardziej urokliwych miejsc w samym centrum Mediolanu. Dziś to przede wszystkim miejsce spacerów, relaksu czy pikników. Niektórzy przychodzą tutaj z kocykiem, aby poopalać się na trawie.

Przez park – który został wybudowany w 1893 r. – prowadzą szerokie, szutrowe aleje, a rośliny, krzewy i drzewa są bardzo zadbane. Po środku parku znajduje się jeziorko, na kamieniach wylegują się żółwie, a wokół nich pływają kaczki.

Obok parku znajduje się wieża widokowa (wjazd na górę jest płatny) oraz Łuk Triumfalny wzniesiony w XIX wieku na cześć Napoleona. Łuk zwrócony jest w stronę Paryża.

Park zajmuje powierzchnię niespełna 50 hektarów, jest ogrodzony i w dużej części monitorowany. Alejki, łąki i laski zostały zaprojektowane w stylu angielskim. Można więc tu wyróżnić łąkę centralną, centralne jeziorko oraz zalesione części po bokach. Całość tworzy ciekawą oś widokową, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że z jednej strony krajobraz „zamknięty” jest przez Zamek Sforzów, a po drugiej stronie znajduje się Łuk Triumfalny.

Bosco Verticale

Na koniec pierwszego dnia w Mediolanie proponuję Ci dwukilometrowy spacer z Parco Sempione do dzielnicy Porta Nuova w Mediolanie, gdzie znajduje się kompleks dwóch słynnych wieżowców przy Via Gaetano de Castillia i Via Federico Confalonieri.

Wieżowce mają 27 i 19 kondygnacji. Swoją popularność w świecie architektury budynki zdobyły za sprawą drzew, które rosną na budynkach. Kompleks otrzymał mnóstwo prestiżowych, międzynarodowych nagród. Tuż obok znajduje się duży teren parkowo-rekreacyjny. Jeśli będziesz w tej okolicy to zajrzyj też na pobliski Piazza Gae Aulenti otoczony nowoczesnymi wieżowcami.

Wieżowce Bosco Verticale uznawane są za jedne z najpiękniejszych na świecie. To inspiracja jak planować zieleń i bioróżnorodność we współczesnych metropoliach, gdzie miejsc na parki jest niewiele, a powstaje coraz wyższa architektura.

Porada praktyczna: Bosco Verticale znajduje się blisko dworca kolejowego Milano Centrale. Jeśli planowałeś przeznaczyć na Mediolan tylko jeden dzień, to stąd szybko możesz dotrzeć na pociąg lub autobus do miejsca swojego noclegu.

Mediolan w drugim dniu – plan zwiedzania

Jeśli na zwiedzanie Mediolanu masz więcej niż jeden dzień, to zapraszam Cię do drugiej części mojego przewodnika, a w niej – krok po kroku – plan na drugi dzień w stolicy Lombardii.

„Ostatnia Wieczerza” autorstwa Leonardo da Vinci

Poza mediolańską katedrą, drugim najważniejszym zabytkiem w Mediolanie jest bezcenne dzieło „Ostatnia Wieczerza”. Słynne malowidło autorstwa Leonardo da Vinci znajduje się w państwowym muzeum przy kościele Santa Maria delle Grazie. W przeszłości była to po prostu jadalnia (refektarz starożytnego klasztoru) przy dominikańskim kościele, którą swoim dziełem ozdobił Leonardo da Vinci. Obecnie to jedno z najważniejszych miejsc w Mediolanie, a bilety wstępu są trudno dostępne.

Obowiązują tutaj specjalne zasady zwiedzania:

• wymagany jest wcześniejszy zakup biletu online;
• należy przybyć na 30 minut przed godziną wskazaną na bilecie;
• zwiedzający wpuszczani są w grupach, a wizyta trwa 15 minut;
• bilety pojawiają się w systemie co kwarał.

Porada praktyczna: Muzeum Ostatniej Wieczerzy Leonarda da Vinci jest muzeum państwowym. Bilet wstępu kosztuje 15 euro (jest to bilet imienny), a wizyta trwa 15 minut. Obywatele Unii Europejskiej do 18 roku życia mają wstęp wolny, ale też muszą dokonać rezerwacji. W poniedziałki jest nieczynne. Rezerwacja wejścia online jest obowiązkowa i można jej dokonywać na oficjalnej stronie: https://cenacolovinciano.vivaticket.it/

W przypadku braku dostępności biletów na „Ostatnią Wieczerzę” na oficjalnej stronie, sprawdź jeszcze dostępność u dwóch zaufanych pośredników. Bilety są tam nieco droższe, ale zazwyczaj łatwiej je kupić: Tiqets (bilety pod tym linkiem) lub Get Your Guide (bilety tutaj).

Bazylika Santa Maria delle Grazie

Po wizycie w Muzeum Ostatniej Wieczerzy Leonarda da Vinci, warto zobaczyć znajdujący się tuż obok kościół Santa Maria delle Grazie. Autorem projektu kościoła był włoski architekt i rzeźbiarz Guiniforte Solari. Natomiast budowę świątyni ukończono w 1497 r. Jednak sam budynek kościoła z zewnątrz nie robi aż takiego wrażenia w porównaniu ze znajdującym się w centrum Duomo.

Ciekawostką jest fakt, że nocą 15 sierpnia 1943 r. bomby zrzucone przez brytyjskie i amerykańskie samoloty uszkodziły kościół. Ściana zawierająca „Ostatnią wieczerzę” nie została zniszczona, gdyż była zabezpieczona workami z piaskiem.

Bazylika Św. Ambrożego w Mediolanie

Z Bazyliki Santa Maria delle Grazie mniej niż kilometr jest do Bazyliki św. Ambrożego. Ten odcinek warto przejść pieszo – to bardzo przyjemna część Mediolanu, a trasa jest banalnie prosta.

Bazyliki św. Ambrożego została wzniesiona pomiędzy 379, a 386 r. Inicjatorem budowy był biskup Mediolanu św. Ambroży, który później został tutaj pochowany. Bazylikę usytuowano w miejscu, w którym znajdowały się groby pomordowanych chrześcijan, którzy zginęli w czasie prześladowań rzymskich.

W VIII w. zostało tu założone opactwo benedyktyńskie. Niespełna sto lat później bazylika została rozbudowana o chór i kryptę. Stworzono też mozaikę, którą można podziwiać do dziś. Następna przebudowa miała miejsce w 1088 r. i trwała przez kolejnych 11 lat. To właśnie tej przebudowie zawdzięczamy dzisiejszy wygląd bazyliki. Dziś świątynia jest jedynym wzorem romańskiego stylu lombardzkiego. Inne budowle tego typu zostały już dawno zniszczone. Zwiedzanie bazyliki św. Ambrożego jest bezpłatne.

Navigli i Darsena

Sprzed Bazyliki św. Ambrożego tylko 1,5 km dzieli Cię od Navigli. Ta część Mediolanu słynie ze swoich kanałów, którymi w przeszłości przypływały do Mediolanu barki z towarami.

Porada praktyczna: do Navigli można dojechać tramwajem (linią numer 2 z okolic Piazza del Duomo) lub metrem do stacji Porta Genova.

Dziś Navigli to jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w Mediolanie. W 2015 r. ponownie otworzono sztuczny zbiornik Darsena. Pierwotnie Darsena di Porta Ticinese służyła jako miejsce załadunku i rozładunku towarów przewożonych do Mediolanu statkami. Co ciekawe w 1953 r. Darsena znalazła się na trzynastym miejscu w rankingu włoskich portów narodowych pod względem odbioru towarów.

Obecnie Darsena została całkowicie przebudowana i jest zadbanym i pięknie urządzonym terenem rekreacyjnym. Wybudowano kładkę łączącą obie strony, po bokach wzniesiono bulwary – częściowo z eleganckiego drewna – przy których znajdują się pomosty, ławki, alejki spacerowe, trawniki i tereny rekreacyjne. O poranku biegają tutaj mieszkańcy, spacerują turyści, a emeryci przesiadują na ławkach czytając prasę. Wieczorami bulwary są ładnie oświetlone, a tutejsze knajpki i restauracje zapełniają się gośćmi.

Kanał Naviglio Grande

Z kolei – znajdujący się tuż obok – kanał Naviglio Grande jest najbardziej urokliwy ze wszystkich. Wzdłuż kanału rozstawione są barowe i restauracyjne stoliki. Ceny są tu niższe niż w ścisłym centrum Mediolanu, a jedzenie smaczne – tutejsze restauracje zbierają dobre recenzje w internecie. Wokół mniej jest zabieganych turystów z aparatami, a więcej mediolańskiej bohemy i młodzieży.

Wzdłuż kanału ciągnie się wybrukowana alejka, co jakiś czas dwa brzegi połączone są ze sobą mostkami. W jednym z włoskich przewodników przeczytałem, że podobno spotykają się tutaj projektanci z domów mody, lokalni malarze i artyści. Jednak to chyba miejska legenda. Byłem tutaj kilkukrotnie i za każdym razem widziałem głównie młodzież, studentów i zakochane pary.

Zobacz dworzec Milano Centrale

Nawet jeśli nie masz zamiaru podróżować pociągiem to i tak warto zobaczyć główny mediolański dworzec. To nie tylko jeden z najpiękniejszych dworców kolejowych na świecie, ale i komunikacyjne centrum miasta. Ponadto krzyżują się tutaj dwie linie metra, a obok znajdują się stanowiska autobusów kursujących na pobliskie lotniska.

Główny hall dworca przypomina najsłynniejsze dworce kolejowe w Stanach Zjednoczonych chociaż w rzeczywistości jego architektura to mieszanka stylów secesji i art déco. Dworzec powstał w 1931 r. Na same perony nie można wejść bez biletu na pociąg, ale za to z tarasu na piętrze można spojrzeć na zadaszone perony i halę dworcową. Odjeżdżają stąd zarówno nowoczesne pociągi regionalne, jak i koleje dużych prędkości, w tym Frecciarossa i Italo Treno.

Odwiedź stadion San Siro

Na koniec drugiego dnia w Mediolanie jeszcze propozycja dla miłośników piłki nożnej. Z Milano Centrale metrem można dojechać na stadion San Siro. To stadion, na którym gra Inter Mediolan i AC Milan. Jeden z największych tego typu obiektów na świecie, mieści 85 tys. widzów. Obiekt można zwiedzać w towarzystwie przewodnika, łącznie z trybunami, lożami VIPów i szatniami piłkarzy.

Porada praktyczna: na San Siro z Milano Centrale dojedziesz metrem. Najpierw linią M2 z Centrale FS na Garibaldi. Później linią M5 ze stacji Garibaldi do stacji San Siro Ippodromo.

Mediolan – położenie i komunikacja

Mediolan położony jest na północno-zachodnim krańcu Niziny Padeńskiej, na północy Włoch, w niewielkiej odległości od Alp w regionie Lombardia. Taka lokalizacja sprawia, że przeważa tu klimat kontynentalny. W przeciwieństwie do większości włoskich regionów jest tu nieco chłodniej, dni deszczowe zdarzają się częściej, a zimą zdarza się nawet, że spadnie tu trochę śniegu. Mediolan jest drugim – po Rzymie – pod względem wielkości miastem we Włoszech, zamieszkiwanym przez około 1,3 mln mieszkańców.

Sama Lombardia to jeden z najlepiej rozwiniętych regionów w Europie pod względem infrastruktury. Do Mediolanu prowadzą autostrady A1, A4, A7, A8 i A9. Natomiast dużą obwodnicę miasta i połączenie pomiędzy autostradami tworzą autostradowe odcinki A50, A51 i A52. Przez Mediolan przebiega linia kolei dużych prędkości, która obecnie jest rozbudowywana tak, aby połączyć ją z siecią francuską, biegnącą do Paryża.

Zobacz także:

• Lombardia – co zobaczyć? Cztery słynne jeziora, wspaniałe miasta i Alpy. Praktyczny przewodnik

Mediolan samochodem – gdzie zaparkować?

• Parcheggio in Porta Nuova Varesine przy Via Joe Colombo 2, 20124 Milano – nowoczesny, wielopoziomowy parking zarządzany przez APCOA. Parking znajduje się bardzo blisko stacji metra Milano Repubblica. Parking jest oceniany jako bezpieczny – w komentarzach google ma ocenę 4.3/5. Parking jest czynny przez całą dobę, przez 7 dni w tygodniu. Łącznie jest tu 1116 miejsc postojowych. Ceny: 2 euro za godzinę, 10 euro za dzień.

Mediolan ma aż 5 linii metra

Stolica Lombardii ma aż pięć linii metra – to najlepszy, najszybszy i najbardziej intuicyjny sposób na szybkie przemieszczanie się po mieście. Z dworca Milano Centrale możesz przejść od razu do metra. Wystarczy przejechać cztery stacje żółtą linią metra M3, aby dotrzeć do ścisłego centrum miasta i wysiąść tuż przed mediolańską Duomo. Ten sam odcinek pieszo można przejść w niespełna 40 minut (3 km).

Duomo jest stacją przesiadkową M1 krzyżuję się tam z M3.

Bilety na metro w Mediolanie można kupić w kasach ATM, w kioskach i w biletomatach. Aktualne na 2024 ceny biletów:

• 2,20 euro – bilet ważny przez 90 minut;
• 7,60 euro – bilet 24-godzinny.
• 15,50 euro – bilet 3-dniowy ważny od pierwszego skasowania, aż do zakończenia usługi transportowej trzeciego dnia, tj. o godzinie 03:45 rano.

Bilet 24-godzinny to dobry wybór dla turystów. Bilet jest ważny dobę od momentu pierwszego skasowania. Na jego podstawie możesz przemieszczać się także autobusami komunikacji miejskiej, tramwajami, a nawet koleją miejską. Należy tylko pamiętać, aby nie wyjechać za granice miasta. Powyższe bilety są ważne na całej linii M1, M3, M4 i M5. Natomiast na linii M2 bilety są ważne do stacji Cascina Burrona (dalej obowiązuje już inna taryfa).

Mediolan ma najlepszą sieć metra spośród wszystkich włoskich miast. Metro kursuje od godziny 6:00 do 24:00. W nocy zastępuje go nocna komunikacja autobusowa.

Zobacz więcej w oddzielnym artykule:

• Metro w Mediolanie i komunikacja miejska oraz regionalna – ceny biletów, mapa linii

Jak dojechać z lotniska Mediolan Bergamo do centrum Mediolanu?

Z portu lotniczego Orio al Serio w Bergamo do centrum Mediolanu niemal co chwilę odjeżdżają bezpośrednie autobusy trzech przewoźników: Terravision, Autostradale i Oriosuttle.

Zobacz więcej w oddzielnym artykule:

• Jak dojechać z lotniska w Bergamo do centrum Mediolanu?

Wszystkie trzy firmy oferują podobny czas dojazdu z lotniska w Bergamo do centrum Mediolanu za taką samą cenę (12 euro za przejazd w jedną stronę). Najczęściej wybieram Terravision, ponieważ mają stosunkowo najnowsze autobusy, a bilet kupiony online na oficjalnej stronie kosztuje 10 euro – jest więc tańszy niż kupiony bezpośrednio na lotnisku.

Podczas zakupu online należy wybrać konkretne połączenie, ale nawet jeśli spóźnisz się na dany autobus Terravision, to bilet i tak zachowuje ważność na każde kolejne połączenie tego samego dnia.

Warto wiedzieć: pasażerowie z biletem online mają „Priority boarding” więc na pokład autobusu wchodzą w pierwszej kolejności. To może się przydać szczególnie w godzinach, kiedy autobusy są przepełnione. W przypadku opóźnienia samolotu bilet online zachowuje ważność na kolejne kursy danego dnia (modyfikacjom nie podlegają jedynie bilety kupione z 50% rabatem, przy których jest pomarańczowa adnotacja o „najniższej cenie”). Dodatkowo z naszym kodem TER15BGYKW ważnym do 30 czerwca 2026 r. na stronie Terravision otrzymasz jeszcze -10% rabatu na cenę biletu.

Alternatywnie można też pojechać autobusem komunikacji miejskiej ATB Bergamo linii 1 z lotniska w Bergamo na tamtejszy dworzec kolejowy. Następnie pociągiem z Bergamo do Mediolanu. Jednak ten wariant wymaga przesiadki, a cała podróż trwa zdecydowanie dłużej.

Jak dojechać z lotniska Mediolan Malpensa do centrum Mediolanu?

Istnieją cztery najpopularniejsze sposoby na przejazd z lotniska Mediolan Malpensa do centrum Mediolanu:

• 10,00 euro / 16,00 euro przy zakupie w obie strony – bezpośredni autobus Terravision (oficjalna strona) z lotniska na dworzec Milano Centrale (dodatkowo -10% rabatu z naszym kodem SUMMER5KWL ważnym do 30 czerwca 2026 r.);
• 10,00 euro / 16,00 euro przy zakupie w obie strony – autobus Autostradale z lotniska do centrum Mediolanu;
• 15,00 euro / 25,00 euro przy zakupie w obie strony – pociąg Malpensa Express z lotniska do dworca Milano Centrale;
• 110,00 euro – taksówka z lotniska do centrum Mediolanu.

Zobacz więcej w oddzielnym artykule:

• Jak dojechać z lotniska Mediolan Malpensa do centrum miasta?

Miło mi, że dotarłeś lub dotarłaś do końca tego przewodnika. Jeśli artykuł okazał się pomocny, zostaw proszę komentarz u dołu.

• Masz pytania? Napisz komentarz poniżej. Otrzymam powiadomienie i odpowiem Ci zazwyczaj w ciągu jednego dnia. Wróć tu na drugi dzień i sprawdź moją odpowiedź (nie czekaj na mailowe powiadomienie o odpowiedzi).
• Będzie nam miło, jeśli dołączysz do 69 000 osób, które obserwują nasze konto na instagramie.
• Prowadzimy też największy w Polsce włoski profil bloga na Facebooku, który zgromadził 173 000 zaangażowanych obserwatorów.
• Zapraszamy również na największą Facebookową Grupę miłośników Włoch, która liczy ponad 100 000 Członków. Tam porad udzielają także Czytelnicy!