Strona główna -> Inspiracje urlopowe -> Szwajcaria - co warto zobaczyć? -> Bernina Express – panoramiczny pociąg z Włoch do Szwajcarii. Czy warto, ile kosztuje i jak zaplanować wycieczkę?

Bernina Express – panoramiczny pociąg z Włoch do Szwajcarii. Czy warto, ile kosztuje i jak zaplanować wycieczkę?

Autor: Łukasz Ropczyński
Opublikowano: Ostatnia aktualizacja: 366 komentarzy 158,7 tysięcy wyświetleń
Bernina Express – podróż panoramicznym pociągiem z Włoch do Szwajcarii. Czy warto, ile kosztuje i jak zaplanować wycieczkę? (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Latem wybraliśmy się do włoskojęzycznej części Szwajcarii. Naszym marzeniem była podróż słynnym pociągiem Bernina Express, który łączy szwajcarski Chur i Sankt Moritz z włoskim Tirano. Panoramiczny Bernina Express przemierza najbardziej spektakularną linię kolejową w Alpach. Wagony wąskotorowej Kolei Retyckiej „wdrapują się” na wysokość 2253 m n.p.m., gdzie przez ogromne okna można podziwiać lodowiec Morteratsch. Z tej wysokości zabytkowymi wiaduktami i tunelami pociąg zjeżdża w dół, dojeżdżając do stacji końcowej we włoskim Tirano, na wysokości 429 m n.p.m.

Czy bilet na pociąg Bernina Express jest wart swojej ceny? Jak zorganizować podróż niezależnie od tego, czy chcesz wyjechać z włoskiego Tirano, ze szwajcarskiego Chur, czy tak jak my z Sankt Moritz?

w wagonie panoramicznym Bernina Express na trasie ze szwajcarskiego St. Moritz do Tirano we Włoszech (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
w wagonie panoramicznym Bernina Express na trasie ze szwajcarskiego St. Moritz do Tirano we Włoszech (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Zapraszam Cię na relację z podróży Bernina Expressem, a w niej nasze wrażenia i porady praktyczne – wszystko to, o czym warto wiedzieć przed wyjazdem. Przygotowując się do podróży w internecie nie znaleźliśmy odpowiedzi na wiele pytań. Natrafiliśmy za to na relacje, w których Bernina Express mylony jest z pociągiem regionalnym, który jeździ tą samą trasą.

Piszemy też o tym, czym się różnią te dwa pociągi. Dla porównania w jedną stronę wybraliśmy podróż ekspresem panoramicznym, a w drugą zwykłym pociągiem regionalnym Kolei Retyckich, co też miało swoje plusy.

Szwajcarię odwiedziliśmy dzięki współpracy z Interhome, w którego apartamencie w Sankt Moritz zatrzymaliśmy się na tydzień i dzięki Switzerland Tourism, który bardzo nas wspierał organizacyjnie 🙂 W dziale Szwajcaria znajdziesz inne relacje i artykuły z naszych szwajcarskich podróży.

Dlaczego Koleje Retyckie są tak wyjątkowe?

nasz dwuletni Milan daje sygnał do odjazdu Bernina Express na stacji kolejowej Alp Grüm w Szwajcarii na wysokości 2091 m n.p.m., w drodze do Włoch (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
nasz dwuletni Milan daje sygnał do odjazdu Bernina Express na stacji kolejowej Alp Grüm w Szwajcarii na wysokości 2091 m n.p.m., w drodze do Włoch (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Szwajcarskie koleje są jednym z symboli tego kraju. Wielu przyjeżdża do Szwajcarii głównie po to, aby podróżować słynnymi pociągami.

Charakterystyczne czerwone pociągi Kolei Retyckich okazały się tak punktualne, że można od nich nastawiać zegarki. Obsługa w pociągach jest grzeczna i profesjonalna, ale jednocześnie uwielbiająca tradycję – jak wtedy gdy na stacji w Alp Grüm wspólnie z konduktorem dzwoniliśmy dzwonkiem na peronie, dając sygnał do odjazdu. Wagony są zadbane i czyste, a niektóre z nich mają nawet sale zabaw! Same pociągi regionalne kursują w regularnym – zazwyczaj godzinnym – takcie, a tory kolejowe wiją się w górskim krajobrazie, w tunelach i na spektakularnych wiaduktach.

Poniżej na zdjęciu po lewej, widok z pociągu Glacier Express na słynny wiadukt Landwasser. Po tym samym wiadukcie – na odcinku pomiędzy Sankt Moritz, a Chur jeżdżą pociągi Bernina Express. Mieliśmy tam okazję jeździć obydwoma pociągami panoramicznymi. Natomiast na zdjęciu po prawej stronie pociąg regionalny z Tirano do Sankt Moritz. W drugą stronę zamiast ekspresem panoramicznym, pojechaliśmy pociągiem regionalnym, w który otwierają się okna i można zrobić lepsze zdjęcia.

Wisienką na torcie Kolei Retyckich są dwa pociągi panoramiczne: Bernina Express i Glacier Express. Pierwszy z nich pokonuje najwyżej położoną w Europę linię kolejową i łączy ze sobą lodowce z palmami, ale też dwa różne narody i dwie całkowicie różne kultury. Drugi – Glacier Express – nazywany jest najwolniejszym ekspresem Świata. Przez 8 godzin jedzie z Doliny Engadyny (w pobliżu granicy z Włochami) aż do stóp Matterhornu – najczęściej fotografowanej góry na świecie (4 478 m n.p.m.). Wróćmy jednak do Bernina Express.

Na jakiej trasie jeździ Bernina Express i ile trwa podróż?

trasa Bernina Express - słynny panoramiczny pociąg kursuje pomiędzy włoskim Tirano, a Chur w Szwajcarii oraz pomiędzy Tirano, a St. Moritz
trasa Bernina Express – słynny panoramiczny pociąg kursuje pomiędzy włoskim Tirano, a Chur w Szwajcarii oraz pomiędzy Tirano, a St. Moritz

Pociąg przemierza 55 tuneli, 196 mostów i wzniesień o nachyleniu do 70 promili.

Po włoskiej stronie podróż rozpoczyna się w przygranicznej miejscowości Tirano.

Dostępne są połączenia:

  • Tirano (Włochy) → St. Moritz (Szwajcaria)
  • Tirano (Włochy) → Chur (Szwajcaria)
  • Sankt Moritz (Szwajcaria) → Tirano (Włochy)
  • Chur (Szwajcaria) → Tirano (Włochy)

Podróż z Tirano do St. Moritz lub odwrotnie trwa około 2,5 godz. Z Tirano do Chur pociąg jedzie 4,5 godz. Czy to długo? Nie. Mimo, że podróżowaliśmy z 2 i 6 latkiem za oknami było tyle atrakcji, okazji do robienia zdjęć i podziwiania widoków, że nie mieliśmy kiedy się nudzić.

Warto wiedzieć: linia kolejowa którą pokonuje Bernina Express – na odcinku Thusis – Valposchiavo – Tirano – od 2008 r. wpisana jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Podróż z Bergamo do Tirano oraz hotele w Tirano

dworzec kolejowy włoskich kolei Trenitalia w Tirano, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
dworzec kolejowy włoskich kolei Trenitalia w Tirano, Lombardia, Włochy (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jak już pisałem, większość Czytelników swoją podróż Bernina Expressem rozpoczyna we włoskim Tirano. Jak się tam dostać?

Jeśli przylatujesz samolotem do Bergamo z myślą o podróży Bernina Expressem, to stamtąd do Tirano możesz dojechać pociągiem włoskich kolei. Rozkład znajdziesz na https://www.trenitalia.com/ – przejazd pociągiem na tej trasie trwa niespełna 3 godziny i wymaga jednej przesiadki. Najlepiej po 3 godzinnej podróży zrobić sobie jedną noc przerwy we włoskim Tirano zanim wyruszysz w dalszą podróż pociągami po Szwajcarii.

obok dworca Trenitalia znajduje się dworzec Kolei Retyckich, z którego odjeżdża Bernina Express (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
obok dworca Trenitalia znajduje się dworzec Kolei Retyckich, z którego odjeżdża Bernina Express (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

W centrum Tirano, blisko dworca kolejowego znajdziesz kilka hoteli i apartamentów:

  • Eco Rooms & Breakfast Tirano – bardzo ładny obiekt tuż przy stacji kolejowej Trenitalia i obok dworca Kolei Retyckich. Darmowe wifi, klimatyzacja, bardzo dobre śniadania.
  • Hotel Bernina*** – trzygwiazdkowy hotel w sąsiedztwie dworca kolejowego. W hotelu jest restauracja z pizzerią, a rano serwowane jest śniadanie.

W dziale noclegi we Włoszech znajdziesz nasze ulubione hotele, kempingi i apartamenty w różnych częściach Włoch.

Warto wiedzieć: w Tirano obok siebie znajdują się dwa dworce kolejowe. Jeden z nich należy do Trenitalia (połączenia do Lecco i Mediolanu), a drugi do Kolei Retyckich (połączenia do Szwajcarii).

Dodatkowo pomiędzy Tirano, a jeziorem Lugano można kontynuować podróż specjalnym, czerwonym Bernina Express Busem. Autokar ma tylko dwa połączenia w ciągu dnia. Autobus na swojej trasie mija słynne winnice włoskiego regionu Valtellina, a później jedzie wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Como, aby na końcu dojechać do położonego tuż za granicą włosko-szwajcarską Lugano.

Bernina Express to pociąg klasy premium

na stacji kolejowej Alp Grüm Bernina Express zatrzymuje się na kilkanaście minut, aby pasażerowie mogli zrobić pamiątkowe zdjęcia (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
na stacji kolejowej Alp Grüm Bernina Express zatrzymuje się na kilkanaście minut, aby pasażerowie mogli zrobić pamiątkowe zdjęcia (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Nie chodzi tylko o panoramiczne okna i charakterystyczne czerwone kolory, które świetnie się komponują z bielą lodowca Morteratsch i intensywną zielenią łąk na przełęczy Bernina Pass 🙂 Na pokładzie pociągu można zamówić lokalne przekąski, butelkę wina, kupić okolicznościowe gadżety związane z ekspresem, a personel mówi w trzech językach: angielskim, włoskim i niemieckim. Sprawdziliśmy to osobiście. Nie znając ani słowa po niemiecku (a w tym języku mówiła większość pasażerów), bez problemu dogadywaliśmy się z konduktorem po włosku.

widok z pociągu Bernina Express, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z pociągu Bernina Express, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

W trakcie podróży w wagonach funkcjonuje audio-przewodnik. W kluczowych momentach podróży z głośników emitowany jest komunikat w jakim punkcie znajduje się pociąg i co ciekawego zobaczymy za chwilę. Te komunikaty także podawane są w trzech językach.

Pierwsza i druga klasa w Bernina Express

wnętrze 1-klasy wagonu Bernina Express, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
wnętrze 1-klasy wagonu Bernina Express, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Bernina Express to nie jest typowy ekspres. A przynajmniej nie taki, który kojarzy się z dużą prędkością i małą ilością przystanków. Chluba Kolei Retyckich jedzie stosunkowo wolno, ale trzeba to wybaczyć – pociąg wspina się przecież na najwyżej położoną linię kolejową w Europie, a przy tym nie korzysta z zębatek czy lin, jedzie więc przez cały czas jak tradycyjny pociąg znany z polskich torów. Trzeba rozsiąść się wygodnie w skórzanym fotelu i podziwiać jedyne w swoim rodzaju widoki.

Podróżowaliśmy wagonem 1-klasy, w którym mimo piątkowego poranka i postpandemicznej rzeczywistości był niemal komplet pasażerów. W 1-klasie są wygodne, skórzane fotele ustawione w systemie 2+1. Jest oczywiście klimatyzacja i wifi, a sam pociąg jest bardzo cichy. Odnosiliśmy wrażenie, że w całym wagonie najgłośniejsze są nasze dzieci 🙂

W pociągu daje się wyczuć, że to miejsce nieco luksusowe, a w pełni szklane, panoramiczne okna podkreślają wyjątkowość wagonów Bernina Express. Jednak bilety w 1-klasie są prawie dwukrotnie droższe niż 2-klasa. Sprawdziłem jak wyglądają wagony 2-klasy. Główna różnica to układ foteli – w 2-klasie to 2+2. Fotele są więc nieco węższe, nie są obszyte skórą, a miejsca do przejścia korytarzem jest mniej. Poza tym bez istotnych różnic, a panoramiczne okna były dokładnie takie same jak w droższych wagonach.

[better-ads type=’banner’ banner=’16060′ ]

Opis trasy Bernina Express

Odcinek Chur – Sankt Moritz

pełna trasa jaką przemierza Bernina Express to 4,5 godzinna podróż, ale najpiękniejszy jest odcinek z St. Moritz do Tirano (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
pełna trasa jaką przemierza Bernina Express to 4,5 godzinna podróż, ale najpiękniejszy jest odcinek z St. Moritz do Tirano (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Wyjeżdżając ze szwajcarskiego Chur w Gryzonii Bernina Express najpierw pokonuję wybudowaną w latach 1898-1904 linię kolejową Albula. Po drodze pociąg przejeżdża przez charakterystyczny wiadukt Landwasser (1048 m n.p.m.). Przed stacją Bergün/Bravuogn pociąg wjeżdża do tzw. tunelu spiralnego. Dzięki wielu spiralom skład Bernina Express – bez użycia zębatki – pokonuje różnice wysokości 400 m przy odległości poziomej zaledwie 5 km. Następnie pociąg wjeżdża do tunelu Albula o długości prawie 6 km. Tunel znajduje się na wysokości 1820 m n.p.m. i został otwarty dla ruchu w 1903 r.

Odcinek Sankt Moritz – Tirano

widok z Bernina Express na Piz Cambrena, 3 606 m n.p.m. (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z Bernina Express na Piz Cambrena, 3 606 m n.p.m. (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Kolejny odcinek trasy jest już wspólny niezależnie od tego czy do Tirano jedziesz z Chur, czy z St. Moritz. Pociąg mija stację Pontresina (1774 m n.p.m.), a następnie wspina się na przełęcz Bernina (Berninapass). Wkrótce potem widoczny jest lodowiec Morteratsch (1 896 m n.p.m.) i najwyższy szczyt Alp Wschodnich, Piz Bernina (4 093 n.p.m.). Najwyżej położona stacja – Ospizio Bernina – znajduje się na wysokości 2253 m n.p.m. nad tzw. Białym Jeziorem (Lago Bianco).

jezioro Lago Bianco, wzdłuż którego biegnie linia kolejowa (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
jezioro Lago Bianco, wzdłuż którego biegnie linia kolejowa (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

W trakcie naszej podróży Bernina Express na stacji Alp Grüm (2 091 m n.p.m.) zatrzymał się na niespełna kwadrans. To był czas, kiedy mogliśmy wyjść z pociągu i zrobić pamiątkowe zdjęcia. Przed samym odjazdem konduktor zaproponował nam, aby dzieci pociągnęły za sznurek dzwonka, dając sygnał do odjazdu.

z pociągu świetnie widać szwajcarskie jezioro Lago di Poschiavo, to zaledwie kilka kilometrów przed granicą z Włochami (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
z pociągu świetnie widać szwajcarskie jezioro Lago di Poschiavo, to zaledwie kilka kilometrów przed granicą z Włochami (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Od tego miejsca pociąg zjeżdża sukcesywnie w dół po wielu zakrętach i wiaduktach. Tuż przed przekroczeniem włoskiej granicy pociąg jedzie wzdłuż brzegu jeziora Lago di Poschiavo, a następnie ulicami miasta wjeżdża do włoskiego Tirano (429 m n.p.m.). Szyny ułożone są na ulicy, więc w momencie wjazdu do miasta ruch na drodze zostaje wstrzymany. Turyści – zarówno ci w pociągu, jak i ci, którzy pieszo zwiedzają Tirano – robią wtedy pamiątkowe zdjęcia. To rzadki widok, że czerwony pociąg mknie ulicami miasta 😉

[better-ads type=’banner’ banner=’16060′ ]

Ile kosztują bilety na Bernina Express?

Ile kosztują bilety na Bernina Express? Na zdjęciu stacja kolejowa w Alp Grüm, gdzie zatrzymaliśmy się na kilkanaście minut (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Ile kosztują bilety na Bernina Express? Na zdjęciu stacja kolejowa w Alp Grüm, gdzie zatrzymaliśmy się na kilkanaście minut (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Zanim podam Ci konkretne ceny obowiązujące w 2021 r. kilka istotnych informacji:

  1. Na ekspresy w Szwajcarii konieczne jest wykupienie normalnego biletu na przejazd (takiego jak na zwykły pociąg) + miejscówki.
  2. Miejscówka jest na konkretne połączenie z konkretną godziną odjazdu. Nie możesz się zatem spóźnić, a szwajcarskie koleje odjeżdżają punktualnie co do minuty.
  3. Ceny miejscówek nieznacznie różnią się w zależności od sezonu.
  4. Bardzo duża różnica w cenie występuje pomiędzy biletem na sam przejazd pociągiem między 1-klasą, a 2-klasą.
  5. Możesz też – tak jak my – wykupić całodzienny bilet na wszystkie połączenia Kolei Retyckich. Wówczas na Bernina Express wystarczy dokupić tylko miejscówkę. 1-dniowy travel pass w 1-klasie kosztuje 127 CHF, a w 2-klasie 75 CHF.

Przykładowe ceny biletów na Bernina Express

Poniższe ceny dotyczą 2023 r. Jeśli będziesz czytać ten artykuł za jakiś czas, pamiętaj, że w Szwajcarii inflacja jest na minimalnym poziomie. Nie spodziewaj się zatem radykalnych podwyżek, czy różnic w cenach. Poniżej ceny za bilet w jedną stronę:

2-klasa1-klasa
Tirano – St. Moritz32,00 CHF56,00 CHF
Tirano – Chur63,00 CHF111,00 CHF

Poza biletem na pociąg należy dokupić miejscówkę na ekspress:

Cena miejscówki
Zima 1.11.2022 – 28.02.202310,00 CHF
Niski sezon 1.03.2023 – 31.05.2023 oraz 1.10.2023 – 31.10.202314,00 CHF
Lato 1.06.2021 – 30.09.202316,00 CHF

Dodatkowe informacje:

  • Dzieci do 6 roku życia nie zajmujące miejsca siedzącego podróżują bezpłatnie.
  • Dzieci do 6 roku życia zajmujące własne miejsce płacą połowę standardowej taryfy za bilet. Dopłatę za rezerwację miejsca należy uiścić w całości.
  • Dzieci w wieku od 6 do 12 lat płacą połowę standardowej taryfy za bilet. Dopłatę za rezerwację miejsca należy uiścić w całości.

Porada praktyczna: jeśli masz ograniczony budżet, to wybierz podróż Bernina Expressem w jedną stronę, a wróć zwykłym pociągiem regionalnym. Jeśli w pociągu regionalnym wybierzesz wagon starszego typu, to możesz w nim otworzyć okno i zrobić lepsze zdjęcia niż przez panoramiczne – ale nie otwierające się – okna Bernina Expressu.

Gdzie kupić bilety na Bernina Express?

widok z okna Bernina Express na włoskojęzyczną część Szwajcarii (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z okna Bernina Express na włoskojęzyczną część Szwajcarii (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Bilet na Bernina Express możesz kupić:

  • Bezpośrednio przed podróżą w kasie na dworcu. Na przykład na dworcu Kolei Retyckich we włoskim Tirano albo na dworcach po szwajcarskiej stronie w St. Moritz lub Chur.
  • Jeśli zależy Ci na konkretnym połączeniu i wcześniejszym zaplanowaniu podróży, to lepiej kupić bilet odpowiednio wcześniej przez internet na oficjalnej stronie Kolei Retyckich: https://www.rhb.ch/en/home

Kupując bilet na stronie Kolei Retyckich najpierw należy podać:

  1. Stację początkową (w przypadku podróży z Włoch wybierz Tirano).
  2. Stację końcową (na przykład St. Moritz albo Chur aby pokonać całą trasę).
  3. Datę podróży.
  4. Zaznacz czy chcesz kupić bilet w jedną stronę czy w obie strony (ekspresem panoramicznym możesz pojechać w jedną stronę, a wrócić zwykłym pociągiem regionalnym).
  5. Wybierz klasę wagonu (1 lub 2 klasa – szczegóły na temat różnic znajdziesz w tekście powyżej)
  6. Po przejściu dalej zobaczysz cenę za bilet. Następnie w polu u dołu wybierz liczbę miejscówek, które chcesz wykupić (miejscówki są obowiązkowe). Na pasku po prawej stronie będzie widoczna dopłata za miejscówkę.
  7. Przed wyborem miejsc dostępny będzie wybór godziny odjazdu.
  8. Na grafice poniżej można zaznaczyć wagon i konkretne miejsca, które chcesz zarezerwować (na przykład tak, żeby wszyscy z rodziny siedzieli obok siebie).
  9. Analogicznie – jeśli Cię to dotyczy – należy wybrać godzinę odjazdu i miejscówki dla biletu powrotnego i przejść dalej.
  10. W kolejnym kroku podaje się dane osobowe i szczegóły płatności. Można też wybrać ewentualnie zniżki. Jeśli posiadasz Swiss Travel Pass albo – tak jak my – 1-dniowy Travel Pass, to zaznacz tam odpowiednią informację, a cena zostanie zredukowana.

Podróż Bernina Express – nasze wrażenia

na zdjęciu Bernina Express dojeżdża do stacji Ospizio Bernina – znajduje się na wysokości 2253 m n.p.m. nad tzw. Białym Jeziorem (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
na zdjęciu Bernina Express dojeżdża do stacji Ospizio Bernina – znajduje się na wysokości 2253 m n.p.m. nad tzw. Białym Jeziorem (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Szczegóły podróży Bernina Expressem dokładnie opisałem powyżej, ale w tym miejscu pozwolę sobie na jeszcze kilka luźnych uwag:

  1. Jeśli czytasz Kierunek Włochy, to prawdopodobnie podróż Bernina Expressem chcesz rozpocząć po włoskiej stronie. Nocleg możesz znaleźć w Tirano w Lombardii, zostawić tam samochód i następnie wybrać się na jednodniową wycieczkę koleją do Szwajcarii.
  2. W Tirano są dwa dworce kolejowe. Jeden kolei włoskich Trenitalia, a tuż obok drugi Kolei Retyckich. Łatwo je rozróżnić.
  3. Wyjeżdżając z włoskiego Tirano do Szwajcarii ładniejsze widoki są po lewej stronie i tam lepiej rezerwuj miejsce. Chociaż to bez znaczenia, ponieważ i tak pasażerowie z aparatami chodzą po całym wagonie 🙂
  4. Wybór przekąsek i napojów w Bernina Express jest niewielki i wszystko jest stosunkowo drogie.
  5. Różnica wysokości na trasie pociągu wynosi aż 1824 m! Nie miej więc za złe, że 61 km z Tirano do St. Moritz ekspres pokonuje w 2,5 godziny. Budowa otwartej w 1910 r. linii kolejowej na tamte czasy była cudem techniki. Bez specjalistycznego sprzętu, laserów, mierników i komputerowych symulacji zbudowano alpejskie tunele i spiralne wiadukty.
  6. W przypadku Bernina Express nawet w szczycie sezonu turystycznego nie spodziewaj się dantejskich scen na dworcu i zajmowania najlepszych miejsc przy oknach. Wszyscy pasażerowie muszą mieć wykupioną miejscówkę.
  7. Okna w pociągu nie otwierają się. Szyby są bardzo czyste, ale jednak załamują się na nich promienie słoneczne i nie wszystkie zdjęcia wyjdą tak idealnie.

Atrakcje, które Bernina Express mija po drodze

Wiadukt Landwasser

W dzikiej i romantycznej dolinie Albula Bernina Express przejeżdża przez słynny na całym świecie wiadukt Landwasser. To z tego miejsca najczęściej pochodzą zdjęcia panoramicznych pociągów Kolei Retyckich. Wiadukt został oddany do użytku w 1902 r. i jest lekkim łukiem. Pociąg przez wiadukt przejeżdża dość szybko i od razu wjeżdża do tunelu. Warto więc wcześniej przygotować aparat. O zbliżającym się wiadukcie dowiesz się z komunikatu głosowego w wagonie.

Ospizio Bernina

widok na Lago Bianco (Jezioro Białe), w pobliżu stacji Ospizio Bernina, zdjęcie zrobiłem w drodze powrotnej z odsuniętego okna pociągu regionalnego (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok na Lago Bianco (Jezioro Białe), w pobliżu stacji Ospizio Bernina, zdjęcie zrobiłem w drodze powrotnej z odsuniętego okna pociągu regionalnego (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Najwyższy punkt trasy Kolei Retyckiej leży na wysokości 2253 m n.p.m. Tuż obok znajduje się Lago Bianco (Białe Jezioro).

Alp Grüm

pamiątkowe zdjęcie zrobione przez konduktora na stacji kolejowej Alp Grüm, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
pamiątkowe zdjęcie zrobione przez konduktora na stacji kolejowej Alp Grüm, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Tutaj Berina Express zatrzymuje się na krótką przerwę. Można wyjść i zrobić pamiątkowe zdjęcia. Stacja znajduje się na wysokości 2091 m n.p.m. Z peronu widać lodowiec Palügletscher, masyw górski Bernina oraz Alpy Bergamskie i krajobrazy całego Valposchiavo! Stacja kolejowa Alp Grüm znajduje się na granicy pomiędzy niemiecko- i włoskojęzycznym regionem Szwajcarii.

Valposchiavo

widok z pociągu Kolei Retyckich na dolinę Valposchiavo i jezioro Lago di Poschiavo (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z pociągu Kolei Retyckich na dolinę Valposchiavo i jezioro Lago di Poschiavo (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Przy granicy Szwajcarii z Włochami linia kolejowa biegnie wzdłuż jeziora Lago di Poschiavo, które leży w dolinie Valposchiavo. To naturalny krajobraz przyrodniczy i miejsce często wybierane przez turystów chcących obcować z przyrodą. Wzdłuż brzegu jeziora znajduje się teren rekreacyjny i miejsca do plażowania.

Wiadukt spiralny Brusio

wiadukt spiralny Brusio, na którym Bernina Express zawraca o 360 stopni i jednocześnie zmniejsza różnicę wysokości (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
wiadukt spiralny Brusio, na którym Bernina Express zawraca o 360 stopni i jednocześnie zmniejsza różnicę wysokości (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Na spiralnym wiadukcie Brusio pociąg zawraca o 360 stopni, jednocześnie redukując różnicę wysokości. To najbardziej charakterystyczny i najczęściej fotografowany fragment linii Bernina. Na stosunkowo krótkim odcinku pociąg pokonuje 20 m wzniesienie. Kamienny wiadukt został oddany do użytku w 1908 r. i okazał się bardzo solidną konstrukcją. Pierwszy remont przeprowadzono tutaj dopiero w 2011 r.

Pociąg regionalny jako alternatywa dla Bernina Express

w starszych wagonach pociągów regionalnych Kolei Retyckich można otworzyć okno - wtedy łatwiej o ładne zdjęcia (fot. Joanna Ropczyńska, kierunekwlochy.pl)
w starszych wagonach pociągów regionalnych Kolei Retyckich można otworzyć okno – wtedy łatwiej o ładne zdjęcia (fot. Joanna Ropczyńska, kierunekwlochy.pl)

Wbrew pozorom nie trzeba kupować biletu na panoramiczny Bernina Express w obie strony. Lepiej – tak jak my – w jedną stronę pojechać słynnym ekspresem, a w drugą pociągiem regionalnym. W pociągach regionalnych obowiązuje zwykły bilet na przejazd 1 lub 2-klasą. Nie dokupuje się już miejscówki.

wnętrze wagonu 1-klasy w zwykłym pociągu regionalnym, Koleje Retyckie, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
wnętrze wagonu 1-klasy w zwykłym pociągu regionalnym, Koleje Retyckie, Szwajcaria (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jeśli posiadasz Swiss Travel Pass albo 1-day Travel Pass to do regionalnego pociągu nie musisz już nic więcej dopłacać. Natomiast my mieliśmy 1-day Travel Pass w 1 klasie i zdjęcia z takiego wagonu zamieściłem poniżej. Tymczasem 2-klasa jest nieco bardziej zatłoczona i ma fotele w układzie 2+2. Tego typu kartonikowy bilet na całodniowe przejazdy należy skasować na peronie przed pierwszym wejściem do pociągu.

Pociągi regionalne jeżdżą stosunkowo często, więc opcji powrotu jest więcej. Dodatkowo czas przejazdu jest identyczny jak w Bernina Express, a wagony są czyste i klimatyzowane. Dodatkowo w starszych wagonach Kolei Retyckich otwierają się okna. Mimo, że w naszym pociągu były też nowsze wagony w składzie, celowo wybraliśmy te starsze, żeby zrobić ładniejsze zdjęcia, bez załamań światła na szybie 🙂

Zobacz też do kategorii Szwajcaria na inne wpisy.

Miło mi, że dotarłeś lub dotarłaś do końca tego przewodnika. Jeśli artykuł okazał się pomocny, zostaw proszę komentarz u dołu.

Zostaw komentarz

366 komentarzy

Ania 28 maja 2024 - 20:50

Dzień dobry,
Gratuluję Panu wspaniałego bloga. Odkryłam go przez przypadek i od razu zamarzyła mi się podróż Bernina Expressem. Planuję zakupić bilet i zastanawiam się czy można go zwrócić w razie zmiany planów?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 29 maja 2024 - 10:27

Dzień dobry,
Bardzo dziękuję. Cieszę się, że blog się Pani podoba 🙂 Niestety biletów nie można zwrócić więc trzeba dobrze przemyśleć zakup. Można też zrezygnować z Bernina Expressu i pojechać pociągiem regionalnym, który jedzie po tej samej trasie. Wówczas bilety wystarczy kupić w kasie na miejscu – tuż przed podróżą. Może to jest jakieś wyjście, jeśli nie jest Pani pewna czy podróż się odbędzie.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Kasia 24 maja 2024 - 21:02

Dzień dobry Panie Łukaszu.
Planuję wyjazd i chciałabym pojechać Bernina Expressem z Tirano do Chur i wrócić z Chur do Tirano pociągiem regionalnym.
Sprawdzając rozkład jazdy widzę iż jest tylko opcja z dwoma przesiadkami. Czy tak jest faktycznie? Z góry dziękuję za odpowiedź.
Kasia

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 25 maja 2024 - 12:44

Dzień dobry Pani Kasiu,
Sprawdziłem rozkład przykładowo dla 3 czerwca i widzę, że o godz. 8:06 jest bezpośredni Bernina Express z Tirano do Chur, bez żadnych przesiadek. Natomiast jeśli w drodze powrotnej widzi Pani połączenia z przesiadkami, to proszę się nie obawiać. Pociągi są ze sobą skomunikowane. Jeden czeka na drugi, są punktualne, a przesiadka zazwyczaj odbywa się w ramach tego samego peronu.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Kasia 25 maja 2024 - 16:24

Opcja z dwoma przesiadkami dotyczy oczywiście pociągu regionalnego z Chur do Tirano. Nie doprecyzowałam.
Dziękuję za poprzednią odpowiedź..
Kasia.

Odpowiedz
Ania 20 maja 2024 - 13:23

Witam
super wpis. Wszystko opisane tak jasno i klarownie. Zakupiłam już bilety na Bernina, ale żeby mieć pewność powrotu, czy mogę online zakupić bilety na powrót pociągiem regionalnym. Pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 21 maja 2024 - 08:30

Hej Aniu,
Tak, możesz kupić bilety powrotne na oficjalnej stronie sbb.ch – możesz też kupić je w kasie na miejscu na dworcu w St. Moritz.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Ania K. 27 maja 2024 - 19:13

Hej,
podepnę się pod ten temat, bo mam podobne pytanie. Kupiłam już bilety na Bernina Express (Tirano-ST.Moritz) oraz na zwykły pociąg powrotny. Dzięki Waszym radom poszło bardzo sprawnie. Bilety na Berninę są OK, natomiast w biletach na zwykły pociąg nie ma nigdzie godziny odjazdu, mimo, że przy kupnie wybierałam konkretne połączenie. Mam w związku z tym 3 pytania: rozumiem, że skoro nie ma miejscówek to jest ryzyko, że się nie zmieścimy jeśli będzie za dużo chętnych, wtedy można wybrać inne – kolejne połączenie? czy coś jeszcze na miejscu należy załatwić jeśli bilety (powrót, zwykły pociąg) mam elektronicznie?
Pozdrawiam
Ania K.

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 28 maja 2024 - 10:42

Hej,
Jeszcze się nie zdarzyło – a przynajmniej nie słyszałem o takiej sytuacji – żeby ktoś się nie zmieścił do pociągu regionalnego w Szwajcarii. Na Twoim bilecie nie ma godziny odjazdu, ponieważ w Szwajcarii bilety kolejowe ważne są przez cały dzień na tej trasie. Prawdopodobnie masz tam jednak podaną datę podróży. A to, którym pociągiem pojedziesz, jest już bez znaczenia. Możesz nawet wysiadać na trasie, zwiedzać i jechać potem kolejnym pociągiem regionalnym do celu.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Ewelina 19 maja 2024 - 23:22

Dzień Dobry,
Właśnie przygotowuję się do wyjazdu łączonego – Como + Szwajcaria. Z Włoch do Szwajcarii chciałabym przejechać BE, czy wie Pan, czy na pokład można normalnie zabrać bagaż podręczny samolotowy + średniej wielkości walizkę? Czy za taki bagaż trzeba dopłacać? Nie znalazłam takiej informacji na stronie BE.
Serdecznie dziękuję i pozdrawiam,
Ewelina

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 21 maja 2024 - 08:19

Dzień dobry,
Kiedyś tę informację widziałem na oficjalnej stronie Bernina Expressu – było napisane, że bagaż (nawet większy) można przewozić bezpłatnie.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Wojtek 18 maja 2024 - 22:15

Witam,
siedzę, czytam i chłonę wszystkie informacje – to najlepsze miejsce na jakie trafiłem, moje uszanowanie 🙂
Chciałbym zapytać czy jeśli wybieramy się do Mediolanu (czerwiec), tam też nocujemy i traktujemy to miasto jako bazę wypadową, to wycieczka na przejazd Berinna express jest dobrym pomysłem?
Jednak jest to kawałek trasy do zrobienia…
Chciałbym wynająć auto w Mediolanie, pojechać m.in. nad Como, Gardę ale…Bernina to marzenie 🙂
Zdążymy zaliczyć trasę z Mediolanu do Tirano-St. Moritz i z powrotem tego samego dnia?
Jeśli tak to jaki bilet wybrać (powrót pociągiem regionalnym do Tirano) i gdzie zostawić auto żeby nie przepłacić?
Pozdrawiam i życzę wspaniałych podróży 🙂

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 20 maja 2024 - 11:56

Dzień dobry,
Bardzo dziękuję za miłe słowa! W jeden dzień to może być męczące, ale zdarzają się Czytelnicy, którzy tak robią. Z Mediolanu są bezpośrednie pociągi do Tirano. Czas podróży to 2,5 godz. Następnie podróż Bernina Expressem z Tirano do St. Moritz to kolejne 2,5 godz. Więc ponad 5 godzin w jedną stronę i tyle samo powrót. Musi Pan sam zdecydować, czy to ma sens. O wiele lepiej byłoby do Tirano przyjechać dzień wcześniej, przespać się tam i dopiero rano pojechać Bernina Expressem. Gdyby wynajął Pan samochód, to z Mediolanu do Tirano autem jedzie się podobnie – też około 2,5 godz. W centrum Tirano są miejsca parkingowe wzdłuż ulic i przy cmentarzu, który jest blisko stacji kolejowej.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Marta 13 maja 2024 - 22:30

Witam.

Mam pytanie co do ceny miejscówki pociągiem Tirano-St,Moritz. Na stronie rhb.ch cena za miejscówkę wynosi 28 CHF, a na stronie podana jest kwota 16CHF, tyle podrożało?
Jak możemy zaznaczyć, żeby dziecko jechało na kolanach (4lata)?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 14 maja 2024 - 08:57

Hej,
Tak, niestety w tym roku ceny miejscówek bardzo podrożały. Muszę zaktualizować nieco powyższy artykuł. Dziecka do lat 6 się nie zaznacza. Po prostu jedzie bez biletu jeśli ma być na kolanach 🙂 W praktyce i tak dzieci chodzą sobie po całym wagonie, podziwiając widoki 😉
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Anna 10 maja 2024 - 13:35

Dzień dobry.Wspaniały blog,wszystko co potrzebne początkującym w jednym miejscu.Ale jak chyba każdy mam pytanie.. Kupiłam bilet na Barnina Express do Chur , niestety dopiero później doczytałam że część do Saint Moritz jest ta ładniejsza i zamiast jechać do Chur to lepiej pozwiedzać .
Czy w tym wypadku możemy mimo biletu do Chur wysiąść w Saint Moritz,czy pociąg się tam zatrzymuje?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 11 maja 2024 - 09:10

Pani Anno,
Na stronie sbb.ch może Pani sprawdzić stacje pośrednie swojego pociągu. Są różne połączenia, natomiast ten ekspress o 8:06 jedzie bezpośrednio z Tirano do Chur i nie wjeżdża do St. Moritz. Przejeżdża obok, zatrzymując się m.in. na stacji Pontresina gdzie można ewentualnie wysiąść i przesiąść się do kolejnego pociągu do St. Moritz. Ale proszę tego nie robić. Chur jest jeszcze piękniejsze jako miasto. Natomiast ja tu kiedyś odpisywałem, że odcinek z St. Moritz do Tirano jest ładniejszy niż odcinek z St. Moritz do Chur, ale to nie znaczy, że ten drugi odcinek jest brzydki. Też jest ładny – to była tylko podpowiedź dla kogoś, kto nie przejeżdża całej trasy, tylko musi wybrać jeden z odcinków. Proszę jechać do Chur i nic nie zmieniać.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Paula 10 maja 2024 - 09:11

Hej . Pytanie o powrotny pociąg regionalny , czy odjeżdża z innego dworca ? Bez problemu mogę nim wrócić bez wcześniej rezerwacji ?kupuje Swiss pass na 3 dni więc w celu zaoszczędzenia chciałabym wrócić zwykłym ale nie mogę znaleźć info skąd i jak odjeżdżają wszędzie piszą o Bernina nawet na Google Maps jak wpisuje trasę pokazuje połączenia Bernina .
Bardzo przydatny artykuł na temat podróży w CH , wiele info zaczerpnęłam i zapisałam .
Pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 10 maja 2024 - 09:43

Hej,
Pociąg regionalny odjeżdża z tego samego dworca, czasem nawet z tego samego toru 🙂
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Paulina 9 maja 2024 - 16:32

Cześć! 🙂

Właśnie planuję naszą podróż i chcemy wybrać się z Tirano do St. Moritz w jedną stronę Bernina Express w drugą regionalnym pociągiem. Z związku z tym mam pytanie – napisane jest we wpisie, że jadąc z Tirano warto usiąść po lewej stronie, bo są piękniejsze widoki. Chcę kupić bilety z wyprzedzeniem przez internet. Czy jest możliwe ustalić to czy lewą stroną pociągu jadąc z Tirano będą pojedyncze siedzenia czy podwójne (mówimy o pierwszej klasie w Bernina Express) ?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 10 maja 2024 - 08:31

Hej Paulina,
Niestety od pewnego czasu nie jest to już możliwe. To było możliwe, kiedy my jechaliśmy i kiedy po raz pierwszy pisałem tę relację. Jednak ostatnio na oficjalnej stronie Bernina Expressu jest informacja, że nie są w stanie przewidzieć jak będą ustawione wagony, dlatego przy zakupie nie określają kierunku jazdy.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Aneta 5 maja 2024 - 21:53

Dzień dobry! Bardzo dziękuję za Waszego bloga! Zaglądam tu często, jesteście najlepsi!!
Planuję podróż pociągami po Szwajcarii – chciałabym zatoczyć koło, startując z Tirano, przez Chur, Andermatt i dotrzeć do Lugano i w związku z tym mam pytanie: orientujecie się, czy istnieje możliwość kupienia biletu np. z Tirano do Chur (na pociąg regionalny) przez St Moritz i zrobienia np. 3 godzinnej przerwy w podróży w St Moritz? Czy muszę kupić 2 bilety osobno (Tirano – St Moritz i St Moritz – Chur), co wiąże się z większym kosztem?
I druga rzecz – czy wiadomo jak długo potrwa remont linii kolejowej w okolicach Bergamo?
Z góry dziękuję za informację. pozdrawiam,

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 7 maja 2024 - 07:57

Dzień dobry Pani Aneto,
Bardzo dziękuję za miłe słowa. Bilet na pociąg regionalny jest ważny przez cały dzień na wybranej trasie. Proszę jeszcze sprawdzić czy coś się czasem nie zmieniło po ostatnich podwyżkach, ale nie sądzę. Zawsze można było wysiadać, pospacerować i jechać dalej. Co do drugiej kwestii, to remont wokół Bergamo zaplanowany jest na trzy lata, ale nie znam dokładnego harmonogramu. Na pewno przez 3 lata nie będą zajmować się tym krótkim odcinkiem. Cała inwestycja to także budowa nowego dworca kolejowego w Bergamo.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Kasia 10 maja 2024 - 08:11

Pani Aneto, lecę w sierpniu do Bergamo, pociąg miał być moją komunikacją, a pisze Pani o remoncie. Gdzie o tym poczytać najlepiej? Wie Pani może, czy jest jakaś komunikacja zastępcza? Pozdrawiam – Kasia

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 10 maja 2024 - 08:51

Proszę zajrzeć do artykułu zatytułowanego jak dojechać z Bergamo nad jezioro Como, do Lecco, Varenny lub do Mediolanu? Tam w czerwonej ramce jest informacja o tym remoncie. Na krótkim odcinku pomiędzy Bergamo, a Ponte San Pietro jeździ autobusowa komunikacja zastępcza. Następnie autobus dojeżdża do stacji Ponte San Pietro i tam pasażerowie przesiadają się już na pociąg.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Łukasz 13 maja 2024 - 05:37

Super dziękuję:) bardzo przydatne informacje 🙂
Mam pytanko jaka jest różnica miedzy 1 a 2 klasą w pociągu BE?:)

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 13 maja 2024 - 11:25

Hej,
W 1-klasie są szersze fotele i są w ustawieniu 2+1 i jest mniej ludzi w wagonie (ponieważ jest droższa). W 2-klasie fotele są trochę węższe w układzie 2+2. My jechaliśmy 1-klasą, ale raczej nie warto dopłacać.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Marek 30 kwietnia 2024 - 22:35

Serdeczne dzięki za świetny materiał😮👌
————————-
Wakacje zaplanowane generalnie na Szwajcarię, Jeden z punktów do zrealizowania to Bernina Ekspress z St. Moritz do Tirano, jednak po przeczytaniu Twojej relacji zastanawiam się czy nie dołożyć kolejnego 😉? wizyty nad jeziorem Como. Jako. że nie będę miał tam zbyt dużo czasu prośba o radę. Jaka miejscowość to najlepszy wybór i czy żeby ten pomysł miał w ogóle sens nie trzeba zaplanować tam noclegu?
Pozdrawiam
doto z wi założenie

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 2 maja 2024 - 13:03

Hej Marek,
Jadąc włoskim pociągiem od Tirano w stronę jeziora Como, najlepiej wysiąść w miejscowości Varenna. To najpiękniejsza miejscowość nad całym jeziorem więc tam proponuję nocleg. Z Varenny promem możesz przepłynąć do Bellagio i do Menaggio więc w ten sposób zwiedzisz trzy najładniejsze miejsca nad jeziorem. Można też pomyśleć o zwiedzaniu słynnej Villi del Balbianello w Lenno lub o zwiedzaniu ogrodów jednej z dwóch willi z Varennie.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Olga 29 kwietnia 2024 - 10:36

Hej 🙂
czy jest jakaś strona do kupna biletu powrotnego z Sankt Mortiz do Tirano na pociąg regionalny?
Czy stacja pociągu regionalnego w Sankt Mortiz jest w tym samym miejscu co Bernina Express?

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 30 kwietnia 2024 - 00:15

Hej,
Bilet możesz kupić na oficjalnej stronie szwajcarskich kolei sbb.ch – tak, stacja jest dokładnie ta sama. W St. Moritz jest tylko jeden, kameralny dworzec 🙂
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Ewa 27 kwietnia 2024 - 06:29

Dzień dobry,
świetny artykuł! Lecimy w połowie maja do Bergamo (z dwójką dzieci) i bardzo chcielibyśmy odbyć tę wycieczkę (dojechać do St. Moritz i tam mieć jeden nocleg i wrócić do Bergamo), ale zastanawiamy się czy pogoda w maju na tej trasie pozwala cieszyć się wycieczką czy raczej oglądać deszcz kapiący na dach 🙂 Co Pan sądzi?
Pozdrawiam
Ewa

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 28 kwietnia 2024 - 22:43

Pani Ewo,
Jestem pogodowym optymistą. Maj to już od dawna wiosna więc są większe szanse na słońce i piękne niebo. Ale proszę nie mieć do mnie pretensji, jeśli będzie inaczej. Pogody nie jestem w stanie przewidzieć. Ostatnio w sierpniu 2023 r. przydarzyły nam się we Włoszech trzy dni ulewnych burz i deszczy – w życiu byśmy się nie spodziewali takiej pogody w sierpniu i to przez trzy dni z rzędu. Natomiast w październiku 2023 nad jeziorem Garda mieliśmy 30-35 stopni. Pogoda potrafi zaskakiwać 🙂
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Maciej 26 kwietnia 2024 - 14:49

Witam Panie Łukaszu to znowu ja 😊 czy poleci mi Pan stronę na której mogę dzisiaj kupić winietę na Szwajcarię, czy najlepiej kupić na stacji przed granicą. Z góry dziękuje za informację. Pozdrawiam

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 26 kwietnia 2024 - 22:06

Panie Macieju,
Nie kupowałem nigdy szwajcarskiej winiety 🙂 Zawsze jeżdżę drogami bezpłatnymi przez St. Moritz, a jak mieszkaliśmy przez tydzień w St. Moritz, to korzystaliśmy głównie z pociągów i słynnych ekspresów 🙂
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Lucyna 24 kwietnia 2024 - 18:52

Panie Łukaszu, Najpierw przeczytałam Wasz artykuł (2 m-ce temu) i tam napisaliście, aby bilet i miejscówkę na Bernina Express kupić na stronie rhb.ch . Tak też zrobiłam, z Chur do Tirano – miejscówkę na konkretny pociąg o 8.35 i bilet point-to-point na ten sam dzień. Później przeczytałam blog i tam kieruje Pan do sbb.ch. Teraz zastanawiam się czy mam dobre bilety? Hotele już zapłacone. Za miesiąc jadę.
Pozdrawiam serdecznie

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 24 kwietnia 2024 - 20:12

Pani Lucyno,
Bez obaw – wszystko jest OK 🙂 Ta pierwsza strona to oficjalna strona Kolei Retyckich, działających w tym regionie Szwajcarii. Natomiast ta druga strona to ogólnokrajowa strona szwajcarskich kolei. Obydwie to strony oficjalne. Zresztą strona Kolei Retyckich odsyła w wielu miejscach – na przykład przy rozkładzie jazdy i zakupie biletów – do strony sbb.ch. Przykładowo jak Pani wejdzie na rhb.ch i kliknie po lewej stronie Timetable to od razu jest się przekierowywanym do strony sbb.ch – te strony są ze sobą powiązane i są stronami oficjalnymi. Proszę się nie martwić. Zresztą i tak przypuszczam, że podczas zakupu na rhb.ch przekierowało Panią do sbb.ch
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Lucyna 26 kwietnia 2024 - 11:10

Serdecznie dziękuję za szybką odpowiedź. Trasę z Zurychu do Bergamo (okolice również) będziemy przemierzać tylko pociągami, a mamy po 64 lata i wiatr we włosach. Wolałam się upewnić, a że niejedną już wyprawę zaliczyliśmy, to fajnie byłoby by znów odbyło się bez komplikacji.
Jest Pan wyjątkowo pomocny! Serdecznie pozdrawiam!

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 26 kwietnia 2024 - 21:23

Bardzo dziękuję za miłe słowa! Życzę udanej podroży i dużo optymizmu! 🙂
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
Izabela 18 kwietnia 2024 - 16:50

Dziękuje za super informacje.Wybieram się w kwietniu do Leeco i w planach mam podróż Expresem Bernina , moje pytanie brzmi czy pociąg jest przystosowany do przewozu osób na wózkach.

Odpowiedz
Łukasz Ropczyński 19 kwietnia 2024 - 08:19

Dzień dobry,
Tak, jest przystosowany, ale to bardziej złożony temat. Proszę wpisać w google „Bernina Express passengers with a handicap” – pojawi się Pani wówczas oficjalna strona Kolei Retyckich z informacjami o pomocy na stacji dla osób niepełnosprawnych oraz o zniżkach, z których te osoby (i czasem opiekun) mogą korzystać.
Pozdrawiam,
Łukasz

Odpowiedz
1 2 3 4