Strona główna -> Jeziora we Włoszech -> Jezioro Como – co warto zobaczyć? Najpiękniejsze miasta, plaże i słynne wille oraz mnóstwo porad praktycznych

Jezioro Como – co warto zobaczyć? Najpiękniejsze miasta, plaże i słynne wille oraz mnóstwo porad praktycznych

Autor: Łukasz Ropczyński
Opublikowano: Ostatnia aktualizacja: 132 komentarze 421,5 tysięcy wyświetleń
Jezioro Como - co warto zobaczyć? Jak dojechać? Miasta, plaże, atrakcje (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Znajdujące się w najbogatszej części Włoch jezioro Como w powszechnej opinii turystów i branżowej prasy uchodzi za najpiękniejsze i najbardziej ekskluzywne z europejskich jezior. To tutaj swoje okazałe wille mają światowej sławy aktorzy, tacy jak George Clooney, Brad Pitt, czy Sylvester Stallone. Nad jeziorem swoją rezydencję ma także piosenkarka Madonna. Jezioro Como urzekło też ekipy filmowe. Kilkukrotnie nagrywano tutaj sceny do filmów o przygodach Jamesa Bonda, w tym „Casino Royale”. Ponadto nad jeziorem nagrywano też „Gwiezdne wojny”.

Co takiego wyjątkowego jest w Lago di Como, że wygrywa ono rywalizację z równie znanym, sąsiednim jeziorem Garda? Czy to tylko zasługa prestiżowej lokalizacji? Jezioro położone jest wręcz idealnie – w wysokich Alpach, w połowie drogi pomiędzy granicą Włoch i Szwajcarii, a Mediolanem.

Jeśli poszukujesz rzetelnych wiadomości z Włoch oraz wakacyjnych inspiracji, porad i darmowych przewodników to zapraszam Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie.

A może to kwestia klimatu i przyrody? Jezioro Como leży na granicy stref klimatycznych – mimo alpejskiego klimatu dominuje tu śródziemnomorska przyroda. Przy drogach rosną palmy, a miasteczka pełne są kwiatów. Może jezioro swój sukces zawdzięcza słynnym willom i urokliwym miasteczkom?

Czego dowiesz się z tego przewodnika?

  • Nad jeziorem Como byliśmy wiele razy. Zarówno samochodem z Polski jak i samolotem. Artykuł jest pełen porad praktycznych, wskazówek i polecanych noclegów.
  • Całą wiedzą dzielimy się za darmo – nie musisz kupować płatnych ebooków.
  • Znajdziesz tu opisy dziewięciu najpiękniejszych miast nad jeziorem.
  • Wille, ogrody, wodospady i trasy rowerowe – wszystko, co warto wiedzieć.
  • Promy, pociągi i autobusy, czyli komunikacja wokół jeziora – najważniejsze połączenia i linki do oficjalnych stron z rozkładem jazdy lub wypożyczenie samochodu na lotnisku w Bergamo jeśli chcesz objechać jezioro wokół.
  • Jak połączyć urlop nad jeziorem Como z wycieczką słynnym panoramicznym Bernina Expressem z Włoch do Szwajcarii? Nasza relacja.
  • Wycieczki i atrakcje na jeziorze Como.
  • Plaże nad jeziorem Como.
  • Linki do kilkunastu innych artykułów na blogu, w których opisujemy miasta, plaże oraz komunikację wokół jeziora.

Gdzie szukać noclegów nad jeziorem Como?

Varenna, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Varenna, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jeśli nad jezioro Como przylatujesz samolotem, a później będziesz korzystać z pociągów i promów, to noclegów najlepiej szukać w:

  • Lecco (125 hoteli, apartamentów i B&B) – najłatwiej tu dojechać z Bergamo (40 minut pociągiem). Poza tym to dobra baza wypadowa do dalszych wycieczek: pociągiem do Varenny i innych miast wschodniego brzegu jeziora, autobusem do Bellagio lub promem). Poza tym w Lecco noclegi są tanie, a w mieście jest kilka marketów gdzie można zrobić niedrogie zakupy.

Natomiast jeśli nad jezioro Como wybierasz się samochodem to noclegów szukaj po drugiej stronie, w Menaggio i okolicach. Noclegi są tam tańsze, ponieważ transportem publicznym stosunkowo trudniej dojechać, a widoki i miasteczka piękne, o czym poniżej!

Nasze sprawdzone noclegi nad jeziorem Como

widok z tarasu naszego domu wakacyjnego na zachodnim brzegu jeziora Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z tarasu naszego domu wakacyjnego na zachodnim brzegu jeziora Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
  • Apartament Bellavista w okolicy Menaggio – apartament ze spektakularnym widokiem, który przez tydzień był naszą bazą wypadową do zwiedzania okolicy. Największą zaletą jest lokalizacja. Dom ma zadaszony taras z panoramicznym widokiem na jezioro i ogród z grillem, leżakami i parasolem, który był wyłącznie do naszego użytku. Apartament miał kuchnię, salon z widokiem na jezioro, łazienkę i dwie sypialnie. Bezpieczne miejsce parkingowe za bramą oraz internet wifi.
  • Hotel Alberi*** w Lecco – najlepsza lokalizacja. W samym centrum, bezpośrednio przy jeziorze, tylko 300 m od dworca kolejowego i tyle samo od przystani statków.
  • HLL Hotel Lungolago*** w Lecco – hotel w centrum miasta nad samym brzegiem jeziora Como, przy głównej promenadzie spacerowej. Pokoje po remoncie, widok na jezioro, darmowe wifi, 10 minut spacerem od dworca kolejowego. Śniadanie wliczone w cenę.
  • Hotel Olivedo*** w Varennie – rodzinny hotel, wielokrotnie polecany przez naszych Czytelników. Niektórzy z Was jeżdżą tu od lat. Hotel znajduje się nad samym brzegiem jeziora, tuż obok przystani promowej. Świetna kuchnia, rodzinna atmosfera, wspaniały widok (niektóre pokoje z balkonem). Cena pozornie może się wydać wysoka, ale dokładnie w tej samej cenie są także apartamenty i B&B w Varennie. Śniadanie wliczone w cenę, klimatyzacja, wifi, a rezerwując przez booking bezpłatna anulowanie rezerwacji.

Więcej sprawdzonych i polecanych noclegów znajdziesz w oddzielnym artykule:


Jezioro Como – co warto zobaczyć? Najpiękniejsze miasteczka

Będąc nad jeziorem Como odwiedziliśmy kilkanaście miasteczek i kurortów. W bardzo niewielkim stopniu sugerowaliśmy się przewodnikami i innymi relacjami. Do dyspozycji mieliśmy własny samochód, więc byliśmy zarówno w miejscach najbardziej popularnych, jak i w takich, gdzie dociera niewielka część turystów. Co warto zobaczyć, które miasta odwiedzić, gdzie są ładne plaże i gdzie parkować? O tym poniżej – w praktycznej części przewodnika.

Varenna

Varenna, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Varenna, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Wszyscy piszą, że Bellagio jest najpiękniejsze nad jeziorem Como, ale nas bardziej zachwyciła malutka Varenna. Uważam, że to jednak najbardziej urokliwe ze wszystkich miasteczek położonych nad jeziorem. Varenna zachowała swój dawny charakter, więc nie ma tu luksusowych hoteli i drogich butików. Jednak są sklepiki z lokalnymi produktami, rodzinne piekarnie i lodziarnie. Mimo swojej popularności wciąż dominują tu rodowici mieszkańcy, którzy w kameralnym porcie mają swoje łodzie. Ponadto nad brzegiem znajduje się kilka restauracji, ze stolikami rozstawionymi na świeżym powietrzu, a ceny wcale nie są przesadnie wysokie.

Varenna jest w całości odrestaurowana. Pomiędzy kolorowymi kamienicami znajdują się wąskie, brukowane uliczki. Jest tu niewielka plaża żwirowa, natomiast większe plaże znajdują się na obrzeżach miasteczka. Najważniejszymi zabytkami miasta są: średniowieczny kościół San Giorgio, a także dwie położone nad jeziorem wille, których ogrody udostępnione są dla zwiedzających. Przy samym centrum znajduje się Villa Cipressi (obecnie mieści się tam hotel), a kawałek dalej Villa Monastero, w której w przeszłości mieścił się klasztor. Nad miasteczkiem góruje zamek Castello di Vezio – można się tam wybrać, aby z góry podziwiać panoramę jeziora.

Czytaj więcej w artykule:

Porada praktyczna: Varenna niemal w całości jest zamknięta dla ruchu samochodowego. Wielopoziomowy miejski parking znajduje się przy głównej ulicy (Viale Giovanni Polvani 1) i kosztuje 2 euro za godzinę. Jednak kawałek dalej przy drodze wyjazdowej z Varenny na południe znajduje się bezpłatny parking przy ulicy. Lepiej więc tam zaparkować. Ponadto idąc z parkingu do centrum z góry można podziwiać ogród botaniczny i panoramę jeziora. Do miasteczka można też łatwo dojechać pociągiem z Bergamo z przesiadką w Lecce – linia kolejowa łączy ze sobą wszystkie miasta wschodniego wybrzeża Como.

Villa Monastero w Varennie, jezioro Como
Villa Monastero w Varennie, jezioro Como

Villa Monastero

Jeśli masz dylemat, którą z dwóch willi w Varennie warto odwiedzić, to sugeruję wybrać Villę Monastero. Dawniej w budynku willi znajdował się klasztor, ale zakonnice miały się zachowywać nieobyczajnie. Klasztor zamknięto, a budynek przebudowano w elegancką willę. Obecnie wewnątrz willi urządzono dom muzealny, a ogrody udostępniono dla zwiedzających.

Ceny biletów wstępu do ogrodów i Villi Monastero:

  • 13,00 euro – zwykły bilet;
  • 9,00 euro – dla osób powyżej 65 roku życia;
  • 7,00 euro – dla młodzieży od 15 do 25 roku życia;
  • bezpłatnie – dzieci do 14 roku życia oraz osoby niepełnosprawne wraz z opiekunem.

Natomiast nieco tańsze są bilety wstępu tylko do ogrodów, bez możliwości zobaczenia wnętrza willi.

Villa Monastero
Viale Giovanni Polvani 4
Varenna


Bellagio

Bellagio, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Bellagio, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Bellagio nazywane jest perłą jeziora Como. Miasto leży na wysuniętym w głąb jeziora cyplu, więc ma najciekawsze usytuowanie ze wszystkich miasteczek nad Como. Jednak w ostatnich dekadach Bellagio stało się kurortem bardzo ekskluzywnym. Na starym mieście pełno jest eleganckich butików i drogich restauracji, a przy brzegu znajdują się modne hotele. Koniecznie trzeba tu przyjechać na jeden dzień. Część historycznego centrum znajduje się na wzgórzu, na które prowadzą schody i wąskie alejki.

Bellagio często jest wykorzystywane jako tło do filmów. Kręcono tu m.in. „Casino Royale” i drugą część „Gwiezdnych wojen”. Jezioro upodobali sobie także włoscy i europejscy celebryci, którzy regularnie przyjeżdżają tu na urlopy. Wiele czasu spędził tu były niemiecki kanclerz Konrad Adenauer – nad jeziorem pisał swoje wspomnienia. Ponadto w przeszłości wypoczywali tutaj arystokraci i europejscy przywódcy: Juliusz Cezar, Napoleon, Wiktor Emanuel II, Edward VIII Windsor i kilku premierów Wielkiej Brytanii.

Nocą w Bellagio robi się bardzo romantycznie. Spacerując nabrzeżem widać światła sąsiednich miejscowości, wiatr wtedy ustaje, a fale na jeziorze są znacznie cichsze. Niemal w samym centrum Bellagio znajduje się przystań, z której odpływają promy i statki wycieczkowe. Dlatego statek to najlepszy sposób na dotarcie tutaj. My wybraliśmy podróż samochodem, jednak droga od strony Lecco – nawet jak na Włochy – jest bardzo wąska i kręta. Momentami trudno się minąć. W nocy wracaliśmy z Bellagio drogą w stronę miasta Como, mając nadzieję, że będzie szersza. Niestety było jeszcze gorzej. Nie popełnijcie naszego błędu i w przypadku Bellagio wybierzcie statek.

Czytaj więcej w artykule:

Porada praktyczna: jeśli wybierzesz się do Bellagio samochodem, polecam Ci Parcheggio Lido przy Via Lungolago Europa 5 (płatny 2 euro za godzinę). Parking zlokalizowany jest tuż przy nadmorskiej promenadzie i bardzo blisko ścisłego centrum miasta.


Nesso

Nesso, jezioro Como, Włochy
Nesso, jezioro Como, Włochy

Niespełna 15 km na południe od Bellagio, usytuowane jest malutkie Nesso, które staje się jednym z najbardziej instagramowych miasteczek nad jeziorem Como. Miejscowość położona jest na stromym, górskim zboczu, tuż nad samym jeziorem. Jego zwiedzanie, to nieustanne wdrapywanie się po schodkach i wąskich, brukowanych uliczkach. Ciekawostką jest fakt, że dolna część Nesso, która znajduje się przy jeziorze, położona jest na wysokości 199 m n.p.m. Natomiast górna część miasteczka leży na wysokości aż 1417 m n.p.m.

Jednak dla turystów największą atrakcją Nesso jest znajdujący się w wąskim wąwozie wodospad Orrido di Nesso oraz – kawałek dalej – kamienny most Ponte della Civera. Młodzież skacze z mostu do jeziora, a turyści przesiadują tuż obok na schodach.

Porada praktyczna: Do Nesso można dojechać autobusem linii C30, który kursuje na linii Como – Nesso – Bellagio. Aktualny rozkład jazdy sprawdź na oficjalnej stronie internetowej lokalnego przewoźnika ASF Autolinee. Natomiast jeśli podróżujesz samochodem, to dwa bezpłatne parkingi znajdziesz przy głównej ulicy przebiegającej przez miasteczko. Jednak ilość miejsc parkingowych jest tam bardzo niewielka.


Menaggio

Menaggio, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Menaggio, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

W trakcie naszego pierwszego pobytu nad jeziorem Como, to właśnie Menaggio przez cały tydzień było naszą bazą wypadową do codziennych wycieczek. Poznaliśmy więc to miasto całkiem dobrze i uważamy, że po Varennie i Bellagio, to właśnie Menaggio jest trzecim najładniejszym miastem nad jeziorem Como. Życie turystów i mieszkańców skupia się wokół kilkukilometrowej promenady ciągnącej się wzdłuż brzegu jeziora. Na dodatek całość jest pięknie zagospodarowana – rosną tam zadbane kwiaty, śródziemnomorska zieleń, są fontanny, skwery i niewielkie przystanie dla łodzi i jachtów. Menaggio ma też niewielkie historyczne centrum, z kamienicami, licznymi restauracjami, barami i lodziarniami.

W mieście znajdują się także eleganckie hotele oraz – tuż obok jeziora – odkryty basen. Można z niego skorzystać nawet gdy nie jest się hotelowym gościem, za opłatą około 20 euro za cały dzień. Ponadto w Menaggio znajduje się oczywiście przystań promów i statków wycieczkowych. Połączenia promowe z sąsiednimi miastami realizowane są od rana do późnych godzin wieczornych średnio co 30 minut.

Czytaj więcej w artykule:

Porada praktyczna: Wzdłuż promenady znajdują się płatne miejsca parkingowe (1,50 euro za godzinę) dlatego w nawigacji warto ustawić ulicę Viale Benedetto Castelli. Ponadto pod koniec tej ulicy, po lewej stronie usytuowany jest bezpłatny parking.


Lecco

w trakcie spaceru po Lecco, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
w trakcie spaceru po Lecco, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Niezależnie od sezonu 45-tysięczne Lecco tętni życiem. To drugie pod względem wielkości miasto nad jeziorem Como i czwarte w moim subiektywnym rankingu najpiękniejszych miejscowości nad jeziorem. Ładniejsze od Lecco są tylko Varenna, Bellagio i Menaggio. Do Lecco średnio co godzinę przyjeżdżają pociągi regionalne Trenord z Bergamo i z Mediolanu dlatego dla turystów przylatujących do Lombardii samolotem, to właśnie Lecco jest bramą do odkrywania jeziora. Turyści po kilku godzinach spędzonych w Lecco, zazwyczaj jadą kolejnym pociągiem – wzdłuż wschodniego brzegu jeziora – do Varenny.

Życie mieszkańców i turystów skupia się wokół bulwarów oraz na starym mieście. Pełno tu restauracji, barów i lodziarni. Z tutejszej przystani w sezonie letnim odpływają statki i promy wycieczkowe.

Jeśli lecisz nad jezioro Como samolotem i zastanawiasz się, które z dwóch miast położonych na południowym krańcu jeziora wybrać, to Lecco jest zdecydowanie ciekawsze od miasta Como, a poza tym jest bliżej lotniska.

Ponadto w trakcie pobytu w Lecco warto wyjechać kolejką Funivia Piani d’Erna. Dolna stacja kolejki znajduje się przy Via Prealpi 34 – jeździ tam autobus komunikacji miejskiej linii 5. Bilet na kolejkę w obie strony kosztuje 11,50 euro (od poniedziałku do piątku) lub 12,50 (w soboty i niedzielę). Natomiast z biletem Io Viaggio można wyjechać bezpłatnie. Na górze znajduje się punkt widokowy na południową część jeziora Como, restauracja, oraz tereny rekreacyjne i ścieżki trekkingowe.

Czytaj więcej w artykule:

w restauracji Pontile Orestino w Lecco, jezioro Como, Włochy
w restauracji Pontile Orestino w Lecco, jezioro Como, Włochy

Restauracja Pontile Orestino

Będąc w Lecco wybraliśmy się do restauracji Pontile Orestino. Turyści raczej o niej nie wiedzą, mimo, że znajduje się naprzeciwko przystani i bardzo blisko głównego placu Piazza Mario Cermenati.

Wystrój lokalu przypomina stołówkę z czasów PRL. We Włoszech nigdy nie oceniaj restauracji po wyglądzie, tylko po zapachach i tym kto siedzi przy stolikach. Tutaj byli to emeryci, carabinierzy i inni mieszkańcy. Karta jest krótka, a ceny niskie. Króluje lokalna kuchnia. Ryby z jeziora Como, trufle z Lombardii i specjalność tego miejsca – tatar wołowy.

Przez wiele lat całe pokolenia mieszkańców Lecco karmił tutaj Romeo Curti. Zmarł w grudniu w wieku 81 lat. Żegnało go wtedy całe miasto z burmistrzem na czele.

Teraz szefem kuchni jest jego syn – sympatyczny Oreste, ale kontynuuje tradycję ojca. Finałowa część gotowania odbywa się na oczach gości, bezpośrednio przy stoliku.

We Włoszech mówi się, że „życie to teatr”. Ten szef kuchni odgrywa swoją rolę znakomicie.

Ristorante Pontile Orestino
Lungolario Cesare Battisti 5,
23900 Lecco


Griante – Cadenabbia

Griante – Cadenabbia, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Griante – Cadenabbia, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jezioro Como jeszcze kilkanaście lat temu podzielone było na bardzo wiele frakcji, wiosek i miasteczek. Granice między nimi były niezauważalne. W ostatnich latach ze względów marketingowych samorządy łączyły wioski i frakcje w większą całość, aby bardziej wyróżnić się na mapie i wspólnie się promować. Dlatego dziś dawni sąsiedzi Griante – Cadenabbia tworzą jedną miejscowość.

Położony na zachodnim brzegu jeziora kurort od XIX wieku jest ulubionym miejscem wypoczynku Brytyjczyków. To właśnie tutaj w 1891 r. powstał jeden z pierwszych kościołów anglikańskich zbudowanych we Włoszech.

W mieście znajdują się słynne wille, różnej klasy hotele, promenada, parki oraz plaże! Plaż jest tu zdecydowanie więcej niż w sąsiednim Menaggio i mają stosunkowo łagodne zejście do wody (plaże są darmowe). Ponadto przy jeziorze znajduje się kilka odkrytych basenów.

Do miasteczka można dojechać samochodem, autobusem albo dopłynąć promem. Zatrzymują się tutaj wszystkie lokalne autobusy jeżdżące wzdłuż zachodniego brzegu pod warunkiem, że mają dopisek „Via Panoramica„. Autobusy bez tego dopisku jeżdżą szybszą trasą omijając Griante – Cadenabbia.

Czytaj więcej w artykule:


Tremezzo

Tremezzo, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Tremezzo, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Najważniejszym zabytkiem Tremezzo jest Villa Carlotta, która wraz z parkiem została zbudowana w 1690 r. Kurort posiada jeden z najładniejszych nad jeziorem Como parków. Zieleń jest bardzo zadbana, a wstęp jest wolny. Po stronie północnej miasteczka wzdłuż wybrzeża ciągną się kamienice i hotele. Na tle zabudowy wyróżnia się majestatyczny, pięciogwiazdkowy Grand Hotel Tremezzo, przypominający o dawnych czasach świetności tej miejscowości. W miasteczku nie ma plaż, ale liczne parki i skwery częściowo to rekompensują.

Zabudowa Tremezzo ciągnie się wzdłuż brzegu jeziora na odcinku kilku kilometrów. Trudno wyróżnić tutaj wyraźne centrum. Villa Carlotta znajduje się w południowej części miasta, park mniej więcej pośrodku, a hotele i kamienice po północnej stronie. Z tutejszej przystani promowej średnio co pół godziny odpływają statki do Bellagio.


Lenno

Lenno, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Lenno, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Leżące na zachodnim brzegu jeziora Lenno, jest słynne za sprawą Villi del Balbianello. Znana z filmów posiadłość wraz ze swoimi ogrodami jest uznawana za najpiękniejszą willę nad jeziorem Como. Leży na zielonym cyplu, nieco ponad kilometr od centrum Lenno. Prowadzi tam dobrze oznakowana ścieżka biegnąca wzdłuż jeziora.

Jednak Villa del Balbianello to nie jedyna atrakcja tej miejscowości. Warto pospacerować promenadą, podziwiać willową zabudowę i zjeść lody w historycznym centrum w La Fabbrica Del Gelato – przy głównym miejskim placu, na rogu, w tradycyjnej lodziarni. Wzdłuż promenady znajduje się kilka kawiarni i barów ze stolikami rozstawionymi tak, aby podziwiać panoramę jeziora Como. W miasteczku jest także przystań promów.

Czytaj więcej w artykule:

Villa del Balbianello, jezioro Como, Włochy
Villa del Balbianello, jezioro Como, Włochy

Villa del Balbianello

Zachwycająca Villa del Balbianello została zbudowana na początku XVIII wieku na zalesionym cyplu Lavedo. Dziś słynie nie tylko ze swojego piękna, ale także z tego, że gościła wielu znanych intelektualistów na wygnaniu podczas włoskiego Risorgimento. Jeśli w trakcie pobytu nad jeziorem Como masz możliwość zobaczenia tylko jednej z wielu willi, to powinna to być właśnie Villa del Balbianello.

Do wyboru są dwa rodzaje biletów: tylko do ogrodów (które wybiera większość zwiedzających) lub do ogrodów i do wnętrza willi (wówczas willę zwiedza się z przewodnikiem w około 45 minut, ale taka możliwość jest tylko w niektóre dni tygodnia – zazwyczaj bilety są trudno dostępne).

Ceny biletów wstępu do ogrodów:

  • 12,00 euro – zwykły bilet wstępu;
  • 9,00 euro – ulgowy dla dzieci od 6 do 18 roku życia;
  • 9,00 euro – ulgowy dla studentów do 25 roku życia;
  • 35,00 euro – bilet rodziny (2 dorosłych + 2 dzieci do 18 roku życia);
  • gratis – dzieci do 5 roku życia.

Ogrody są położone tarasowo, co sprawia, że z każdego ich zakątka widok jest zupełnie inny. To świetne miejsce do pamiątkowych zdjęć znad jeziora. W Villi del Balbianello nagrywano między innymi filmy „Casino Royale” o przygodach agenta 007, a także drugą część „Gwiezdnych wojen”.


Dongo

Dongo, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Dongo, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Dongo to spokojne miasteczko położone na północno-zachodnim brzegu jeziora Como. Dongo ma jednak swoje miejsce na kartach historii za sprawą Benito Mussoliniego. W kwietniu 1945 r. Mussolini próbował uciekać przed aliantami do Szwajcarii. Komunistyczni partyzanci właśnie w Dongo zatrzymali konwój z przebranym za Niemca Mussolinim. Wkrótce potem włoski polityk został rozstrzelany. Jednak spacerując po Dongo zupełnie nie widać pomników upamiętniających historyczne wydarzenia.

Miasto ma stosunkowo długą plażę ciągnącą się w północnej części Dongo wzdłuż kempingów. Jest tu niewielkie centrum z kamieniczkami i świetną lodziarnią oraz mała przystań. Dongo wydało nam się fajnym miejscem do spędzenia wakacji. Przede wszystkim z uwagi na tutejszą plażę – była czysta i dobrze zagospodarowana. Wieczorem życie towarzyskie przenosi się do niewielkiego historycznego centrum, które znajduje się przy przystani. Dongo to także miejsce, które – ze względu na sprzyjające wiatry – upodobali sobie windsurferzy.


Co jeszcze ma do zaoferowania jezioro Como i okolica?

Villa La Gaeta czyli jezioro Como śladami Jamesa Bonda

Willa La Gaeta, jezioro Como, Lombardia Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Willa La Gaeta, jezioro Como, Lombardia Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Niespełna trzy kilometry na północ od Menaggio znajduje się słynna willa La Gaeta. Dlaczego słynna? Ponieważ podobnie jak w przypadku Villi del Balbianello tu także nagrywano jedną ze scen „Casino Royale”, o przygodach Jamesa Bonda. Filmowy fragment możesz zobaczyć na youtube.

Willa La Gaeta jest zamknięta dla zwiedzających. Wewnątrz znajdują się luksusowe apartamenty. Niektóre z nich można wynająć. Mogliśmy zrobić zdjęcia jedynie przez ogrodzenie.

tablica przy Villi La Gaeta, jezioro Como, Lombardia Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
tablica przy Villi La Gaeta, jezioro Como, Lombardia Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

O tym, że nagrywano tutaj „Casino Royale” dumnie przypomina stojąca obok tablica.


Fiumelatte, czyli rzeka mleka

Fiumelatte, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Fiumelatte, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Z kolei w pobliżu Varenny położona jest niewielka wioska Fiumalatte, której nazwa pochodzi od kaskadowo spływającego tam potoku. Potok swoje źródło ma w jaskini Gringa i po zaledwie 250 metrach wpada do jeziora Como.

Fiumelatte, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Fiumelatte, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Spadająca z hukiem woda pieni się nabierając białego koloru. Stąd nazwa Fiumalatte, co w języku polskim oznacza „rzekę mleka”. Potok pojawia się okresowo od wiosny do jesieni. Do Fiumalatte warto przyjechać na krótki spacer.


Wodospad Acquafraggia

Cascate dell’Acquafraggia, Piuro, Lombardia, Włochy, jezioro Como oddalone jest o 28 km od wodospadu (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Cascate dell’Acquafraggia, Piuro, Lombardia, Włochy, jezioro Como oddalone jest o 28 km od wodospadu (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Warty zobaczenia jest też wodospad Acquafraggia. Można się tam wybrać znad jeziora Como lub zatrzymać na chwilę jadąc samochodem ze Szwajcarii nad jezioro Como. Wodospad jest niemal przy samej drodze SS37 około 3 km przed granicą i 28 km od północnego krańca jeziora Como.

Porada praktyczna: do wodospadu praktycznie nie da się w sensowny sposób dojechać transportem publicznym. Tutaj własne auto jest niezbędne. Przy wodospadzie znajduje się miejski parking (1 euro za godzinę postoju) oraz bar (ceny jak w klasycznym włoskim barze, czyli przystępne).

170 metrowy wodospad Acquafraggia (3050 m n.p.m.) to słynny narodowy pomnik przyrody obszaru Valchiavenna. Cascate dell’Acquafraggia są kolejnym przykładem na to, że mając samochód w wakacje można zobaczyć znacznie więcej 🙂 Wodospad na żywo jest jeszcze bardziej spektakularny niż oddają to zdjęcia i poniższy film. Gdy przyjechaliśmy na miejsce wokół wiele osób opalało się, piknikowało i przesiadywało w barze. W kilka minut pogoda zmieniła się i zaczęło padać – to specyfika górskich terenów.

Jezioro Como na rowerze – trasa wokół jeziora

jezioro Como na rowerze, na zdjęciu trasa rowerowa pomiędzy Menaggio, a San Siro (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
jezioro Como na rowerze, na zdjęciu trasa rowerowa pomiędzy Menaggio, a San Siro (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jezioro Como bywa nazywane rajem dla rowerzystów. Trudno tu wymieniać konkretne trasy, bo jest ich tak wiele. Lokalne samorządy do dróg rowerowych przywiązują ogromną wagę. Trasy rowerowe są praktycznie wokół całego jeziora.

jezioro Como na rowerze, na zdjęciu trasa rowerowa pomiędzy Menaggio, a San Siro (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
jezioro Como na rowerze, na zdjęciu trasa rowerowa pomiędzy Menaggio, a San Siro (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Ciekawostką jest fakt, że drogi dla samochodów wokół jeziora częściowo przebiegają w tunelach. Dla komfortu i bezpieczeństwa rowerzystów wytyczono oddzielne ścieżki i tunele wyłącznie dla dróg rowerowych (widoczne na zdjęciu powyżej).


Wycieczka Bernina Expressem przy okazji pobytu nad jeziorem Como

Bernina Express – podróż panoramicznym pociągiem z Włoch do Szwajcarii. Czy warto, ile kosztuje i jak zaplanować wycieczkę? (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Bernina Express – podróż panoramicznym pociągiem z Włoch do Szwajcarii. Czy warto, ile kosztuje i jak zaplanować wycieczkę? (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Niespełna 70 km od północnego brzegu jeziora Como, znajduje się Tirano, z którego odjeżdżają słynne panoramiczne pociągi Bernina Express. Dlaczego więc nie skorzystać z okazji i w trakcie pobytu nad jeziorem Como, nie wybrać się na całodniową wycieczkę do Szwajcarii?

Słynny, czerwony Bernina Express przemierza najbardziej spektakularną linię kolejową w Alpach. Charakterystyczny czerwony pociąg Kolei Retyckich wyrusza z Tirano położonego na wysokości 429 m n.p.m. i zabytkowymi tunelami oraz wiaduktami stopniowo wspina się w górę aż na wysokość 2253 m n.p.m., gdzie przez ogromne okna wagonów można podziwiać lodowiec Morteratsch.

Z włoskiego Tirano dostępne są połączenia Bernina Expressem do Sankt Moritz lub do Chur – obydwa miasta leżą w Szwajcarii. To stosunkowo niewielka odległość, ale podróż z Tirano do Sankt Moritz lub odwrotnie trwa około 2,5 godz. Natomiast z Tirano do Chur pociąg jedzie 4,5 godz.

w starszych wagonach pociągów regionalnych Kolei Retyckich można otworzyć okno - wtedy łatwiej o ładne zdjęcia (fot. Joanna Ropczyńska, kierunekwlochy.pl)
w starszych wagonach pociągów regionalnych Kolei Retyckich można otworzyć okno – wtedy łatwiej o ładne zdjęcia (fot. Joanna Ropczyńska, kierunekwlochy.pl)

My trasę pomiędzy Włochami, a Szwajcarią pokonaliśmy zarówno słynnym ekspresem panoramicznym, jak i – w drodze powrotnej – zwykłym pociągiem regionalnym. Pociąg regionalny jest tańszy od ekspresu i też ma swoje zalety. Jedną z nich są otwierane okna, dzięki czemu wychodzą lepsze zdjęcia niż przez zamknięte szyby Bernina Expressu.

Więcej o tym jak zaplanować podróż, ile kosztują bilety i czy warto wybrać się na taką wycieczkę, piszemy w oddzielnym artykule na blogu:


Czy jezioro Como ma ładne plaże?

czy jezioro Como ma ładne plaże? Na zdjęciu plaża Pradello położona na północ od Lecco (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
czy jezioro Como ma ładne plaże? Na zdjęciu plaża Pradello położona na północ od Lecco (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Tak, są tutaj ładne plaże, ale nie jest ich tak dużo. Jeśli nastawiasz się głównie na plażowanie, to jezioro Garda będzie lepszym wyborem. Natomiast jezioro Como zachwyca głównie górskim krajobrazem, ukwieconymi i zadbanymi miasteczkami oraz willami i ich ogrodami.

Poniżej znajdziesz opisy kilku plaż nad jeziorem Como, do których łatwo dostać się bez samochodu. Dlatego wybrałem trzy plaże w Lecco i okolicach, jedną na zachodnim brzegu jeziora i jedną w Varennie. Tak naprawdę wszystkie plaże nad jeziorem Como są podobne – kameralne, kamieniste i zazwyczaj z łagodnym zejściem do jeziora.


Plaża w centrum Lecco

plaża w samym centrum Lecco, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
plaża w samym centrum Lecco, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

W samym centrum Lecco, przy Lungolago di Lecco, znajduje się chyba najbardziej oblegana plaża w mieście. Częściowo jest piaszczysta, a częściowo także kamienista. Łatwo tutaj trafić ponieważ plaża leży blisko historycznego centrum i blisko dworca kolejowego. Dobrze widać ją już z promenady biegnącej wzdłuż jeziora. Ze względu na odpływające w pobliżu promy, na tej plaży obowiązuje zakaz kąpieli, jednak – jak widać na zdjęciu – tuż przy brzegu ludzie swobodnie się kąpią. Natomiast nierozważnym byłoby wypływanie w tym miejscu dalej od brzegu.


Plaża Malgrate w Lecco

plaża Malgrate w Lecco, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
plaża Malgrate w Lecco, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

To plaża kamienista, na której jest mniej ludzi i można się tu poczuć swobodniej. Ta plaża znajduje się po drugiej stronie miasta i aby tutaj trafić trzeba przejść przez most Ponte John Kennedy, a następnie skręcić w prawo. Idąc promenadą wzdłuż jeziora po chwili zauważysz u dołu plażę. Jezioro w tym miejscu jest płytkie i sprawia wrażenie bezpiecznego. To miejsce upodobali sobie także wędkarze. Ponadto z plaży w oddali można podziwiać panoramę Lecco.


Plaża Pradello obok Lecco

plaża Pradello położona kilka kilometrów na północ od Lecco, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
plaża Pradello położona kilka kilometrów na północ od Lecco, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Po wschodniej stronie jeziora Como, kilka kilometrów na północ od miasta Lecco, bardzo spodobała mi się niewielka plaża Pradello. Na mapach Google znajdź Ristorante Orsa Maggiore, a następnie z parkingu obok restauracji kieruj się wzdłuż jeziora na północ. Plaża otoczona jest zielenią i jest tu o wiele swobodniej niż na plaży w samym centrum Lecco. To raczej propozycja dla tych z Was, którzy nad jeziorem będą dysponować samochodem, ponieważ pieszo z centrum Lecco do plaży Pradello jest nieco ponad 3 km.


Plaża w Griante

plaża w Griante na zachodnim brzegu, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
plaża w Griante na zachodnim brzegu, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jak wyglądają plaże po przeciwnej stronie jeziora Como? W zasadzie też są podobne – niewielkie, kamieniste, ukryte nieco poniżej poziomu ulicy. Zazwyczaj są to plaże bezpłatne, chociaż na przykład w Griante na części plaży rozstawione są leżaki. Dlatego jeśli nie chcesz siedzieć na twardych kamieniach, to jest to dobra alternatywa. Podobne plaże znajdziesz w niemal każdej miejscowości na zachodnim brzegu jeziora na odcinku pomiędzy Lenno, a Dongo.


Plaża w Varennie

plaża w Varennie na wschodnim brzegu, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
plaża w Varennie na wschodnim brzegu, jezioro Como, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Natomiast w centrum Varenny jest jedynie taka niewielka plaża żwirowa. Dlaczego o niej wspominam? Ponieważ Varenna jest jednym z ulubionych miejsc naszych Czytelników, którzy zwiedzają jezioro. Łatwo do niej dojechać pociągiem z Bergamo i dlatego wiele osób pyta o możliwość kąpieli w jeziorze w Varennie. Podsumowując – plaża jest, ale malutka!


Jak dojechać nad jezioro Como?

Na koniec tego przewodnika przygotowałem sporo informacji praktycznych. Nad jeziorem Como byliśmy zarówno samochodem z Polski, jak i kilkukrotnie samolotem – mamy więc trochę doświadczeń 🙂

Samolotem do Bergamo i pociągiem nad jezioro Como

Jak dojechać z Bergamo nad jezioro Como, do Lecco lub Varenny? Na zdjęciu pociąg odjeżdżający z Bergamo do Lecco (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Jak dojechać z Bergamo nad jezioro Como, do Lecco lub Varenny? Na zdjęciu pociąg odjeżdżający z Bergamo do Lecco (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jezioro Como oddalone jest tylko o dwie godziny lotu z Polski. Wszystkie trzy mediolańskie lotniska oddalone są o około 50 km od jeziora, ale turyści z Polski najczęściej lądują na lotnisku w Bergamo. To tam codziennie z kilku miast w Polsce lądują samoloty linii Ryanair i Wizzair.

Z lotniska w Bergamo należy dojechać autobusem komunikacji miejskiej (linia 1) na dworzec kolejowy Bergamo Centrale. Autobusy z lotniska jeżdżą z dużą częstotliwością, średnio co około 20 minut. Następnie z dworca kolejowego w Bergamo średnio co godzinę odjeżdżają pociągi do miasta Lecco. Podróż pociągiem z Bergamo do Lecco trwa około 40 minut, a bilet w jedną stronę kosztuje 4,00 euro.

Bilet na pociąg najłatwiej kupić bezpośrednio na dworcu w Bergamo, w biletomacie Trenitalia lub Trenord. Płatność gotówką lub kartą. Pamiętaj, że taki bilet trzeba skasować przed wejściem do pociągu (zdjęcie kasownika u góry po prawej stronie).

Remont linii kolejowej i autobusowa komunikacja zastępcza

Wszystkie szczegóły o tym jak dojechać z lotniska nad jezioro Como opisałem w oddzielnym artykule:


Samochodem nad jezioro Como z Polski

samochodem nad jezioro Como z Polski, na zdjęciu droga przez Szwajcarię (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
samochodem nad jezioro Como z Polski, na zdjęciu droga przez Szwajcarię (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jednak podróż samochodem nad jezioro Como też ma swoje zalety. Po pierwsze łatwiej zwiedzić wszystkie miasteczka wokół jeziora oraz najpiękniejsze plaże i można być niezależnym od autobusów i pociągów. Po drugie trasa nad jezioro Como jest bardzo malownicza (jechaliśmy przez Szwajcarię), a po trzecie w ostatecznym rozrachunku, przy podróży całą rodziną wyszło jednak taniej niż samolotem i później komunikacją publiczną.

Z Polski nad jezioro Como prowadzą dwie najlepsze trasy, w zależności od tego, z której części kraju jedziesz:

  1. Przez Niemcy, Austrię, Szwajcarię i Włochy.
  2. Przez Czechy, Austrię, Niemcy, ponownie Austrię i Szwajcarię.
samochodem nad jezioro Como z Polski, na zdjęciu droga przez Szwajcarię (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
samochodem nad jezioro Como z Polski, na zdjęciu droga przez Szwajcarię (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Porada praktyczna: przez Szwajcarię nad jezioro Como jedzie się bezpłatnymi drogami krajowymi przez St. Moritz – nie jest więc potrzebna winieta.

My podróżując samochodem do Włoch ze względu na dzieci po drodze śpimy w hotelu w Austrii lub w niemieckiej Bawarii. Listę sprawdzonych hoteli blisko autostrady znajdziesz w tym artykule:

W Czechach i Austrii należy wykupić winietę za przejazd autostradami. W Szwajcarii obowiązują tylko winiety roczne, ale podróż można zaplanować wschodnią częścią tego kraju, tak aby ominąć drogi płatne.

Przełęcz Maloja czyli Malojapass, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Przełęcz Maloja czyli Malojapass, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Najpiękniejszy odcinek drogi nad Como zaczyna się od granicy niemiecko-austriackiej. Autostrada wije się pomiędzy alpejskimi szczytami, a tuneli jest coraz więcej. Ostatnich 250 km to podróż drogami krajowymi przez górzystą Austrię i cudowną Szwajcarię. Droga przez Szwajcarię jest kręta, momentami wąska, pełna tuneli i bardzo spektakularna. Ostatni odcinek trasy przez Szwajcarię pokonuje się przez Przełęcz Maloja (1815 m n.p.m.). Niezapomniane wrażenia!

Jezioro Como – komunikacja wokół: pociągi, autobusy i promy

Wynajem samochodu na lotnisku w Bergamo

Wynajęcie samochodu to dobry pomysł jeśli zamierzasz objechać jezioro Como wokół lub chcesz skupić się na zachodniej stronie jeziora. Na lotnisku w Bergamo działa kilka wypożyczalni samochodów. Ceny wynajmu aut różnią się w zależności od sezonu i dostępności – możesz je porównać za pomocą wyszukiwarki Discovery Cars.

Co ważne w opcjach wyszukiwania Discovery Cars można zaznaczyć, że posiadasz jedynie kartę debetową mimo że część wypożyczalni wymaga karty kredytowej. Wówczas wyświetlone zostaną tylko wyniki firm, które mogą zabezpieczyć depozyt na karcie debetowej. Można tam także sprawdzić rzeczywiste opinie o poszczególnych wypożyczalniach.

Discovery Cars nie ma ukrytych opłat, co potwierdzają opinie w google: średnia ocena 4.4/5 na podstawie 25 000 recenzji. Podczas rezerwacji warto sprawdzić warunki „Pełnej ochrony”. Ponadto przy wyszukiwaniu samochodów można zaznaczyć takie opcje, jak: bez depozytufoteliki dla dzieci lub nawigacja GPS.

Statki i promy na jeziorze Como

prom podpływający do przystani w Bellagio, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
prom podpływający do przystani w Bellagio, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Połączenia promowe na jeziorze Como obsługuje przedsiębiorstwo Navigazione Laghi. Na oficjalnej stronie znajdziesz wyszukiwarkę połączeń oraz ceny biletów:
https://www.navigazionelaghi.it/biglietti-e-orari-lago-di-como/

Ponadto przy każdej przystani promowej rozwieszone są szczegółowe cenniki za bilety do poszczególnych miasteczek. Pamiętaj, że w okresie letnim połączeń jest zdecydowanie więcej niż zimą. Jeśli więc planujesz swój wakacyjny wyjazd wiele miesięcy wcześniej, to nie zrażaj się rozkładem rejsów, który opublikowany jest w miesiące zimowe.

połączenia statków i promów Navigazione Laghi, jezioro Como (źródło grafiki: navigazionelaghi.it)
połączenia statków i promów Navigazione Laghi, jezioro Como (źródło grafiki: navigazionelaghi.it)

Zwróć uwagę, że w rozkładzie rejsów i w cenniku są trzy rodzaje połączeń:

  • Corse Battello – wolniejszy prom, ale łączy ze sobą wszystkie miejscowości, w których są przystanie Navigazione Lago di Como.
  • Servizio Rapido – szybsze połączenie, które zatrzymuje się tylko w większych miejscowościach nad jeziorem. Skorzystanie z servizio rapido wymaga niewielkiej dopłaty.
  • Corse Traghetto – to połączenia promowe, które przewożą także samochody. Dostępne są tylko z czterech miejsc nad jeziorem: BellagioCadenabbia di GrianteMenaggio i Varenna. Te promy nie pływają do Lecco.

Pociągi wzdłuż wschodniego brzegu jeziora Como

pociąg Trenord na stacji w Lecco, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
pociąg Trenord na stacji w Lecco, jezioro Como, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Linia kolejowa biegnie jedynie wzdłuż wschodniego brzegu jeziora Como. Można więc pociągiem dojechać z Bergamo do Lecco.

Następnie na stacji w Lecco można przesiąść się na kolejny pociąg jeżdżący po linii regionalnej R13 Lecco – Colico – Sondrio. Pociągi zatrzymują się kolejno w:

  • Lecco (stacja początkowa);
  • Abbadia Lariana (7 minut);
  • Mandello Del Lario (9-11 minut);
  • Olcio (17 minut);
  • Lierna (24 minuty);
  • Fiumelatte (33 minuty);
  • Varenna – Esino (22 – 38 minut w zależności od połączenia);
  • Bellano-Tartavalle Terme (27 – 44 minut w zależności od połączenia);
  • Dervio (50 minut);
  • Dorio (54 minuty);
  • Piona (60 minut);
  • Colico (44 – 68 minut w zależności od połączenia);
  • następnie linia kolejowa skręca na wschód w stronę Sondrio i już nie ciągnie się wzdłuż jeziora Como.

Porada praktyczna: aktualny rozkład jazdy pociągów możesz sprawdzić na oficjalnej stronie włoskich kolei https://www.trenitalia.com/


Połączenia autobusowe wokół jeziora Como

autobus linii C30 kursujący pomiędzy miastami Como, a Bellagio (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
autobus linii C30 kursujący pomiędzy miastami Como, a Bellagio (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Z punktu widzenia turysty istotne są jeszcze niektóre linie autobusowe:

  • Linia C30 – kursuje na trasie Como – Nesso – Bellagio;
  • Linia C10 – kursuje na trasie Como – Menaggio – Colico;
  • Linia D10 – kursuje na trasie LeccoBellagio.

Porada praktyczna: aktualny rozkład jazdy autobusów możesz sprawdzić na oficjalnej stronie przewoźnika ASF Autolinee https://www.asfautolinee.it/


Wyjazd nad jezioro Como – co jeszcze warto wiedzieć?

Zobacz także nasze inne artykuły:

Być może przydatna będzie także klikalna mapa Włoch, którą opublikowałem w dziale regiony Włoch. Możesz tam wybrać odpowiedni region lub miasto i poczytać o nim więcej.

Rezerwujesz nocleg we Włoszech?

Wszystkie artykuły na blogu dla Czytelników zawsze pozostaną bezpłatne. Jeśli moje teksty były dla Ciebie pomocne, miło mi będzie, jeśli rezerwując nocleg na booking.com skorzystasz z tego linku polecającego lub wyszukiwarki poniżej. Cena dla Ciebie będzie bez zmian, ale booking.com podzieli się ze mną swoją prowizją. Daj znać, jeśli będę Ci mógł jakoś pomóc w planowaniu wyjazdu.

Booking.com

Miło mi, że dotarłeś lub dotarłaś do końca tego przewodnika. Jeśli artykuł okazał się pomocny, zostaw proszę komentarz u dołu.

Przeczytaj także

Zostaw komentarz

132 komentarze

Beata 6 czerwca 2024 - 08:21

część 😊 mam pytanie czy te adaptery zamiast fotelika dla dziecka typu Smart kid belt są legalne we Włoszech ? chcemy wypożyczyć auto na miejscu a ceny za foteliki są ogromne a taki adapter łatwo schować do walizki

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 6 czerwca 2024 - 09:43

Cześć Beata,
Niestety nie wiem. Producent twierdzi, że są legalne, ale nigdy we Włoszech się z tym nie spotkałem. Na Facebooku jest taki profil „Włoski Problem” i oni specjalizują się w przepisach drogowych i kontakcie z włoską policją drogową. Może będą wiedzieć.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Beata 6 czerwca 2024 - 10:15

Bardzo dziękuję za podpowiedź 😊

Odpowiedz
Ania 30 maja 2024 - 12:30

A orientują się Państwo ile kosztuje rejs po jeziorze, ile trwa i skąd wypłynąć? Pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 30 maja 2024 - 12:32

Cena zależy od wybranej trasy. Większość dużych miejscowości nad jeziorem ma przystań, z której odpływają promy. Ceny i rozkład połączeń można sprawdzić na oficjalnej stronie navigazionelaghi.it – polecam szczególnie rejsy w środkowej części jeziora pomiędzy Varenną, Bellagio i Menaggio. Można też popłynąć do Lenno i zwiedzić Villę del Balbianello.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Ania 31 maja 2024 - 22:33

Dziękuję 🙂

Odpowiedz
Mariola 21 maja 2024 - 08:28

Witam, panie Łukaszu mam pytanie. W artykule wspomina pan o podróży samolotem do Lotniska Bergamo i stamtąd nad jezioro. Co z lotniskiem Mediolan-Malpensa? Czy z tego lotniska też jest tak dobre i tanie połączenie pociągiem nad jezioro Como? Pozdrawiam serdecznie

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 21 maja 2024 - 08:35

Dzień dobry,
Tak, proszę wejść do artykułu, w którym opisuję lotnisko Mediolan Malpensa. Trzeba najpierw dojechać z lotniska Mediolan Malpensa do centrum Mediolanu, a później z dworca Milano Centrale średnio co godzinę są bezpośrednie pociągi do Lecco, Varenny i dalej wzdłuż wschodniego brzegu jeziora.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Rena 19 maja 2024 - 23:50

Dzień dobry.Mam dylemat które jezioro wybrać do zwiedzania Como z miasteczkiem Como czy Garda na 1 dzień.

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 20 maja 2024 - 10:57

Dzień dobry,
Na jeden dzień to zdecydowanie jezioro Como. Jezioro Garda ma zbyt dużo do zaoferowania, żeby jechać tam tylko na jeden dzień. Natomiast nad jeziorem Como w jeden dzień można zwiedzić Varennę, Bellagio i Lecco.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Aneta 17 maja 2024 - 10:59

Dzień dobry
Jedziemy nad Como autem z rowerami na 4 dni
Gdzie Pan proponuje noclegi?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 17 maja 2024 - 11:47

Dzień dobry,
Proszę zajrzeć do mojego oddzielnego artykułu, w którym opisuję noclegi nad jeziorem Como. Są tam też porady gdzie szukać noclegu jeśli leci się samolotem, a gdzie jeśli ma się do dyspozycji samochód.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
SYLWIA 16 maja 2024 - 20:34

witam jak dostać sie najszybciej z Lecco do Lugano . pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 17 maja 2024 - 08:48

Dzień dobry,
Pociągami Trenord z Lecco do Monza, a potem z Monza do Lugano. Cała podróż na jednym bilecie w około dwie godziny.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Kuba 16 maja 2024 - 19:14

Witam, jak obecnie najlepiej dotrzeć z lotniska w Bergamo do Lecco ? Do Mediolanu i z Mediolanu pociągiem do Lecco ?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 17 maja 2024 - 08:39

Dzień dobry,
Proszę zajrzeć do mojego przewodnika po Bergamo. Tam, w drugiej jego części, czyli u dołu, są opisane wycieczki z Bergamo, a w kolorowych ramkach dokładne informacje jak z Bergamo dojechać w poszczególne miejsca. Polecam też oddzielny artykuł o tym jak dojechać z Bergamo nad jezioro Como i do Mediolanu. Tam jest wszystko wyjaśnione włącznie ze zdjęciami biletomatów, peronów itp.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Ola 15 maja 2024 - 09:27

Planuje właśnie pierwszą podróż nad Como kamperem i bardzo dziękuję za ten artykuł! Dopisałam na moją listę kilka miejsc, których wcześniej nie znalazłam 🙂

Odpowiedz
Magdalena 8 maja 2024 - 10:01

Dzień dobry,
Czy można prosić wskazówkę jak dostać się z Bergamo do Lenno (będę podróżować dostępną komunikacją) (chyba, że można gdzieś po drodze jeszcze się zatrzymać na zwiedzanie?) Mam zarezerwowany nocleg w Lenno, ale chcę wyruszyć z Bergamo wcześniej żeby zwiedzić coś jeszcze 🙂

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 8 maja 2024 - 12:50

Dzień dobry,
Lenno jest dość daleko od Bergamo, ale są dwa sposoby:
1. Podróż pociągiem z Bergamo do Varenny (z przesiadką w Lecco), a potem prom z Varenny do Lenno.
2. Podróż pociągiem z Bergamo do miasta Como (z przesiadką w Mediolanie), a stamtąd autobus do Lenno linii C10. Połączenie to obsługuje lokalny przewoźnik ASF Autolinee.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
German 30 kwietnia 2024 - 21:04

Witam,
W jaki sposób najłatwiej dotarć z Mediolanu (centrum) nad jezioro Como? Podobno można nad jeziorem kupić lot małym samolotem, który startuje z wody. Czy są jakieś rekomendacje o tym?
Pozdrawiam serdecznie i gratuluję tak świetnego rozeznania Włoch 🙂

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 2 maja 2024 - 12:59

Dzień dobry,
Z dworca kolejowego Milano Centrale średnio co godzinę odjeżdżają pociągi regionalne nad jezioro Como, które jadą m.in. do Lecco i do Varenny. Rozkład można sprawdzić na oficjalnej stronie trenitalia.com – bilety można kupić przez internet, ale najłatwiej zrobić to w kasie lub w biletomacie na dworcu. W przypadku biletu papierowego, proszę pamiętać, aby przed podróżą skasować go w kasowniku przy wejściu na peron. Z samolotem nad jeziorem Como nie mam żadnych doświadczeń, ale na przykład w porcie w Varennie można się umówić na rejs motorówką po jeziorze 🙂
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Aleksandra 26 kwietnia 2024 - 13:23

Dzień dobry, na początku zaznaczę- wspaniałe artykuły, bardzo pomocne!
Chciałam się dopytać czy mając dwa dni (przylot o 22:30 4.06 i wylot o 23:00 06.06) jestem w stanie mając nocleg w Bergamo pierwszego dnia odwiedzić Varenna-Bellagio-Lecco, a drugiego Mediolan-Bergamo? Tak żeby to miało ręce i nogi? Czy jednak z czegoś zrezygnować? Pozdrawiam i dziękuję za wszystkie dostępne tu wskazówki!

ps. To będzie mój pierwszy lot i nie do końca wiem jak wygląda kwestia „wydostania” się z lotniska po przylocie? Lądując tak późno będę w stanie dostać się do centrum Bergamo autobusem?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 26 kwietnia 2024 - 21:57

Dzień dobry,
Autobus linii 1 z lotniska do centrum Bergamo jeździ do godziny 1:30 w nocy. Proszę zajrzeć od artykułu zatytułowanego: autobus z lotniska w Bergamo do Mediolanu i do centrum Bergamo. Plan na pierwszy dzień jest dobry (Varenna, Bellagio i Lecco). Natomiast co do drugiego dnia, to niby jest to możliwe, ale nie wiem czy jest sens wpadać na 3 godziny do Mediolanu? Wtedy uda Ci się zobaczyć katedrę, Galerię Wiktora Emanuela II i być może wyjść na dach katedry. Może lepiej w tym czasie zwiedzać niespiesznie Bergamo? Posiedzieć przy kawie w barze, zajrzeć pomału do zabytków i zjeść dobry obiad w jednym z polecanych przez nas miejsc? 🙂

Odpowiedz
Izabela 17 kwietnia 2024 - 21:39

Dzień Dobry
Planujemy przyjechać do Varenny koło 10 rano i. zwiedzić w kolejności Belaggio , Mennagio i wrócić na koniec promem do Varenny i wtedy pozwiedzać miasto w tym najslyniejszą Villę. Monastero.(nie wiem czy się wyrobimy do 19) pyt. Czy musimy kupować bilet na prom do każdej z tych miejscowości oddzielnie czy też jest może bilet całodniowy na który zaliczymy tę 3 miejscowości ( chcemy zrobić takie kółko promami ) Czy bilet do Villi Monastero lepiej kupić z rana po przyjeździe czy też jak wrócimy po południu z powrotem do Varenny Czy możesz zaproponować jakąś fajną knajpkę na posiłek w porze obiadowej? I jeszcze jedno pytanie dotyczy apki Trenord Nie można się do niej zalogować na założone konto Po podaniu e-mail i hasła pojawia się zawsze komunikat „ A problem occured. Retry later” Może u kogoś wystąpił ten problem z logowaniem ? Dziekuję za odpowiedzi Pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 18 kwietnia 2024 - 13:14

Dzień dobry,
Kiedyś – kilka lat temu – był taki bilet całodzienny, ale w tym momencie na oficjalnej stronie promów na jeziorze Como, już go nie widzę. Trudno mi powiedzieć, ponieważ my zwiedzamy niespiesznie – z racji prowadzonego bloga – na każde z miasteczek przeznaczamy cały dzień więc kupowałem tylko te jednorazowe bilety. Proszę zapytać w kasie przy przystani promowej w Varennie. Nie sądzę jednak, żeby całodniowy bilet się opłacił na tych krótkich odcinkach, nawet jeśli on wciąż jest dostępny. Ogród Villi Monastero jest czynny do 19:30, a latem do 20:00. Nie ma potrzeby, aby bilet kupować wcześniej – wystarczy to zrobić tuż przed zwiedzaniem. Z aplikacją Trenord nie miałem problemów. Ewentualnie można też skorzystać z oficjalnej aplikacji Trenitalia – to narodowy włoski przewoźnik. W aplikacji Trenitalia też można kupować bilety bez prowizji i sprawdzać rozkład jazdy pociągów w Lombardii.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Michał 15 kwietnia 2024 - 00:15

Dzień dobry!
Czy na linie C30, C10 oraz D10 obowiązuje bilet Io Vaggio?
Pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 15 kwietnia 2024 - 09:33

Dzień dobry,
Tak, Io Viaggio obowiązuje we wszystkich autobusach państwowych przewoźników w Lombardii. Wyjątkiem są prywatni przewoźnicy jak na przykład autobusy lotniskowe Terravision, Flixbus itp.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Dorota 14 kwietnia 2024 - 21:20

Świetnie napisany poradnik, zawierający mnóstwo ciekawych i praktycznych informacji.
Dziękuję bardzo.
Mam tylko krótkie pytanie, czy planując przeprawę promową samochodem na trasie Menaggio- Varenna muszę wcześniej rezerwować bilety, czy mogę to zrobić na miejscu?
Z góry dziękuję za odpowiedź
Pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 15 kwietnia 2024 - 09:23

Dzień dobry,
Dziękuję za miłe słowa. Nie trzeba rezerwować rejsu wcześniej. Wystarczy podjechać pod przystań, ustawić się w kolejce za innymi samochodami oczekującymi w kolejce i w tym czasie podejść do kasy po bilet. Kasy znajdują się przy wszystkich przystaniach promowych.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Barbara 14 kwietnia 2024 - 15:34

Mieszkając w Lecco w hotelu Alberi będę tam w okresie 27.04 do 01.05 gdzie można zaparkować wypożyczony samochód?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 15 kwietnia 2024 - 08:08

Na dziedzińcu za hotelem jest wewnętrzny parking miejski (proszę sprawdzić Piazza degli Affari), który kosztuje 14 euro za dobę lub 2 euro za godzinę. Parking otoczony jest budynkami i jest za szlabanem. Ewentualnie 100 m od hotelu jest drugi parking miejski na zakręcie Via Costituzione. Gdy główna ulica biegnąca wzdłuż jeziora skręca w lewo, to na prawo znajduje się drugi parking.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Agnieszka 14 kwietnia 2024 - 08:29

Dziekuje za swietnie napisany artykul- bardzo pomocny w przygotowaniu wyprawy nad jezioro Como. Znalazlam wszystkie potrzebne informacje w jasnej i przejrzystej formie. Pozdrawiam

Odpowiedz
Kamil 10 kwietnia 2024 - 23:57

Dzień dobry!
Czy bilet Io Vaggio 3-dniowy kupiony online na stronie Trenord trzeba aktywować lub kasować przed pierwszym użyciem ? W e-mailu po zakupie otrzymałem wiadomość o początku ważności biletu i numer PNR.
Dziękuję

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 12 kwietnia 2024 - 10:49

Dzień dobry,
W przypadku zakupu Io Viaggio w formie elektronicznej, przy zakupie określa się dzień, od którego bilet ma być aktywny. Więc jego już nie trzeba kasować. Kasuje się tylko bilety papierowe kupione w kasie lub w biletomacie.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
AGA 25 marca 2024 - 16:11

Dzień dobry!
Zastanawiam się czy mogłabym prosić o małą poradę, w jaki sposób najlepiej kupić bilety na statek po Como, na trasie Varenna – Bellagio – Menagio – Varenna?
Można zrobić to już gdzieś na miejscu czy lepiej mieć te bilety kupione wcześniej internetowo?
Z góry dziękuję 🙂

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 25 marca 2024 - 20:03

Dzień dobry,
Wystarczy kupić w kasie na miejscu. Kasa znajduje się obok przystani w Varennie więc można to zrobić w oczekiwaniu na prom. Nie ma potrzeby kupowania biletów przez internet.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Kasia 24 marca 2024 - 08:31

Dzień dobry Panie Łukaszu,
chciałabym zapytać o taką rzecz. W tym roku wybieram się nad garde, nad jej zachodnią część i chciałabym na jeden dzień wybrać się nad jezioro como. Chciałabym pojechać autem do bellano, tam je zostawić, pospacerować i pójść na nogach do varenny, tam spędzić trochę czasu i stamtąd popłynąć do bellagio. Czy jest realne zobaczyć w taki sposób te trzy miasteczka w jeden dzień? Czy pominąć bellano i skupić się tylko na varennie i belagio? Z góry bardzo dziękuję za poradę:)

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 25 marca 2024 - 10:15

Dzień dobry Pani Kasiu,
Pomiędzy Bellano, a Varenną nie ma chodnika, a ulica jest wąska, kręta i miejscami biegnie w tunelach. Nie nadaje się na bezpieczny spacer. Proszę jechać od razu do Varenny i tam zaparkować na wielopoziomowym parkingu. Z Varenny w ciągu jednego dnia można przepłynąć do Bellagio i Menaggio. Może się też tak zdarzyć, że będą duże kolejki do promu i wtedy warto rozważyć 1-2 godziny w Varennie, a potem samochodem objechać jezioro od strony północnej żeby pospacerować po Menaggio, a później może zajrzeć do Lenno i odpowiednio wcześniej zarezerwować wizytę w Villi del Balbianello.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Kasia 25 marca 2024 - 20:40

Bardzo dziękuję za pomoc Panie Łukaszu 😊. Ps. uwielbiam czytać Pana bloga 😊

Odpowiedz
Agnieszka 16 marca 2024 - 22:05

Cześć, gratuluję świetnego bloga.
m
Mam takie pytanie, być. może dziwne, Od 1- 3 czerwiec zamierzam zobaczyć Como..Kocham słońce i zależy mi, by zwiedzać w słońcu, gdzieś w poradach wyczytałam, że momentami góry je zasłaniają i trzeba zacząć wędrówkę od właściwego miejsca, by nie spacerować w cieniu. Mam nadzieję, że mi pomożesz skąd wystartować, nocleg mamy w Lecco.

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 18 marca 2024 - 08:40

Hej,
Nie, bez przesady z tymi górami – nie są aż tak wysokie 🙂 Miesiąc temu wróciliśmy z włoskich Alp przy granicy z Austrią, tam otaczały nas trzytysięczniki i tam rzeczywiście na górskich szlakach słońce do południa było schowane za szczytami. Natomiast nad jeziorem Como w ogóle nie mieliśmy takiego problemu. Z tym, że my wyruszamy na spokojnie, po śniadaniu 🙂
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
1 2