Villa del Balbianello oraz zwiedzanie Lenno nad jeziorem Como

Jeśli w trakcie pobytu nad jeziorem Como masz możliwość, aby zobaczyć tylko jedną z wielu pięknych willi, to powinna to być Villa del Balbianello. Willa wraz ze swoimi ogrodami jest powszechnie uznawana za najpiękniejsze miejsce nad jeziorem. Kilkukrotnie była scenerią do filmowych hitów, wśród nich „Gwiezdne Wojny„, czy „Casino Royale”, co dodatkowo przysporzyło jej popularności. Villa del Balbianello położona jest na cyplu Lavedo i z trzech stron otoczona jest jeziorem. Tuż obok willi znajduje się miasteczko Lenno, które – przy okazji – także warto zobaczyć.

Ze względu na tłumy turystów, którzy w sezonie letnim chcą zobaczyć willę i jej ogrody, w 2023 r. wprowadzono pewne ograniczenia. Z tego artykułu dowiesz się jak zaplanować zwiedzanie willi i co zobaczyć w sąsiednim Lenno.

Jeśli poszukujesz rzetelnych wiadomości z Włoch oraz wakacyjnych inspiracji, porad i darmowych przewodników to zapraszam Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie.

Lenno leży przy trasie SS340 – to malownicza droga łącząca ze sobą wszystkie miejscowości na zachodnim brzegu jeziora Como. Łatwo tu przyjechać samochodem, ale jeśli zwiedzasz jezioro bez samochodu, to skorzystaj z promu, który regularnie pływa do Lenno. To także świetna okazja, aby zobaczyć Villę del Balbianello z perspektywy jeziora.

Szczegóły dotyczące parkingów, komunikacji, połączeń promowych i biletów znajdziesz na samym końcu tego przewodnika.

Zobacz także:

• Jezioro Como – co warto zobaczyć? Najpiękniejsze miasta, plaże i słynne wille oraz mnóstwo porad praktycznych
• Noclegi nad jeziorem Como – 12 miejsc, o których musisz wiedzieć + porady gdzie szukać

Villa del Balbianello – najpiękniejsza willa nad jeziorem Como

W rzeczywistości Villa del Balbianello to cały kompleks, na który składają się dwa budynki mieszkalne, kościół i portyk o nazwie Loggia Durini, w którym od czasu do czasu organizowane są wesela i wydarzenia kulturalne.

Wnętrze willi można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem co trwa około 45 minut. Wówczas zwiedzający podziwiają francuskie oraz angielskie meble pochodzące z XVII i XVIII wieku oraz rzeźby i obrazy malowane na szkle. Część z tych rzeczy to pamiątki po Guido Monzino, który był jednym z właścicieli willi, a zasłynął także tym, że kierował pierwszą włoską wyprawą na Mount Everest. Willa jest oczywiście piękna, ale przyjeżdża się tutaj przede wszystkim dla jej ogrodów.

Willa wraz z ogrodem znajduje się na czubku zalesionego półwyspu Lavedo. Teren jest stromy co sprawia, że wystarczy zrobić tylko kilka kroków do przodu, aby wokół siebie mieć nieco inny krajobraz. Dlatego ogrody zwiedza się powoli, delektując się każdym widokiem i – jeśli jesteś miłośnikiem fotografii – każdym kadrem.

W miasteczkach nad jeziorem Como pełno jest zieleni, krzewów i kwiatów – szczególnie na placach i promenadach. Jednak w Villi del Balbianello każda roślina, krzew i drzewo wyglądają tak, jakby przed chwilą skończył się nimi zajmować ogrodnik. W ogrodzie można podziwiać między innymi duże dęby, które przycięte zostały w ten sposób, że wyglądają jak parasol lub grzyb. Latem dają cień, a jesienią chronią nieco przed deszczem. Dzięki temu, że dęby są tak przycięte, nie zasłaniają wspaniałego widoku na jezioro.

Villa del Balbianello na kartach historii

Od XIII w. w tym miejscu znajdował się klasztor franciszkański, którego pozostałością są dwie wieże. Po nieudanej próbie zakupu pobliskiej wyspy Comacina kardynał Angelo Maria Durini nabył nieruchomość i w 1787 r. przekształcił budynek klasztorny w willę. Po 9 latach kardynał zmarł, a willa stała się własnością członka jego rodziny, hrabiego Luigiego Porro Lambertenghi. Była wówczas miejscem spotkań pisarzy, poetów i polityków, którzy dyskutowali tutaj o zjednoczeniu Włoch.

W kolejnych dziesięcioleciach willa jeszcze trzykrotnie zmieniała właścicieli. W 1974 r. budynek kupił przedsiębiorca i podróżnik Guido Monzino – był on szefem pierwszej włoskiej wyprawy na Mount Everest. Monzino wprowadził sporo zmian w wystroju willi. Jednak ogrody pozostawił praktycznie niezmienione.

Monzino obawiał się, że jest na liście Czerwonych Brygad i kazał dobudować potajemne tunele oraz „schowki”, w których mógłby się ukryć. Zmarł w 1988 r. i wówczas willa przeszła na własność fundacji (FAI), która dba o włoskie zabytki. Fundacja zarządza 52 nieruchomościami, ale to właśnie Villa del Balbianello jest jej perłą w koronie. Rocznie willę odwiedza 90000 turystów.

Porada praktyczna: Pochodząca z XVIII w. Villa del Balbianello na żywo robi jeszcze większe wrażenie niż na filmowych kadrach czy internetowych zdjęciach. Trzeba tylko spełnić jeden warunek. Przyjedź tutaj w letni, słoneczny dzień. Wówczas ogród wygląda najpiękniej, a wody jeziora Como oświetlone słońcem stają się błękitne lub turkusowe – w zależności od pory dnia i tego, jak pada na nie światło.

Bilety i zasady zwiedzania Villi del Balbianello

Rezerwacja wizyty w Villi del Balbianello jest obowiązkowa – należy to zrobić na jedynej, oficjalnej stronie: https://fondoambiente.it/villa-del-balbianello-eng

Ceny biletów do willi i ogrodu:

• 23 euro – normalny bilet;
• 15 euro – dzieci i młodzież (od 6 do 18 roku życia) oraz studenci (do 25 roku życia).

Zwiedzanie willi odbywa się z przewodnikiem w grupach maksymalnie 15 osobowych w języku włoskim i angielskim. Oprowadzenie po wnętrzu willi trwa około 45 minut.

Ceny biletów tylko do ogrodu:

• 12 euro – normalny bilet;
• 9 euro – dzieci i młodzież (od 6 do 18 roku życia) oraz studenci (do 25 roku życia).

Do willi należy przybyć z 30 minutowym wyprzedzeniem przed godziną podaną na bilecie.

Porada praktyczna: willa i ogrody zazwyczaj otwarte są od połowy marca do końca listopada, od godz. 10:00 do 18:00 (ostatnie wejście do ogrodu o 17:00). Willa i ogrody są zamknięte w poniedziałki i środy, z wyjątkiem włoskich świąt państwowych.

Villa del Balbianello w filmach

Mimo, że willa jest pięknie położona i ma zachwycające ogrody, to prawdopodobnie nie odniosłaby takiego turystycznego sukcesu gdyby nie fakt, że willa była tłem dla scen w dwóch kinowych hitach. W jej ogrodach nagrywano film o przygodach agenta 007 – „Casino Royale” z Danielem Craigiem oraz „Gwiezdne wojny: Część II Atak klonów” z 2002 roku.

W „Casino Royale” Villa del Balbianello odgrywała rolę ekskluzywnego szpitala, w którym James Bond odzyskiwał zdrowie po „spotkaniu” z Le Chiffre. Fragment możesz zobaczyć na filmie poniżej.

Natomiast w filmie „Gwiezdne wojny: Część II Atak klonów” nagrywano tutaj scenę pocałunku między Anakinem Skywalkerem i Padmé Amidalą. Scena nagrywana była w ogrodzie, do którego można dotrzeć ze ścieżki zaczynającej się na lewo od Logggi Durini.

Ponadto w willi nagrywano też fragment filmu „Miesiąc nad jeziorem” z 1995 r., w którym występuje Uma Thurman.

Co warto zobaczyć w Lenno?

Po zwiedzaniu Villi del Balbianello i jej ogrodu warto przy okazji pospacerować po miasteczku Lenno. Z willi do centrum miejscowości prowadzi ścieżka, której przejście zajmuje około 20 minut. Trasa jest dobrze oznakowana.

Promenada w Lenno

Lenno z pewnością jest mniej zatłoczone niż sąsiednie miejscowości nad jeziorem, ale to przecież nie jest wada. Mniej jest tu hoteli, a co za tym idzie mniej turystów, ale samo miasteczko jest bardzo zadbane. Na początek polecam spacer promenadą wzdłuż jeziora, czyli Via Carlo Lomazzi. Wzdłuż tej ulicy skupiają się okazałe wille, kameralne hotele, a także restauracje i bary rozstawione przy ulicy z bezpośrednim widokiem na jezioro. Najciekawszy jest odcinek od Piazza Undici Febbraio w stronę przystani promowej, a kawałek dalej jest jeszcze niewielka plaża.

Piazza XI Febbraio

To główny plac historycznego centrum. Plac jest nieduży i ma nieregularny kształt. Przy naszej pierwszej wizycie w Lenno plac nie miał reprezentacyjnej funkcji. Służył po prostu jako parking. Jednak gdy kilka lat później byliśmy w Lenno ponownie, mogliśmy już zobaczyć plac po remoncie w zupełnie nowej odsłonie. Zamiast asfaltu pojawiła się elegancka kostka, a samochodom zabroniono wjazdu tutaj.

Porada praktyczna: na Piazza XI Febbraio warto wstąpić do „La Fabbrica Del Gelato” na naprawdę bardzo dobre lody. To nie tylko nasza opinia – w mapach google ta lodziarnia ma ocenę 4.5/5 na podstawie ponad tysiąca opinii.

Baptysterium św. Jana Chrzciciela

Przy Piazza XI Febbraio znajduje się Baptysterium św. Jana Chrzciciela wybudowane w XI w. To ośmiokątna świątynia z małą, kwadratową dzwonnicą. Warto zajrzeć do środka, aby zobaczyć XVIII-wieczne freski, na które składają się różne sceny. Na tylnej ścianie i po bokach można zobaczyć trzy epizody z życia św. Jana Chrzciciela (Madonna z Dzieciątkiem, św. Anna i św. Jan, Nauczanie św. Jana Chrzciciela, Chrzest Chrystusa) przeplatane postaciami św. Łucji (po lewej) i św. Agaty (po prawej). Natomiast na sklepieniu absydy przedstawiona jest Chwała św. Jana Chrzciciela w otoczeniu aniołów-muzyków. Wstęp wolny.

Lenno – położenie i komunikacja

Niewielkie Lenno położone jest na zachodnim brzegu jeziora Como, w regionie Lombardia. To jeden z najbogatszych i najgęściej zaludnionych regionów w kraju. Miasto liczy ponad 1800 mieszkańców i z roku na rok ta liczba odrobinę wzrasta.

W tym miejscu rozpoczyna się część wybrzeża o nazwie Costa della Tremezzina i ciągnie się przez kilkanaście kilometrów w kierunku północnym.

Jak dojechać komunikacją publiczną do Lenno?

Jedną z możliwości jest przyjazd pociągiem Trenord do miasta Como. Następnie z Como do Lenno można przyjechać autobusem międzymiastowym linii C10. Połączenie to obsługuje lokalny przewoźnik ASF Autolinee.

Autobus linii C10 kursuje na trasie Como – Menaggio – Colico, zatrzymując się także w mniejszych miejscowościach po drodze.

Rozkład jazdy oraz wykaz przystanków znajdziesz na oficjalnej stronie ASF Autolinee. Rozkład różni się w sezonie letnim i w sezonie zimowym.

Promy na jeziorze Como

Połączenia promowe na jeziorze Como obsługuje przedsiębiorstwo Navigazione Laghi. Na oficjalnej stronie znajdziesz wyszukiwarkę połączeń oraz ceny biletów:
https://www.navigazionelaghi.it/biglietti-e-orari-lago-di-como/

Ponadto przy każdej przystani promowej rozwieszone są szczegółowe cenniki za bilety do poszczególnych miasteczek. Pamiętaj, że w okresie letnim połączeń jest zdecydowanie więcej niż zimą. Jeśli więc planujesz swój wakacyjny wyjazd wiele miesięcy wcześniej, to nie zrażaj się rozkładem rejsów, który opublikowany jest w miesiące zimowe.

Zwróć uwagę, że w rozkładzie rejsów i w cenniku są trzy rodzaje połączeń:

• Corse Battello – wolniejszy prom, ale łączy ze sobą wszystkie miejscowości, w których są przystanie Navigazione Lago di Como.
• Servizio Rapido – szybsze połączenie, które zatrzymuje się tylko w większych miejscowościach nad jeziorem. Skorzystanie z servizio rapido wymaga niewielkiej dopłaty.
• Corse Traghetto – to połączenia promowe, które przewożą także samochody. Dostępne są tylko z czterech miejsc nad jeziorem: Bellagio, Cadenabbia di Griante, Menaggio i Varenna. Te promy nie pływają do Lecco.

Porada praktyczna: z przystani promowej w Lenno do Villi del Balbianello spacerem idzie się około 30-40 minut.

Parkingi w Lenno

Jeśli planujesz przyjazd do Lenno samochodem, to polecam te dwa parkingi:

• parking przy Via degli Arigiani – parking wzdłuż ulicy najbliżej Villi del Balbianello. Rano bez problemu znajdziesz wolne miejsce, ale około 10:00 parking się już zapełnia. Na części parkingu – gdzie są niebieskie linie – obowiązuje płatność w parkometrze 1,5 euro za godzinę. Natomiast druga część parkingu – tam gdzie są białe linie – jest bezpłatna.
• parking przy Via Diaz – bezpłatny plac parkingowy naprzeciwko cmentarza w Lenno. Tutaj łatwiej o wolne miejsce nawet w sezonie letnim, jednak do Villi del Balbianello jest stąd nieco dalej.

Miło mi, że dotarłeś lub dotarłaś do końca tego przewodnika. Jeśli artykuł okazał się pomocny, zostaw proszę komentarz u dołu.

• Masz pytania? Napisz komentarz poniżej. Otrzymam powiadomienie i odpowiem Ci zazwyczaj w ciągu jednego dnia. Wróć tu na drugi dzień i sprawdź moją odpowiedź (nie czekaj na mailowe powiadomienie o odpowiedzi).
• Będzie nam miło, jeśli dołączysz do 69 000 osób, które obserwują nasze konto na instagramie.
• Prowadzimy też największy w Polsce włoski profil bloga na Facebooku, który zgromadził 173 000 zaangażowanych obserwatorów.
• Zapraszamy również na największą Facebookową Grupę miłośników Włoch, która liczy ponad 100 000 Członków. Tam porad udzielają także Czytelnicy!