Booking.com
Partnerzy

Sonda

Sprawdzamy co myślą nasi czytelnicy

Jakie włoskie miasto lubisz najbardziej?

Wyniki

Loading ... Loading ...
Booking.com

Rzym i Watykan - najlepszy przewodnik. Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie dobrze zjeść?

Rzym i Watykan – najlepszy przewodnik. Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie dobrze zjeść?

prowincja: prowincja: Rzym, region: Lacjum, Włochy

Nie ma na świecie miasta dorównującego Rzymowi bogactwem artystycznym, historycznym, czy architektonicznym. Rzym to miasto jednoczące skrajności, stojące niegdyś na czele świata pogańskiego, a dziś będące centrum chrześcijaństwa. Przyciąga ludzi z całego świata. Rzym i jego piękno podziwiać można w budynkach, placach, fontannach i obrazach, a także w fascynujących i magicznych zakątkach, które odkrywamy w trakcie kolejnych wyjazdów do Rzym. Rzym można “zaliczyć” w weekend lub przyjeżdżać tu wielokrotnie i zawsze odkrywać coś nowego, zaskakującego i pięknego.

 

Piazza Navona, Rzym, Włochy
Piazza Navona, Rzym, Włochy

W tym przewodniku podpowiem Ci jak Rzym zwiedzić w dwa dni, ale także co zobaczyć, jeśli masz tu odrobinę więcej czasu. W moim artykule:

Rzym i Watykan, przewodnik po mieście

Rzym i Watykan - praktyczny przewodnik

Rzym znam tak dobrze, jak mało które miasto we Włoszech. Przez rok mieszkała tu moja mama. Przez kolejnych 10 lat mama mieszkała w Umbrii, godzinę drogi pociągiem od Rzymu, więc bywałem tu często. Samolotem z Polski, pociągiem, gdy byłem w Umbrii, a nawet własnym samochodem.

Gdy w 2006 r. zdałem egzamin na prawo jazdy i kupiłem samochód w pierwszą poważną wyprawę wybrałem się właśnie do Rzymu. Bez planu, bez assistance (a samochód miał swoje lata) i bez przesadnej ilości euro w kieszeni. W Rzymie nie było wtedy stref ograniczonego ruchu (ZTL), więc z papierową mapą w ręku wjechałem do samego centrum i zaparkowałem przy Borgo Santo Spirito. To ulica równoległa do Via della Conciliazione – czyli kilka kroków od Placu św. Piotra. Dziś zaparkowanie w tym miejscu jest niemożliwe. W Rzymie bywamy regularnie.

Rzym to jedyne miasto na świecie, które budzi taki szacunek, zachwyt i podziw odwiedzających. To miasto o najpiękniejszej na świecie historii, z niezwykle bogatą architekturą: starożytne budowle, średniowieczne kościoły, renesansowe pałace, tajemnicze muzea Watykanu i potęga jego licznych świątyń, najważniejsze w Europie place, słynne teatry, galerie, restauracje… To wszystko dostępne jest dla turystów spacerujących historycznymi traktami i romantycznymi wąskimi alejkami olbrzymiego historycznego centrum. Rzym to także miasto setek fontann, dziesiątek wspaniałych parków i ogrodów, gdzie większość ulic i budynków skrywa w sobie bogatą historię, a często także spektakularne tajemnice.

Rzym – jak dojechać z Polski samochodem?

Samochodem do Rzymu - co trzeba wiedzieć przed przyjazdem? (fot. Ł. Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Samochodem do Rzymu - co trzeba wiedzieć przed przyjazdem? (fot. Ł. Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Z Polski do Rzymu – w zależności od miejsca, z którego wyjeżdżasz – średnio jest 1700 km. Nawet doświadczony kierowca nie jest w stanie pokonać tego dystansu “na raz”. Dlatego od razu zapraszam Cię do mojego oddzielnego działu, w którym opisuję hotele w Austrii i na północy Włoch, w których zazwyczja śpimy:

W oddzielnych działach na blogu opisuję:

Mało kto decyduje się na przyjazd samochodem tylko do Rzymu. Wygodniej i taniej jest samolotem. Jednak przyjazd samochodem do Rzymu ma sens wtedy, gdy przy okazji zwiedzasz więcej miejsc we Włoszech. W pobliżu Rzymu są ładne plaże i jeziora (m.in. jezioro Bolsena) oraz turystyczne regiony (Lazio, Umbria, czy Toskania). Warto wtedy połączyć wakacje nad morzem z kilkoma dniami w Rzymie.

Strefa ZTL w Rzymie - to musisz wiedzieć

pierwszy raz w Rzymie samochodem byłem w Boże Narodzenie 2006 r., kilka miesięcy po tym jak zdałem egzamin na prawo jazdy. Wtedy nie było jeszcze strefy ZTL więc udało mi się zaparkować (za darmo) tuż obok Zamku Świętego Anioła, w samym centrum Rzymu i krok od Watykanu. W tle moja babcia - 14 lat temu ;) (fot. Ł. Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
pierwszy raz w Rzymie samochodem byłem w Boże Narodzenie 2006 r., kilka miesięcy po tym jak zdałem egzamin na prawo jazdy. Wtedy nie było jeszcze strefy ZTL więc udało mi się zaparkować (za darmo) tuż obok Zamku Świętego Anioła, w samym centrum Rzymu i krok od Watykanu. W tle moja babcia - 14 lat temu 😉 (fot. Ł. Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Najważniejsza informacja w przypadku planowania przyjazdu do Rzymu samochodem jest taka, że całe, szeroko rozumiane, historyczne centrum Rzymu objęte jest strefą ograniczonego ruchu. To tzw. strefa ZTL (Zona a traffico limitato). Praktycznie na wszystkich ulicach wjazdowych zainstalowane są kamery, które robią zdjęcia tablicom rejestracyjnym. Jeśli dany samochód nie ma pozwolenia na wjazd, to wystawiany jest mandat (przeciętnie wynosi on około 300 euro, ale może być wyższy). Rekordziści otrzymali kilkadziesiąt mandatów, ponieważ do Rzymu wjeżdżali codziennie. Strefę ZTL obrazuje mapa poniżej. Są pewnie wyjątki i reguły, kiedy można wjechać, a kiedy nie, ale dla przeciętnego turysty są one tak skomplikowane, że lepiej nie ryzykować i trzymać się od strefy ZTL z daleka.

Mapa strefy ZTL w Rzymie według stanu na czerwiec 2020 r.
Mapa strefy ZTL w Rzymie według stanu na czerwiec 2020 r.

Gdzie spać w Rzymie jeśli będziesz autem?

W przeszłości doradzałem Czytelnikom noclegi w tych częściach Rzymu gdzie ZTL nie obowiązuje. Był przypadek, że turysta jechał tam z włączoną nawigacją, która poprowadziła go do celu przez strefę ZTL mimo, że sam nocleg był poza ZTL. Dodatkowo taki nocleg poza historycznym centrum dawał o wiele mniej radości z pobytu w mieście.

Strefa ograniczonego ruchu w Rzymie tak się rozrosła w ostatnim czasie, że teraz sugeruję trzymać się od niej z daleka. Teoretycznie – jakby się dobrze przygotować – to wciąż da się tam wjechać, ale po co się denerwować 🙂

Poza tym w Rzymie zdarzały się incydenty z wybitymi szybami w autach i kradzieżami bagażu (informowali o tym Czytelnicy na naszej włoskiej Grupie). Ponadto stłuczki parkingowe – nie oszukujmy się – w Rzymie zdarzają się zdecydowanie częściej niż w jakimkolwiek polskim mieście. Dlatego polecam Ci dwa kempingi na obrzeżach Rzymu, gdzie możesz wynająć domek 4 lub 6 osobowy i bezpiecznie zostawić samochód. Do samego Rzymu można dojechać autobusem komunikacji miejskiej spod kempingu.

Roma Camping in Town, polecany nocleg w Rzymie, jeśli będziesz samochodem
Roma Camping in Town, polecany nocleg w Rzymie, jeśli będziesz samochodem
  • Roma Camping In Town – to najpopularniejszy i sprawdzony wybór wielu Czytelników Kierunku Włochy. Domki na kempingu są nowe i czyste. Cały obiekt jest bardzo zadbany: jest tu basen, restauracja, bar, pizzeria, darmowe wifi i oczywiście bezpłatny parking. Bardzo przystępne ceny – szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że są to ceny za domek, a nie od osoby. Największą zaletą kempingu jest jego lokalizacja. Obok kempingu jest przystanek autobusowy. Autobusem linii 246 i 247 można podjechać do stacji metra Cornelia (linia A). Stamąt co kilka minut odjeżdża metro w okolice Watykanu. Kemping leży też blisko wybrzeża. W ciągu kilkudniowego pobytu łatwo dostać się stąd na plażę. Do Lido di Ostia samochodem można dojechać w pół godziny.
Flaminio Village Bungalow Park koło Rzymu, kemping z parkingiem i basenem
Flaminio Village Bungalow Park koło Rzymu, kemping z parkingiem i basenem
  • Flaminio Village Bungalow Park – druga opcja to ten kemping zlokalizowany na północ od historycznego centrum Rzymu, przy głównej drodze (łatwo tu trafić). Kemping znajduje się na terenie parku regionalnego Parco di Veio. Zakwaterowanie w domkach 2 i 5 osobowych (niektóre z aneksem kuchennym). Domki są klimatyzowane. Jest tu basen, wifi oraz bezpłatny parking. Jak dojechać do centrum Rzymu? 400 m od kempingu znajduje się stacja kolejowa. Pociągiem można dojechać do Rzymu lub do stacji metra Flaminio (linia A), a potem już metrem pod konkretny cel.

Rzym samolotem – jakie są połączenia z Polski?

Rzym, Włochy (fot. Naval S)
Rzym, Włochy (fot. Naval S)

Połączenia lotnicze do Rzymu możliwe są z siedmiu miast w Polsce. W Rzymie zdecydowana większość lotów międzynarodowych ląduje na lotnisku Roma Fiumicino. Część tanich linii wybiera port lotniczy Roma Ciampino.

Połączenia lotnicze z Polski do Rzymu:

  • Gdańsk – Rzym Fiumicino (Lot)
  • Kraków – Rzym Ciampino (Ryanair)
  • Kraków – Rzym Fiumicino (Wizzair)
  • Katowice – Rzym Ciampino (Wizzair)
  • Poznań – Rzym Ciampino (Ryanair)
  • Warszawa Chopin – Rzym Fiumicino (Wizzair)
  • Warszawa Chopin – Rzym Fiumicino (Lot)
  • Warszawa Modlin – Rzym Ciampino (Ryanair)
  • Wrocław – Rzym Ciampino (Ryanair)

Jak dojechać z lotniska Rzym Fiumicino do centrum miasta?

Port lotniczy Rzym-Fiumicino (FCO), czyli lotnisko im. Leonardo da Vinci, znajduje się 20 km od centrum Rzymu, w pobliżu nadmorskiej miejscowości Fiumicino.

Pociąg z lotniska Rzym Fiumicino do centrum
jak dojechać z lotniska do centrum Rzymu? Leonardo Express na lotnisku Rzym Fiumicino (fot. Juan Enrique Gilard
jak dojechać z lotniska do centrum Rzymu? Leonardo Express na lotnisku Rzym Fiumicino (fot. Juan Enrique Gilard

Najwygodniej i najszybciej z lotniska do stacji Roma Termini w samym centrum Rzymu można dojechać tzw. ekspresem Leonardo. Czas przejazdu wynosi 32 minuty. Pociągi odjeżdżają co 15 minut, a o mniej obleganych porach co 30 minut. Co ciekawe, Trenitalia (włoskie koleje) chwalą się, że to połączenie kursuje nawet wtedy, gdy w całym kraju strakują kolejarze.

Ile kosztuje bilet? 14 euro za przejazd w jedną stronę. Dzieci do 4 lat nie płacą. Każde jedno dziecko od 4 do 12 lat z rodzicem, który wykupi bilet, też nie płaci. Bilet można kupić w automacie samoobsługowym na lotnisku (warto go zauważyć w drodze na peron).

Godziny kursowania: z lotniska od 6:23 do 23:23, ze stacji Roma Termini na lotnisko od 5:35 do 22:35.

Skąd odjeżdżają pociągi? Lotnisko jest świetnie oznakowane. Podążaj za żółtymi znakami z ikonką pociągu i podpisem “Train”. Z kolei na lotnisku Roma Termini pociągi odjeżdżają z peronów 23 i 24.

Autobus Terravision z lotniska do centrum Rzymu
autobus Terravision to najtańszy sposób na transfer z lotniska Fiumicino do centrum Rzymu
autobus Terravision to najtańszy sposób na transfer z lotniska Fiumicino do centrum Rzymu

Sporo tańszy, ale nieco mniej komfortowy jest przejazd autobusem. Pomiędzy lotniskiem Rzym Fiumicino, a dworcem Roma Termini kursują autobusy Terravision. Casz przejazdu wynosi od 60 do 90 minut w zależności od pory dnia i natężenia ruchu.

Ile kosztuje bilet? 5,80 euro za przejazd w jedną stronę lub 9 euro za bilet w obie strony pod warunkiem wcześniejszego zakupu przez internet. Dzieci do 4 lat mogą jechać za darmo, jeśli nie zajmują dodatkowego miejsca w autobusie.

Godziny kursowania: z lotniska od 5:35 do 23:00, z okolicy Roma Termini od 4:40 do 21:50.

Skąd odjeżdżają autobusy? Autobusy odjeżdżają sprzed terminala numer 3. Łatwo je zauważyć 🙂

Jak jeszcze dostać się z lotniska do centrum Rzymu?

Wymieniony powyżej ekspres Leonardo i autobus Terravision to dwa najpopularniejsze sposoby dotarcia z lotniska Fiumicino do centrum Rzymu. Jeśli z lotniska chcesz dostać się bezpośrednio na plażę, do jednej z rzymskich dzielnic poza centrum lub do któregoś z miast regionu Lazio, to wszystkie możliwości transportu z lotniska opisałem w oddzielnym dziale:

  • Jak dojechać z lotniska Rzym Fiumicino do centrum miasta? /W OPRACOWANIU/

Jak dojechać z lotniska Rzym Ciampino do centrum miasta?

Port lotniczy Rzym-Ciampino (CIA) znajduje się 15 km od centrum Rzymu i do 1960 r. był głównym portem lotniczym dla stolicy Włoch. Teraz obsługuje niektóre tanie linie i czartery.

Autobus Terravision z lotniska do centrum Rzymu

Podobnie jak na lotnisku Rzym Fiumicino także tutaj transfer do centrum miasta zapewniają autobusy Terravision. Czas przejazdu zazwyczaj wynosi do 40 minut. Czasami jest to kilka minut szybciej, a czasami nieco dłużej. Autobusy dojeżdżają do dworca Roma Termini w samym centrum Rzymu.

Ile kosztuje bilet? 5 euro za przejazd w jedną stronę lub 9 euro za bilet w obie strony pod warunkiem wcześniejszego zakupu przez internet. Dzieci do 4 lat mogą jechać za darmo, jeśli nie zajmują dodatkowego miejsca w autobusie.

Godziny kursowania: z lotniska od 8:10 do 23:40, z okolicy Roma Termini od 4:30 do 21:20.

Skąd odjeżdżają autobusy? Autobusy odjeżdżają sprzed wyjścia z terminalu. Od razu rzucają się w oczy.

Autobus komunikacji miejskiej do stacji metra A - Anagnina

Przy wyjściu z terminala znajduje się też przystanek przewoźnika obsługującego transport w stołecznym regionie Lazio – firmy Atral. Zatrzymują się tam linie numer 12 i 14. Metro A dojeżdża m.in. do dworca Termini, na Plac Hiszpański, czy w okolice Bazyliki św. Piotra.

Ile kosztuje bilet? Do najbliższej stacji metra A (Anagnina) bilet kosztuje 1,20 euro.

Godziny kursowania: średnio co pół godziny. Szczegółowy rozkład znajdziesz na stronie Atral.

Skąd odjeżdżają autobusy? Autobusy odjeżdżają sprzed wyjścia z terminalu.

Komunikacja publiczna w Rzymie

metro w Rzymie - linia B (fot. Juan Enrique Gilardi)
metro w Rzymie - linia B (fot. Juan Enrique Gilardi)

Komunikacja miejska w Rzymie to trzy linie metra (a nawet cztery, bo jedna z linii rozgałęzia się poza centrum na dwie odnogi) i ponad 300 linii autobusowych. Na tle innych linii metra w miastach zachodniej Europy, metro w Rzymie jest stosunkowo niewielkie, jednak dla turystów jest idealne. Dociera do niemal wszystkich najważniejszych zabytków Rzymu. Natomiast rzymskie autobusy mimo strefy ZTL i bus pasów często stoją w korkach i jest w nich ciasno. Ponadto rozkład jazdy autobusów dla przeciętnego turysty jest na tyle zwiły, że szkoda zawracać sobie nim głowę. Będąc w Rzymie korzystaj więc z metra, a jak się nie da, to spaceruj!

metro Rzym - mapa linii metra w Rzymie według stanu na czerwiec 2020 r.
metro Rzym - mapa linii metra w Rzymie według stanu na czerwiec 2020 r.

Linie metra w Rzymie:

  • Linia Apomarańczowa
  • Linia Bniebieska
  • Linia B1 – też niebieska, będąca dodatkowym rozwidleniem linii B (dla turystów nieistotna)
  • Linia Czielona (już działa, ale wciąż jest w budowie)

W Rzymie funkcjonują jeszcze trzy linie metra naziemnego oraz pociągi, które w obrębie miasta są traktowane jak metro naziemne. Z punktu widzenia turystycznego metro naziemne i pociągi podmiejskie są mało istotne, chyba, że chcesz wybrać się na jeden dzień nad morze. Aby bardziej nie komplikować zapraszam Cię do osobnego działu metro w Rzymie, w którym opisuję wszystkie szczegóły. Są tam też mapki i aktualne ceny. Metro naziemne i podziemne oraz kolejki podmiejskie obrazuje mapa poniżej. Jeśli przylatujesz do Rzymu na kilka dni i interesuje Cię tylko historyczne centrum, to nie zaprzątaj sobie tą mapą głowy 🙂

Rzym - metro i kolej podmiejska
Rzym - metro i kolej podmiejska
Metro w Rzymie - ceny biletów

Ceny biletów na metro w Rzymie są stosunkowo niskie, więc to najlepszy sposób na przemieszczanie się po mieście. Bilety można kupić w automatach samoobsługowych na wszystkich stacjach metra, w kioskach, a czasem nawet w barach.

Metro w Rzymie – ceny biletów:

  • 1,50 euro – bilet B.I.T. (biglietto integrato tempo). To bilet, który upoważnia do jednego przejazdu metrem i dowolnego korzystania z autobusów przez 100 minut od skasowania.
  • 7,00 euro – bilet na wszystkie środki transportu w komunikacji miejskiej w Rzymie ważny przez 24 godziny od skasowania.
  • 12,50 euro – bilet na wszystkie środki transportu w komunikacji miejskiej w Rzymie ważny przez 48 godzin od skasowania.
  • 18,00 euro – bilet na wszystkie środki transportu w komunikacji miejskiej w Rzymie ważny przez 72 godziny od skasowania.

Są też bilety miesięczne i roczne, ale dla turysty te informacje nie są istotne. Bilety należy skasować przed wejściem na peron stacji metra i zachować do kontroli do momentu wyjścia ze stacji metra. Dzieci do lat 10 mogą podróżować za darmo, według zasady, że na jednego opiekuna przypada jedno dziecko bez biletu.

Rzym - gdzie spać? Polecane i tanie hotele

Gdzie spać w Rzymie? W ścisłym historycznym centrum albo przynajmniej w szeroko pojętym centrum. Nie decyduj się na nocleg z dala od centrum – tam gdzie nie będzie czuć atmosfery Wiecznego Miasta. Poza centrum zapłacisz mniej, ale wrażenie nie te i stracisz sporo czasu na dojazdy i bilety. Nocując w samym centrum praktycznie można nie korzystać z komunikacji miejskiej. W przypadku wypadu do Rzymu na weekend wszystko co zdążysz zobaczyć będzie w zasięgu Twoich nóg 🙂 Są dwie najpopularniejsze opcje.

Booking.com
Rzym - gdzie spać? Hotele i apartamenty w samym centrum

Rzym – gdzie spać? Pierwsza opcja to szukanie hotelu lub apartamentu w samym centrum Rzymu – w sąsiedztwie Fontanny di Trevi, Placu Hiszpańskiego, czy nawet Watykanu wrażenia są niezapomniane, a ceny tylko odrobinę wyższe. Zaoszczędzisz za to na biletach (można nie korzystać z metra w ogóle) i na czasie. Po śniadaniu od razu jesteś pomiędzy najsłynniejszymi zabytkami miasta. Poniżej kilka miejsc, gdzie stosunek jakości do ceny jest optymalny.

Rzym gdzie spać? Hotel Accademia w historycznym centrum Rzymu
Rzym gdzie spać? Hotel Accademia w historycznym centrum Rzymu
  • Hotel Accademia*** – hotel oferuje bardzo dobry stosunek jakości do ceny. Hotel znajduje się 50 m od Fontanny di Trevi, ale ceny są umiarkowane (poza sezonem jest wręcz tanio). Dobre śniadania, czysto, jest wifi. Najważniejsze atrakcje Rzymu są w zasięgu spaceru, ale w razie potrzeby niedaleko jest stacja metra. Dużą zaletą jest to, że nie trzeba planować całodniowej wyprawy w miasto. Hotel jest zawsze blisko, jeśli zwiedzasz historyczne centrum. W pobliżu są dobre restauracje i sklepy spożywcze (szczegóły w dalszej części przewodnika).
Rzym gdzie spać? Hotel Hiberia*** w samym centrum Rzymu
Rzym gdzie spać? Hotel Hiberia*** w samym centrum Rzymu
  • Hotel Hiberia***niedrogi hotel znajdujący się 400 m od Fontanny di Trevi. Pokoje są klimatyzowane. Koloseum znajduje się 5 minut spacerem od hotelu. Niemal po sąsiedzku są inne zabytki Rzymu, w tym Forum Romanum, Ołtarz Ojczyzny, Schody Hiszpańskie, Panteon czy Piazza Navona. Idealna lokalizacja – wszystko w zasięgu krótkiego spaceru, dobre śniadania, całodobowa recepcja. Bezpłatny zestaw kosmetyków w pokojach i wifi. Hotel jest tani. Dużą zaletą jest fakt, że są tu także pokoje rodzinne (dla 4 osób).
Rzym - gdzie spać? Otvim Hotel w centrum Rzymu
Rzym - gdzie spać? Otvim Hotel w centrum Rzymu
  • Otivm Hotel**** – bardzo dobry 4-gwiazdkowy hotel w Rzymie, którego ogromną zaletą jest taras na dachu ze spektakularnym widokiem. Hotel leży w historycznym centrum Wiecznego Miasta. Bezpłatne wifi, całodobowa recepcja. Bardzo dobre śniadania. Pokoje urządzono stylowo, ale skromnie. Bardzo czysto i cicho mimo ruchliwej ulicy tuż obok.
Rzym - gdzie spać? Tanie hotele w sąsiedztwie dworca Termini

Jeśli zależy Ci tylko na czystym łóżku i prywatnej łazience, a lokalizacja, śniadanie i ogólne wrażenia z hotelu są mniej ważne, to wybierz jeden z tanich hoteli w sąsiedztwie dworca Termini albo w okolicy Watykanu. Tam też czasem bywa nieco taniej. Okolice Termini mają swoje plusy: łatwo dojedziesz tu z lotniska i rano szybko wrócisz na samolot. Krzyżują się tu też linie metra, więc wszystko jest w zasięgu krótkiego spaceru. Minusy? Okolice Termini – jak w większości europejskich stolic – oblegane są przez bezdomnych i czasem kieszonkowców. Ja czuję się tu bezpiecznie, ale jednak nie jest to najpiękniejsza część Rzymu.

polecane i tanie noclegi w Rzymie, Hotel Pullman w pobliżu dworca Roma Termini
polecane i tanie noclegi w Rzymie, Hotel Pullman w pobliżu dworca Roma Termini
  • Hotel Pullman***jeden z najtańszych 3-gwiazdkowych hoteli w Rzymie. Hotel znajduje się w pobliżu dworca Termini i 800 m od stacji metra Vittorio Emanuele. Hotel jest tani, ale czysty i zbiera dobre opinie wśród gości. Nie spodziewaj się tu cudów. Będzie tylko czyste łóżko, prywatna łazienka i skromne śniadanie z kawą. Jeśli szukasz opcji maksymalnie taniej, a nie chcesz ryzykować kiepskiego hotelu, to wybierz to miejsce. Duży plus, że pokoje są klimatyzowane i jest w nich wifi! Recepcja czynna całą dobę.
polecane i tanie noclegi w Rzymie, Hotel Domus Mea tuż obok dworca Roma Termini
polecane i tanie noclegi w Rzymie, Hotel Domus Mea tuż obok dworca Roma Termini
  • Hotel Domus Mea*** – kolejny, bardzo tani 3-gwiazdkowy hotel w Rzymie. Hotel znajduje się zaledwie 50 metrów od dworca Roma Termini i tuż przy stacji metra. Wszystkie pokoje posiadają prywatną łazienkę i klimatyzację. W hotelu jest bezpłatne wifi i całodobowa recepcja. W tym hotelu dostępny jest też pokój z wanną jacuzzi na tarasie 😉 Co ważne, w hotelu jest czysto.
Rzym gdzie spać? Hotel dei Quiriti Suite w Rzymie
Rzym gdzie spać? Hotel dei Quiriti Suite w Rzymie
  • Hotel dei Quiriti Suite – hotel znajduje się 5 minut spacerem od Bazyliki św. Piotra i w sąsiedztwie dwóch stacji metra. Do Zamku Świętego Anioła jest 700 m. Ładne i klimatyzowane pokoje, wysokie oceny za czystość. W hotelu jest bezpłatne wifi oraz niewielka siłownia. Dobry stosunek ceny do jakości i bardzo dobra lokalizacja.
Booking.com

Rzym na weekend – co zobaczyć? Dzień 1

Turystów przytłacza ogrom i wspaniałość historycznych budowli, który przeplata się z życiem codziennych Rzymian, nie zwracających uwagi na historię i bogactwo własnego miasta. Rzymianom udaje się jakoś żyć w otoczeniu własnej historii bez zwracania na nią uwagi, poświęcając się codziennym sprawom i między innymi na tym polega urok tego miasta.

Nowoczesny Rzym to prawie 4-milionowa aglomeracja, jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych świata, największe miasto Włoch, gdzie znajdują się państwowe urzędy. Rzym jest również istotnym na skalę światową centrum finansowym (znajdują się tutaj siedziby banków i instytucji finansowych). W Wiecznym Mieście swoją siedzibę mają słynne kluby sportowe, a samo miasto od wieków posiada niezwykle bogatą infrastrukturę – nie tylko sportową, ale także komunikacyjną: liczne węzły autostradowe, tunele, estakady, parkingi podziemne, dwa międzynarodowe porty lotnicze i trzy linie metra.

Rzym na weekend – co warto zobaczyć w pierwszy dzień?

  1. 1. Muzea Watykańskie.
  2. 2. Bazylika św. Piotra.
  3. 3. Groty Watykańskie (groby papieży).
  4. 4. Wejście na kopułę Bazyliki.
  5. 5. Zamek Świętego Anioła.
  6. 6. Jeśli zostanie Ci czas wieczorem pospaceruj po Zatybrzu.

Rzym na weekend - zacznij od Muzeów Watykańskich

Kaplica Sykstyńska, Muzea Watykańskie, Watykan (fot. Richard Mortel)
Kaplica Sykstyńska, Muzea Watykańskie, Watykan (fot. Richard Mortel)

Od czego zacząć zwiedzanie miasta, jeśli masz tylko dwa lub trzy dni? Mnie zawsze „ciągnie” do Watykanu. Nie ma Rzymie bardziej spektakularnego zabytku niż Bazylika św. Piotra i miejsca z tak niesamowitą atmosferą, jaką czuć tam. Nie cechuje mnie zbytnia pobożność, ale to właśnie w Watykanie oświadczyłem się swojej żonie 🙂

Jednak zanim rozpoczniesz zwiedzanie słynnej Bazyliki św. Piotra udaj się do Muzeów Watykańskich. Dlaczego zacząć od słynnych Muzeów? Po pierwsze dlatego, że zawsze tam jest ogromna kolejka, a po drugie ostatnie wejście możliwe jest do godziny 16:00, a Muzea zamykane są o 18:00. Od tej reguły są pewne wyjątki, o których więcej w tabeli poniżej.

Muzea Watykańskie, Rzym - dni i godziny otwarcia
Muzea Watykańskie, Rzym - dni i godziny otwarcia

Nie sposób w przewodniku po Rzymie opisać ile sal, eksponatów i zabytków znajduje się w Muzeach Watykańskich. Można tam spędzić cały dzień, chociaż większość turystów zainteresowana jest przede wszystkim zobaczeniem Kaplicy Sykstyńskiej i z Muzeów wychodzi po mniej więcej dwóch godzinach. Muzom Watykańskim poświęcę wkrótce całkowicie oddzielny artykuł. Więcej informacji znajdziesz też w dalszej części przewodnika.

Nie trać czasu na stanie w kolejce i bilety – na konkretną godzinę – kup wcześniej przez internet na oficjalnej stronie internetowej www.museivaticani.va – na tej stronie należy wybrać konkretną datę – dzień i godzinę, o której chcesz wejść do Muzeów.

Cortile della Pigna, Muzea Watykańskie, Watykan (fot. Renato Torii)
Cortile della Pigna, Muzea Watykańskie, Watykan (fot. Renato Torii)

W większości sal Muzeów Watykańskich można robić zdjęcia w środku, ale bez lampy błyskowej. W Kaplicy Sykstyńskiej jest to surowo zabronione. Nie można wnosić dużych toreb czy bagaży (należy je pozostawić w szatni). Pamiętaj o stosownym ubiorze. Nie można wchodzić w krótkich spodenkach, krótkich spódniczkach, czy bluzkach, które odkrywają ramiona lub pępek.

Bazylika św. Piotra - zasady zwiedzania

Po wyjściu z Muzeów Watykańskich skieruj się na Plac św. Piotra. Pamiątkowe zdjęcia z tego miejsca ma każdy, kto odwiedził Rzym. To zdecydowanie najbardziej niezwykłe miejsce w całym Rzymie (chociaż formalnie to już Watykan). O tym kiedy została wzniesiona Bazylika i jak bezcennym jest zabytkiem więcej przeczytasz w dalszej części przewodnika. Tutaj skupmy się na informacjach praktycznych.

Przed wejściem do Bazyliki zazwyczaj ustawia się długa kolejka, ale przesuwa się dość płynnie. Nie ma żadnych biletów, ale trzeba przejść kontrolę bezpieczeństwa (podobną jak na lotnisku). Szczególnie latem trzeba pamiętać o stosownym ubiorze. Niedozwolone są odkryte ramiona, czy krótkie spodenki lub spódniczki.

Groty watykańskie - w tym grób papieża Jana Pawła II

Pod główną nawą bazyliki znajdują się groty nazywane też podziemiami. Starsze groty znajdują się na poziomie dawniej świątyni wzniesionej za czasów cesarza Konstantyna Wielkiego. Wejście łatwo zauważyć będąc w bazylice. Znajduje się ono u podnóża filaru św. Andrzeja Apostoła. Wejście jest darmowe, nie potrzeba biletów. W tej części grot pochowani są papieże, ale także ich współpracownicy oraz niektóre – szczególnie zasłużone – koronowane głowy.

Z kolei grób św. Jana Pawła II znajduje się w Kaplicy św. Sebastiana (druga kaplica prawej nawy bazyliki). Miejsce to znajdziesz po prawej stronie od głównego wejścia do bazyliki. Trzeba minąć Pietę Michała Anioła. Przed samą Kaplicą nie można zatrzymywać się na zbyt długo. Watykański personel dba o to, aby każdy mógł podejść w to miejsce. Tutaj także wchodzi się bez opłat i bez biletów.

Wejście na kopułę Bazylik św. Piotra

W samej Bazylice jest jeszcze kilka innych miejsc wartych zobaczenia. To m.in. drugie podziemia oraz skarbiec. Jednak jeśli na zwiedzanie Rzymu masz dwa albo trzy pełne dni, to polecam Ci od razu udać się na Kopułę Bazyliki św. Piotra. Nie ma lepszego punktu widokowego w Rzymie i Watykanie. Miejsce naprawdę robi wrażenie.

Wejście na kopułę znajduje się po prawej stronie bazyliki. Szukaj znaków z napisem Cupola. Najpierw trzeba kupić bilety w kasie. Wejście nie można zarezerwować wcześniej. Są dwie opcje:

  • Bilet za 10 euro – wówczas widną wyjeżdża się na dach bazyliki, a stamtąd jest do pokonania jeszcze 320 schodów. Często wąskich i biegnących spiralnie (warto to wziąć pod uwagę jeśli ktoś ma słabą kondycję lub klaustrofobię).
  • Bilet za 8 euro – wówczas trzeba pokonać cały dystans po schodach i łącznie jest to aż 551 schodów. Nie wiem jak jest w praktyce, ponieważ wybraliśmy windę.

Na tarasie widokowym czekać będzie na Ciebie niesamowity widok, który zapada w pamięć i wynagradza stanie w kolejce po bilet oraz późniejszą wspinaczkę po schodach. Bez ograniczeń można robić pamiątkowe zdjęcia.

Zamek Świętego Anioła - Rzym

Zamek świętego Anioła - Castel Sant?Angelo, Rzym, Włochy (fot. d1mka vetrov)
Zamek świętego Anioła - Castel Sant’Angelo, Rzym, Włochy (fot. d1mka vetrov)

Jeśli w Watykanie nie spędzisz całego dnia, to ulicą Via della Conciliazione przespaceruj się do Zamku Anioła. Już sama ulica Via della Conciliazione warta jest opisania. To jedna z najsłynniejszych ulic w Rzymie. Polacy doskonale pamiętają tłumy, jakie ustawiały się tu przez wiele dni po śmierci papieża Jana Pawła II.

Z Placu św. Piotra wystarczy iść na wprost. Charakterystyczną, ogromną bryłę Zamku Świętego Anioła widać z daleka. Większość turystów ogląda zamek tylko z zewnątrz przy okazji podziwiając mosty nad Tybrem. Wokół zamku roi się od imigrantów handlujących podróbkami różnych towarów – nie daj się naciągnąć.

Budowla powstała jako mauzoleum cesarza Hadriana. Przez długi czas zamek był miejscem schronienia dla żyjących papieży, którzy połączyli go tajemnym tunelem z Watykanem. Sekretne przejście między zamkiem, a Watykanem miało 1200 m długości i nazywało się Passetto di Borgo. Dziś mieści się tu muzeum, ale to także świetny punkt widokowy na Rzym. Do tajemniczego tunelu niestety nie można wejść, ale przejście widać przez jedno z okien.

Most św. Anioła, Rzym, Włochy (fot. d1mka vetrov)
Most św. Anioła, Rzym, Włochy (fot. d1mka vetrov)

Tuż obok zamku znajduje się przepiękny Most św. Anioła.

Zatybrze, Rzym – wieczorny spacer i kolacja

dzielnica Zatybrze, Trastevere, Rzym, Włochy (fot. Sarah Nichols)
dzielnica Zatybrze, Trastevere, Rzym, Włochy (fot. Sarah Nichols)

Jeśli po zwiedzaniu Watykanu i Zamku Świętego Anioła pozostał Ci jeszcze trochę sił i czasu, to warto wybrać się na wieczorny spacer po Zatybrzu (Trastevere). Z drugiej jednak strony na Zatybrzu można spędzić cały dzień. Wszystko zależy od tego ile czasu masz na zwiedzanie Rzymu.

dzielnica Zatybrze, Trastevere, Rzym, Włochy (fot. Frank Schmidtke)
dzielnica Zatybrze, Trastevere, Rzym, Włochy (fot. Frank Schmidtke)

Zatybrze (Trastevere) położone jest blisko Watykanu, na wysokości historycznego centrum, po drugiej stronie Tybru patrząc od Piazza Venezia czy Koloseum. W I w. p.n.e. nie była to nawet część Rzymu, a osiedlali się tutaj Żydzi. Rejon wydawał się być częściowo odizolowany od reszty miasta, przez co miał autonomię. Dziś dzielnica przeżywa najlepsze chwile w swojej historii. Mieszkają tu znani i wpływowi Rzymianie, a także zwykli ludzie, którzy chcą być nieco obok turystycznego zgiełku w drugiej części miasta. Zatybrze słynie ze świetnych restauracji i trattorii, gdzie króluje prawdziwa rzymska kuchnia za rozsądną cenę. Tutejsze lokale są świetną alternatywą dla kiepskich i drogich pizzerii w turystycznej części Wiecznego Miasta.

dzielnica Zatybrze, Trastevere, Rzym, Włochy (fot. Antonio Castagna)
dzielnica Zatybrze, Trastevere, Rzym, Włochy (fot. Antonio Castagna)

Najbardziej efektowna trasa widokowa na Zatybrze (Trastevere) prowadzi z żydowskiego getta przez Isola Tiberina pośrodku Tybru. Wyspę łączą zabytkowe mosty, które do dziś funkcjonują na bazie konstrukcji sprzed naszej ery. W XIX w. w Europie panowała moda na wyburzanie dawnej zabudowy, aby zrobić miejsce pod nowe, szerokie aleje. Tak też stało się na Zatybrzu, gdzie poświęcono część zabudowań pod Viale di Trastevere. Na północnym końcu ulicy znajduje się Piazza G.G. Belli, a kawałek dalej Piazza Sidney Sonnino. W niedzielny poranek ma miejsce Mercato Porta Portese. Kilkaset straganów, począwszy od Porta Portese do Viale di Trastevere.

Jednym z piękniejszych miejsc w Rzymie jest Piazza Navona, którzy przez cały dzień i dużą część nocy tętni życiem. Wokół rozstawione są kawiarniane stoliki, a na samym placu artyści sprzedają obrazy. Zaledwie kilkuminutowy spacer dzieli nas stąd od Fontanny di Trevi. Wielu turystów do fontanny wrzuca drobną monetę, wierząc, że pozwoli im to w przyszłości wrócić do Rzymu. W pobliżu Fontanny di Trevi znajdują się słynne i równie zatłoczone Schody Hiszpańskie. W czasie wakacji często odbywają się tutaj różnego rodzaju imprezy, transmitowane przez włoską telewizję.

Na wprost – od Schodów Hiszpańskich – zaczyna się Via dei Condotti. Jedna z wielu w Rzymie ulic, przy których znajdują się markowe butiki takich firm, jak Dior, Gucci, Prada, czy Bulgari. Warto się tędy przespacerować aż do Via del Corso, a następnie skręćmy w lewo. W ciągu kwadransa dojdziemy do Placu Weneckiego (Piazza Venezia). To jeden z najistotniejszych punktów na turystycznej mapie Rzymu. Okazały budynek z białego marmuru, jeden z symboli Rzymu, to Ołtarz Ojczyzny – pomnik Wiktora Emanuela II.

Spod Ołtarza Ojczyzny udajmy się Via dei Fori Imperiali w stronę Koloseum. Po drodze będziemy widzieć ruiny Forum Romanum. Cała historyczna okolica, wliczając Ołtarz Ojczyzny, Forum Romanum i Koloseum oraz wszystkie budynki, zabytki, place i kościoły wokół wymaga poświęcenia całego dnia na pobieżne zwiedzenie. Jeśli jednak nie mamy tyle czasu, to spod Koloseum metrem w kilka minut możemy wrócić na Termini, aby zakończyć swoją jednodniową wycieczkę po Rzymie.

Turystyczna mapa centrum Rzymu (zapisz i wydrukuj)

Mapa Rzymu do wydrukowania
Turystyczna mapa centrum Rzymu do wydrukowania (PDF)

Podobnie jak w innych, turystycznie popularnych, miastach Europy zachodniej także w Rzymie należy uważać na kieszonkowców. Szczególnie czujni musimy być na głównych dworach kolejowych i w metrze. Pod tym względem Rzym nie odbiega od Paryża, czy Barcelony. Niestety poza kieszonkowcami Rzym pełny jest tzw. fałszywych przewodników, którzy oferują swoje usługi przypadkowo spotkanym turystom lub całym grupom turystów. Włoskie służby szacują, że nielegalni przewodnicy zarabiają nawet ćwierć miliona euro dziennie. Najczęstsze są przypadki, gdy nielegalni przewodnicy oferują “tańszy wstęp” do muzeów, czy kościołów, które i tak są bezpłatne. Rekordziści naciągali nawet całe wycieczki na bilety do Bazyliki św. Piotra w cenie 50 euro lub na lepsze miejsce w kolejce do Muzeów Watykańskich. Okazywało się, że po wzięciu pieniędzy “przewodnik” znikał bez śladu.

Booking.com

Położenie

Rzym położony jest w środkowej części Włoch nad Tybrem, na nizinnym terenie. Stosunkowo niedaleko Rzymu (około 20 km od centrum) znajduje się wybrzeże morskie. Oblicze miasta zostało ukształtowane w wyniku jego naturalnej topografii. Rzym został założony na sławnych siedmiu wzgórzach na lewym brzegu wijącego się malowniczo Tybru. Awentyn, Kapitol, Celius, Eskwilin, Palatyn, Kwirynał i Wiminal oraz doliny między nimi były zamieszkane od co najmniej 1000 roku przed naszą erą. Teren ten nadal stanowi rdzeń miasta, ale przez wieki Rzym rozrósł się i wchłonął wzgórza Pincio na północy oraz Janikulum na przeciwległym brzegu rzeki. Centro storico jest skupione na stosunkowo niewielkim obszarze w obrębie murów aureliańskich z III wieku. Zwarte i możliwe do zwiedzenia pieszo, obejmuje swym zasięgiem także Zatybrze.

W czasie upalnego lata Rzym nie stwarza wrażenia położonego nad wodą. Pobliska Ostia leży u ujścia Tybru, przy wylocie nadrzecznej równiny zalewowej, obok wspaniałej śródziemnomorskiej plaży. Ostia Antica była głównym portem starożytnego Rzymu. Atmosfera miasta nad rzeką była zawsze nieodłącznym elementem życia w mieście i jeszcze sto lat temu jego mieszkańcy udawali się łódkami na ryby lub wiosłowali po Tybrze. Miasto odwróciło się od rzeki po wzniesieniu obmurowań przeciwpowodziowych na brzegach Tybru.

Panorama Rzymu, Włochy (fot. Maciek Lulko)

Ciekawe miejsca, atrakcje, zabytki...

Rzym wraz z Watykanem nazywany jest największym na świecie muzeum pod otwartym niebem. Nie ma w tym stwierdzeniu przesady. Lista zabytków klasy zerowej jest imponująca. Poniżej wymieniamy tylko te najważniejsze.

Bazylika świętego Piotra

Budzi podziw i respekt. Jedno z najważniejszych świętych miejsc dla chrześcijan zbudowano w latach 1506 – 1626. Jest największym kościołem chrześcijańskich na świecie (23000 metrów kwadratowych) mogącym pomieścić 60 tysięcy wiernych. Tradycja głosi, że Bazylika stoi na miejscu ukrzyżowania i pochowania św. Piotra, uznawanego za pierwszego papieża i jednego z Apostołów (jego grób leży pod głównym ołtarzem). W podziemiach bazyliki znajdują się także groby innych papieży, w tym Jana Pawła II. Na początku XVI wieku, papież Juliusz II, podjął decyzję o zburzeniu grożącej zawaleniem bazyliki z czasów Konstantyna i zbudowaniu w tym miejscu nowej świątyni. Zadanie powierzył Donato Bramantemu. Po śmierci Bramantego budowę kontynuował Rafael, następnie Baldassare Peruzzi, później przez kilkadziesiąt lat Michał Anioł i wielu innych słynnych na skalę światową architektów. Ołtarz Bazyliki znajduje się siedem metrów nad grobem św. Piotra. Przy ołtarzu znajdują się schody do krypty (niedostępne dla zwiedzających). Do naw bocznych przylegają liczne kaplice. W pierwszej od wejścia po prawej stronie kościoła jest umieszczona Pieta watykańska. Od czasu uszkodzenia rzeźby przez szaleńca osłania ją kuloodporna szyba. Rzeźba została wykonana w 1498 roku przez 24-letniego, nieznanego jeszcze wtedy Michała Anioła. Za wnęką, w której umieszczona jest Pieta, znajduje kaplica Krucyfiksu, w której można zobaczyć średniowieczny krucyfiks, dzieło Pietro Cavalliniego. Nad Bazyliką dominuje ogromna kopuła zaprojektowana przez Michała Anioła, z której rozciąga się wspaniały widok na Wieczne Miasto. Taras widokowy na kopule dostępny jest dla zwiedzających za niewielką opłatą.

Muzea Watykańskie

Najwspanialsze muzea na świecie. Inne mogą im dorównać tradycją lub liczbą eksponatów, ale nigdzie nie ma całych sal zdobionych przez Rafaela czy fresków takich jak na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej. Aby to zobaczyć trzeba przejść prawie osiem kilometrów.

Kaplica Sykstyńska

Arcydzieło ze wspaniałym sklepieniem przedstawiającym dziewięć scen z 300 postaciami, autorstwa Michała Anioła. Michał Anioł tworzył go przez cztery lata w niezwykle trudnych warunkach (w zimnie i upale, malując na leżąco z rusztowania). Na tylniej ścianie kaplicy Michał Anioł stworzył kolejne arcydzieło: freski przedstawiające Sąd Ostateczny.

Forum Romanum

Przez tysiąc lat Forum Romanum (Foro Romano) było sercem starożytnego Rzymu oraz sercem imperium obejmującego prawie całą Europę. Dziś są to już tylko ruiny, ale stanowią najważniejszy obszar archeologiczny w Europie. Warto odwiedzić to miejsce, aby podziwiać ślady dawnej wielkości i urok tego miejsca. W pobliżu Forum Romanum można zobaczyć makietę, która przybliży starożytny wygląd zabudowań.

Koloseum

To najważniejsza zachowana budowla starożytnego Rzymu. Majestatycznego wyglądu nie przyćmił ani upływ czasu, ani zanieczyszczenie rzymskiego powietrza. Dawniej odbywały się tutaj walki gladiatorów podziwiane przez rzymski tłum. Budowę Koloseum rozpoczęto w 70 roku. Ogrom budowli oraz lokalizacja na bagnistym terenie sprawiały wiele trudności. O lokalizacji przesądziła bliska odległości do Forum Romanum i Palatynu. Amfiteatr był wzorem prostoty i funkcjonalności. Służył jako przykład dla innych tego typu inwestycji. Koloseum mieściło 50 tysięcy widzów. W 240 roku Koloseum uległo zniszczeniu w wyniku pożaru, następnie przeżyło jeszcze kilka trzęsień ziemi. W późniejszych latach Koloseum sukcesywnie rozbierano, żeby wykorzystać jego kamień na budowę innych zabytków. Docelowo rozebrano 2/3 Koloseum.

Koloseum, Rzym, Włochy (fot. visioncan)
Koloseum, Rzym, Włochy (fot. visioncan)

Kapitol

To wzgórze w Rzymie na północny zachód od Forum Romanum. Na południowym szczycie wzgórza wzniesiono świątynię Jowisza, a na przeciwnym najstarszą rzymską fortecę obronną Arx. Obecnie na wzgórzu znajduje się Piazza del Campidoglio przebudowany według projektu Michała Anioła. Pałace leżące po obu stronach są siedzibą Muzeów Kapitolińskich. Na placu stoi także konny pomnik cesarza Marka Aureliusza z II wieku.

Santa Maria In Aracoeli

Kościół na Kapitolu, do którego prowadzą 100 stopniowe schody. Zbudowano je w 1348 roku dla upamiętnienia dżumy. Mroczne wnętrze kościoła wywiera magiczny urok. Wśród największych dzieł sztuki kościoła są freski Pineturcchia.

Kościół San Pietro In Vincoli

W naszym języku to kościół św. Piotra w okowach. Został założony w 442 roku w miejscu, gdzie 400 lat wcześniej św. Piotr został skazany na śmierć. W kościele przechowywane są łańcuchy, którymi skrępowano św. Piotra w Jerozolimie. Po jakimś czasie sprowadzono z Konstantynopola drugą parę łańcuchów, którymi przykuto św. Piotra w Rzymie. Po położeniu ich obok siebie łańcuchy w cudowny sposób połączyły się i można je oglądać w szkatule pod ołtarzem głównym kościoła. Natomiast w prawej nawie znajduje się pomnik Mojżesza autorstwa Michała Anioła.

San Clemente

Nazywany “perłą”, miejscem, w którym trzy kolejne poziomy odpowiadają trzem okresom w historii religii w Rzymie. Pierwszy jest reprezentowany przez średniowieczny kościół, drugi przez leżący pod nim kościół założony w 392 roku, a na dole znajdują się ruiny świątyni sprzed czasów chrześcijańskich.

Kościół św. Jana na Laternie

Nazywany po włosku San Giovanni in Laterano został zbudowany w 314 roku przez Konstantyna – pierwszego chrześcijańskiego cesarza. W 774 roku w tym kościele został ochrzczony Karol Wielki. Do XIX wieku przed tutejszym ołtarzem odbywała się ceremonia intronizacji papieży. W 1929 roku w tym kościele podpisano Traktaty Laterańskie, regulujące stosunki między kościołem, a państwem reprezentowanym wówczas przez Mussoliniego.

Santa Maria Maggiore

Jest jedną z czterech wielkich bazylik w Rzymie. Została zbudowana w 420 roku rzekomo aby upamiętnić śnieg, który spadł w 358 roku i utworzył zarys przyszłego kościoła. Obecnie jest to najpiękniejsza stara bazylika w Rzymie, będąca celem wielu pielgrzymek. Wspaniały strop kościoła podtrzymuje czterdzieści masywnych kolumn, a dekoracje pokrywają praktycznie wszystkie powierzchnie kościoła. Przy południowej nawie znajduje się kaplica sykstyńska z 1585 roku. W ołtarzu głównym znajdują się relikwie: pięć kawałków drewna będących częścią żłobka Chrystusa.

Piazza Navona

Najwspanialszy plac w Rzymie przyciągający turystów dzień i noc, otoczony klimatycznymi kawiarniami i restauracjami. Niespełna 2000 lat temu w tym miejscu znajdował się 30-tysięczny stadion. Na placu znajdują się fontanny projektu Berniniego.

Piazza Navona, Rzym, Włochy
Piazza Navona, Rzym, Włochy

Campo de’ Fiori

W dosłownym tłumaczeniu “pole kwiatów”. Jest to cudowny rynek, gdzie codziennie (oprócz niedziel) znajdują się stragany ze świeżymi owocami, kwiatami, jarzynami i rybami. Przekupki na placu wyglądają jak z filmów Felliniego. Jest to jeden z nielicznych placów w Rzymie, przy którym nie ma kościoła. Okolica nie cieszy się najlepszą sławą. W pobliżu malarz Caravaggio zabił znajomego po przegranej partii tenisa.

Palazzo Doria Pamphilj

Walący się pałac o 1000 pokojach. W części pałacu mieści się prywatna galeria dzieł sztuki, która oprócz Watykanu i Galerii Borghese należy do najwspanialszej kolekcji w mieście. Są tu dzieła Tycjana, Tintoretta, Filippa Lippiego, Caravaggia i płótno Rafaela.

Panteon

Najstarszy tak dobrze zachowany budynek w Rzymie. Leży w centrum miasta i łatwo do niego trafić z wielu miejsc. Budowę Panteonu zakończono w 128 roku. Gmach przetrwał w doskonałym stanie ponieważ w 609 roku został zamieniony na kościół katolicki i zabranie chociażby jednego kamienia byłoby grzechem śmiertelnym. Fasada i wnętrze wyglądają tak samo jak w II wieku. Pod ścianami znajdują się nagrobki Rafaela i dwóch królów włoskich. Kopuła jest arcydziełem techniki starożytnej. Jest większa niż kopuła w Bazylice św. Piotra, a do XX wieku była największą konstrukcją betonową. Okrągły otwór w kopule spełniał rolę praktyczną i duchową: oświetlał wnętrze i umożliwiał bezpośrednią kompilację niebios.

Panteon w Rzymie, Włochy (fot. Neil Cornwall)
Panteon w Rzymie, Włochy (fot. Neil Cornwall)

Santa Maria sopra Minerva

Prosta gotycka fasada świątyni zbudowanej nad dawną świątynią Minerwy należy do wyjątków. Przed wejściem znajduje się posąg słonia projektu Berniniego. Słoń wyraża pobożność i mądrość – podstawowe zalety chrześcijaństwa. W kościele spoczywa jedna z patronek Włoch – św. Katarzyna Sieneńska. W pobliżu głównego ołtarza leży Florencki malarz Fra Angelico. Przy schodach prezbiterium usytuowana jest rzeźba Michała Anioła.

Fontana di Trevi

Słynna z wielu filmów, najpiękniejsza z setek fontann Rzymu. Pierwszą fontannę w tym miejscu zbudował w 1453 roku papież Mikołaj V. Doprowadzono do niej wodę z akweduktu wybudowanego przez Augusta w 19 roku. Obecna fontanna zbudowana została w latach 1732-1762 na zlecenie papieża Klemensa XII. Dla turystów wychodzących z brukowanych wąskich uliczek jest to zaskakujący widok. Fontanna zajmuje całą tylnią ścianę Palazzo Poli. Na środku fontanny stoi posąg Neptuna.

Fontanna di Trevi, Rzym, Włochy (fot. Gordon)
Fontanna di Trevi, Rzym, Włochy (fot. Gordon)

Piazza di Spagna

Znany w Polsce jako Plac Hiszpański. Nazwa pochodzi od rezydencji ambasadora hiszpańskiego przy Stolicy Apostolskiej. Plac Hiszpański jak i schody należą do najczęściej odwiedzanych przez turystów miejsc w Rzymie. Na placu znajdują się liczne posągi. U podnóża schodów znajduje się Fontana della Barcaccia. Jest zaprojektowana na kształt na wpół zatopionej łodzi. Pobliskie ulice są głównymi szlakami handlowymi w Rzymie, znajdują się tu ekskluzywne butiki, a na Schodach Hiszpańskich odbywają się regularne pokazy mody światowej sławy projektantów.

Plac Hiszpański, a w tle Schody Hiszpańskie, Rzym, Włochy (fot. Neil Cornwall)
Plac Hiszpański, a w tle Schody Hiszpańskie, Rzym, Włochy (fot. Neil Cornwall)

Palazzo Barberini

Pałac budowali trzej znakomici architekci: Bernini, Carlo Maderno i Borromini. Rodzina dla której go budowano należała do najbardziej szanowanych w średniowiecznym Rzymie. Obecnie w barokowym wnętrzu pałacu znajduje się Galleria Nazionale d’Arte Antica. Dużą atrakcją jest też sam pałac: rozległe schody, labirynt apartamentów, wspaniałe sale. Znajduje się tutaj m.in. słynne płótno Rafaela i freski Cortona.

Santa Maria del Popolo

W 1099 roku zbudowano kościół w miejscu pochówku Nerona. W ten sposób chciano odzyskać chrześcijańską ziemię zbrukaną przez kontakt z pogańskim tyranem. Kościół jest pełen skarbów i leży blisko galerii i parku Villa Borghese. Zdobieniem kaplicy zajmował się Rafael na polecenie bankiera z Sieny. Niektóre medaliony wewnątrz tworzył Bernini.

Villa Borghese

To największy park w centrum Rzymu. Znajdują się tutaj dwie największe rzymskie galerie: Galleria Borghese i Villa Giulia. Pierwsza z nich jest pełna bezcennych obrazów i rzeźb. Druga uznawana za największe na świecie muzeum etruskiej sztuki i rzemiosła. Villa Borghese jest pierwszym parkiem w Rzymie o charakterze wypoczynkowym. Założony w XVII wieku na zlecenie rodziny Borghese. Służył jako schronienie w czasie upalnego rzymskiego lata.

Bazylika św. Pawła za muram

Jedna z czterech bazylik papieskich w Rzymie, jest to miejsce pochówku św. Pawła. Bazylika została zbudowana w IV wieku. w 1980 roku, Bazylika św. Pawła za Murami, została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Zamek świętego Anioła - Castel Sant’Angelo

To grobowiec przeznaczony dla cesarza Hadriana. Jego budowę zakończono w 139 roku. Aby ułatwić komunikację, na wysokości Pola Marsowego przerzucono ośmioprzęsłowy most Pons Aelius. Budowla funkcję mauzoleum pełniła do 271, kiedy została włączona w system murów obronnych Rzymu. Na początku VII wieku papież Bonifacy IV na szczycie budynku wzniósł kaplicę Świętego Anioła w Niebie. W 1277 roku papież Mikołaj III połączył zamek z Watykanem za pomocą tajemnego korytarza, istniejącego do dziś. Obecnie, od roku 1933, znajduje się w nim watykańskie muzeum średniowiecznej broni.

Zamek św. Anioła, Rzym, Włochy (fot. Darren Flinders)
Booking.com

Historia

O początkach istnienia Rzymu opowiada legenda. Rea Sylwia, córka króla Numitora i kapłanka Westy urodziła dwóch synów – ich ojcem był bóg Mars. Amuliusz, który odebrał władzę Numitorowi, w obawie przed utratą tronu kazał wrzucić chłopców do Tybru. Wody rzeki wyrzuciły bliźnięta na brzeg, a tam znalazła je i wykarmiła wilczyca. Następnie dzieci przygarnął pasterz i to właśnie on nadał im imiona Romulus i Remus. Bracia dorastali, doświadczając niejednokrotnie opieki bogów, a gdy dorośli, zostali przywódcami niewielkiej społeczności i założyli miasto na Wzgórzu Palatyńskim. Wkrótce między nimi doszło do konfliktu, w wyniku którego Romulus zabił Remusa i w 753 r. p.n.e. został pierwszym władcą Rzymu.

 

Legenda głosi też, że Rzymianie z powodu braku kobiet w mieście postanowili je zdobyć napadając sąsiednie miasto. Napad się powiódł. Po śmierci Romulusa w Rzymie panowało kolejno sześciu królów. Około 616 roku przed naszą erą władzę w Rzymie zdobyli Etruskowie. Budowali oni wówczas pierwsze mury obronne wokół miasta. W 450 roku przed naszą erą w Rzymie ogłoszono tzw. “Prawa XII tablic”. W 312 roku przed naszą erą rozpoczęto budowę pierwszej drogi rzymskiej i pierwszego akweduktu. Kilka lat później założono pierwszą mennicę w mieście, a w 264 roku przed naszą erą odbyły się pierwsze igrzyska gladiatorów. W 220 roku przed nasza erą została zbudowana – do dziś istniejąca – Via Flaminia łącząca Rzym z Adriatykiem.

 

Starożytny Rzym położony był na wzgórzach. W I wieku przed naszą erą armia rzymska, która była bardziej wierna swym dowódcom niż politykom, stworzyła okazję takim ludziom jak Gajusz Mariusz, Pompejusz i Cezar, by mogli sięgnąć po władzę. W tych czasach ludność wiejska, której ziemię zniszczył Hannibal masowo przenosiła się do miast wraz z niewolnikami. Ludność Rzymu szybko wzrosła do ponad pół miliona mieszkańców. Imigranci budowali drogi, akwedukty i świątynie.

życie nocne w Rzymie, Włochy (fot. Neil Cornwall)
życie nocne w Rzymie, Włochy (fot. Neil Cornwall)

W 59 roku cesarz rzymski Neron zorganizował sportowe igrzyska. Pięć lat później wybuchnął w Rzymie wielki pożar. Rozpoczyna się odbudowa miasta, jeszcze piękniejszego niż wcześniej. W 72 rozpoczęto budowę Koloseum, w 125 budowano już Panteon, a w 216 zostają ukończone Termy Karakalli. Imperium do tego czasu rozrosło się do gigantycznych rozmiarów. W 247 roku celebrowano pierwsze tysiąclecie Rzymu. W latach 70. III w n.e. zbudowano nowe mury miasta zwane Murami Aureliana.

 

Już w III wieku najsłynniejszymi częściami Rzymu było Forum Romanum, Forum Boarium, Pola Marsowe i Via Appia. W 330 roku cesarz Konstantyn Wielki, przeniósł stolicę Cesarstwa do Konstantynopola. Następnie pięć lat później nastąpił podział na Cesarstwo Wschodniorzymskie ze stolicą w Konstantynopolu i Cesarstwo zachodniorzymskie ze stolicą w Mediolanie a następnie w Rawennie. Od tego czasu rola Rzymu ulegała marginalizacji. Miasto zostało zdobyte przez Wizygotów, a później przez północnoafrykańskich Wandalów w 455 roku. Spowodowało to upadek Cesarstwa Rzymskiego w 476 roku.

 

Po upadku zbudowanego przez Rzymian imperium, miasto, razem z resztą Włoch, przechodziło z rąk do rąk. W 846 roku Bazylika św. Piotra została ograbiona przez arabskich piratów. Po tym wydarzeniu papież Leon IV kazał zbudować wokół Bazyliki mury obronne. W VIII wieku Rzym stał się stolicą Państwa Kościelnego i siedzibą papieży. Od momentu powrotu papieża z niewoli awiniońskiej w 1377 roku rozpoczął się okres budowania i renowacji, który trwał aż do czasów renesansu. Po odnowie kilku akweduktów wzbogacanie przestrzeni publicznych fontannami i sadzawkami stało się w Rzymie wręcz obsesją.

 

Ogromna liczba klejnotów rzymskiej architektury wywodzi się z epoki renesansu, gdy Rzym ponownie stał się centrum kulturalnym w sercu Europy. Był to czas powstawania niezliczonych pałaców, ulic, placów i kościołów, bo arystokraci rywalizowali ze sobą i starali się wzajemnie prześcignąć we wspaniałości tworzonych na ich zlecenie dzieł. Kulminacją sztuki barokowej są śmiałe i teatralne w wyrazie dzieła Gianlorenza Berniniego. Rzym Berniniego to żywe muzeum fontann, fasad i giętkich krzywizn.

 

W 1527 roku Rzym został splądrowany przez wojska niemieckie pod wodza cesarza Karola V. W latach 1809 – 1814 miasto zostało wcielone przez Napoleona I do Francji, a następnie ponownie powróciło pod władzę papieży.

 

W 1871 roku Rzym stał się ponownie stolicą zjednoczonych Włoch. W 1929 roku traktaty laterańskie pomiędzy papieżem a rządem Królestwa Włoch ustanowiły odrębność Państwa Watykańskiego, uznając jego niezależność i niepodległość.

 

Wspaniałe bulwary i ogromne obiekty publiczne powstały dopiero w czasach po zjednoczeniu Włoch w XIX wieku. Oblicze Rzymu zostało po raz kolejny już odmienione wskutek uregulowania Tybru. Wówczas rozbudowano przedmieścia oraz wyburzono średniowieczne dzielnice w celu wzniesienia nowoczesnych obiektów i wytyczenia prostych arterii w nowej stolicy. Zjednoczenie Włoch było impulsem, dzięki któremu na początku XX w. powstały takie dzielnice jak Prati, Via Veneto, Castro Pretorio, Salario i pełne uroku Parioli.

 

Mussolini podczas swoich faszystowski rządów pragnął nie tylko, by okazała architektura wyrażała jego ideały, ale także by odzwierciedlała postęp przemysłowy. Miasto satelickie EUR, czyli Esposizione Universale Romana, powstało w latach 30. XX w. jako realizacja faszystowskiej utopii. Upadek Mussoliniego zahamował budowę, ale w dzielnicy mieszka obecnie kilka pokoleń rzymian.

 

Po II wojnie światowej – z uwagi na wzrost liczby ludności – odbudowano z tanich materiałów duże dzielnice Rzymu, by stworzyć niedrogie domy mieszkalne. W ostatnich latach w mieście powstały efektowne nowe budowle.

 

W czasie upalnego lata Rzym nie stwarza wrażenia położonego nad wodą, a przecież jest miastem portowym. Pobliska Ostia leży u ujścia Tybru, przy wylocie nadrzecznej równiny zalewowej, obok wspaniałej śródziemnomorskiej plaży. Ostia Antica była głównym portem starożytnego Rzymu. Atmosfera miasta nad rzeką była nieodłącznym elementem życia w mieście i jeszcze sto lat temu jego mieszkańcy udawali się łódkami na ryby lub wiosłowali po Tybrze. Miasto odwróciło się od rzeki po wzniesieniu obmurowań przeciwpowodziowych na brzegach Tybru.

Rzym, Włochy (fot. Neil Cornwall)
Rzym, Włochy (fot. Neil Cornwall)

Komunikacja

Samochodem do Rzymu

Samochodem osobowym do Rzymu najlepiej dotrzeć “Autostradą Słońca” (A1). Jadąc z północy (od Florencji) należy wybrać zjazd “Roma Nord”. Od południa zjazd: “Roma Est”. Oba zjazdy prowadzą na obwodnicę Grande Raccordo Anulare, połączoną ze wszystkimi głównymi arteriami wiodącymi do centrum.

 

Wjeżdżając do Rzymu należy przygotować się na beztroski styl jazdy samych rzymian. Znaki drogowe i sygnalizacja świetlna często traktowana jest bardzo umownie, a najczęściej używanym przyciskiem w samochodzie jest klakson. Na ulicach Rzymu należy szczególnie uważać na wszechobecne skutery, a samochody zaparkowane często w miejscu do tego niedozwolonym to standard. Policja zdaje się przymykać oko na wszystkie wykroczenia. Jeszcze kilka lat temu istniała możliwość dojechania samochodem praktycznie w ścisłe rejony Watykanu, czy Koloseum. Jednak od kilku lat w Rzymie obowiązują strefy ograniczonego ruchu. Do tych stref nie mogą wjechać pojazdy bez stosownego zezwolenia. Strefy ZTL są różne w dzień i w nocy. Bardzo łatwo pogubić się w szczegółowych mapach obrazujących, które ulice są dopuszczone do ruchu, a które nie.

 

 

Parkingów w centrum jest stosunkowo niewiele, powszechne jest parkowania wzdłuż ulic (po obydwu stronach). W samym Rzymie jest kilka bardzo dużych płatnych parkingów miejskich. Samochody jeżdżące po Rzymie często cechuje odrapany lakiery, połamane lusterka i powyginane zderzaki. To efekt przeciskania się po wąskich uliczkach Wiecznego Miasta. Postrachem na rzymskich drogach są trójkołowe skutery jeżdżące często przeładowane, a nie rzadko jeżdżące pod prąd. Sprawne poruszanie się po Rzymie wymaga dużych umiejętności, refleksu, szybkości w podejmowaniu decyzji. Każde zawahanie jest napiętnowane dziesiątkami klaksonów rodowitych rzymian. Dobrym rozwiązaniem jest parking przy stacji kolejowej na przedmieściach Rzymu lub przy którejś z odległych stacji metra i dalsze przemieszczanie się komunikacją publiczną. 

Pociągiem do Rzymu

Turyści chcący dotrzeć do Rzymu pociągiem w zależności od docelowego miejsca podróży mogą wysiąść na stacji Roma Tiburtina lub na głównym dworcu Roma Termini (Stazione Termini). Jest to główny punkt przesiadkowy do autobusów i obydwu linii metra. Część kursów regionalnych odbywa się z dodatkowego peronu oddalonego kilkaset metrów od głównego budynku dworca. Do Rzymu można dojechać zarówno setkami różnych połączeń ze wszystkich części Włoch, jak i szybką koleją (Freciarossa) z prędkością 300 km/h.

Samolotem do Rzymu

Najwięcej turystów do Rzymu przylatuje liniami lotniczymi. W Rzymie znajdują się dwa lotniska. Większe Fiumicino (im. Leonardo da Vinci, skrót: FTO) i mniejsze Ciampino (skrót: CIA). Z lotniska Fiumicino do centrum można się dostać pociągiem ekspresowym Leonardo (składy dawnego Pendolino), który odjeżdża co 30 minut i zatrzymuje się na stacji Termini. Pociąg Leonardo nie zatrzymuje się na stacjach pośrednich i jedzie ok. 30 minut. Pociąg jeździ od 6:00 do 23:30. Bilet kosztuje 14 euro, można go kupić w kasie lub biletomatach (dane aktualne na styczeń 2018 r.). Są też inne połączenia kolejowe do pozostałych rzymskich stacji. Fiumicino to lotnisko niezwykle nowoczesne i bardzo rozbudowane. W szczycie co kilkadziesiąt sekund odlatuje z niego samolot.

 

 

Z lotniska Ciampino można wybrać autobus komunikacji miejskiej, który podwiezie nas do najbliższej stacji metra: Anagnina na linii A. Ta sama linia metra dojeżdża także do stacji w okolicach Watykanu. Z Ciampino można też wybrać autobus miejski Atral, który dojeżdża do dworca Roma Termini. Do Termini dojeżdżają też autobusy firmy Sitbus oraz Terravision.

Komunikacja miejska i metro w Rzymie

Mapa (plan) metra w Rzymie do pobrania i wydrukowania w PDF

Komunikacja miejska w Rzymie to około 200 linii autobusowych, jedna linia trolejbusowa, trzy linie metra i kilka linii kolejowych. Istnieje tzw. karta “METREBUS” pozwalająca na przemieszczanie się wszystkimi środkami transportu na podstawie jednego, wspólnego biletu. W centrum Rzymu jest praktycznie jedna strefa biletowa. Są inne strefy, ale rozpoczynają się daleko poza obwodnicą miasta.

 

Metro w Rzymie to trzy linie: czerwona, niebieska i najnowsza zielona. Linie czerwona i niebieska łączą się ze sobą na stacji Termini (która jest jednocześnie głównym dworcem kolejowym). Najmłodsza linia, zielona nie jest jeszcze połączona z pozostałymi (na razie działa odcinek Monte Compatri-Pantano – Lodi. Linie metra są czynne od godziny 5:30 do 23:30, a w piątek i sobotę do 1:30. Pociągi odjeżdżają zwykle co 5-10 minut. Stacje metra oznaczone są niebieską, czerwoną lub zieloną tablicą (w zależności od linii) z białą literą M.

 

 

Centrum Rzymu z obszarami podmiejskimi łączą trzy linie metra naziemnego. Są to linie:

  • linia Ostiense – Ostia (do nadmorskiej dzielnicy Rzymu)
  • linia „FERROVIA ROMA NORD Flaminio – Prima Porta” – do północnych dzielnic miasta (Parioli, Flaminio, Saxa Rubra
  • linia „Roma Termini Laziale – Giardinetti” – do wschodnich dzielnic miasta (Centocelle, Casilino, Torre Maura)

Miasta partnerskie

  • Pekin (Chiny)
  • Kraków (Polska)
  • Nowy Jork (Stany Zjednoczone)
  • Cincinnati (Stany Zjednoczone)
  • Paryż (Francja)
  • Seul (Korea Południowa)
  • Tokio (Japonia)
  • Glasgow (Wielka Brytania)
  • Płowdiw (Bułgaria)
  • Belgrad (Serbia)

To także może Cię zainteresować:

Jedna odpowiedź do “Rzym i Watykan – najlepszy przewodnik. Co zobaczyć, gdzie spać, gdzie dobrze zjeść?

  1. Wybieram się do Rzymu. Trafiłem na Waszą stronę i na ten przewodnik. Wg mnie jest on doskonały i trudno mi sobie wyobrazić, by mógł być lepszy. Bardzo dziękuję osobom zaangażowanym w jego opracowanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wakacje we Włoszech
Booking.com
Wakacje we Włoszech
Booking.com