Sycylia – najpiękniejsze miasta i plaże – gdzie jechać na Sycylię?

91,9 tysięcy

Sycylia zachwyca swoją autentycznością, słonecznym klimatem, lokalną kuchnią i pięknymi plażami. Tutejsze miasta mimo że czasem zaśmiecone i odrapane, skrywają w sobie niezwykłe zabytki – nawet z czasów starożytnych. Sycylia będąca największą wyspą Morza Śródziemnego jest nieodłącznym elementem Włoch. Jednak sycylijczycy mają bardzo silne poczucie odrębności. Żyją oni w miejscu, w którym kończy się Europa, a zaczyna Afryka, dlatego od wieków mieszają się tu różne kultury i cywilizacje.

Sycylia – bardzo trafnie – bywa określana „tyglem kulturowym”. W przeszłości o dominację na wyspie walczyli Fenicjanie i Grecy. W XII wieku ogromny, widoczny zresztą do dziś, wpływ na Sycylię mieli Normanowie. Natomiast w ostatnich dekadach Sycylia musi sobie radzić z masową imigracją z Północnej Afryki i Bliskiego Wschodu. Jednocześnie młodzi i ambitni Włosi – w poszukiwaniu lepszego życia – wyjeżdżają stąd na północ.

Jeśli poszukujesz rzetelnych wiadomości z Włoch oraz wakacyjnych inspiracji, porad i darmowych przewodników to zapraszam Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie.

Wobec Sycylii trudno być obojętnym. Z punktu widzenia turysty wyspa jest naprawdę intrygująca, a miasta, bezcenne zabytki, spektakularne krajobrazy i plaże zachwycają niemal każdego, kto tu przyjdzie.

Zapraszam Cię do nowego przewodnika po Sycylii, a w nim:

• 17 najpiękniejszych miast Sycylii – z podziałem na Sycylię zachodnią i wschodnią;
• zabytki, atrakcje i miejsca – co warto zobaczyć;
• ramki z polecanymi restauracjami i hotelami przy opisie niektórych miast;
• porady praktyczne dotyczące organizacji wyjazdu i poruszania się po wyspie (także dla tych z Was, którzy nie będą wynajmować samochodu);
• najpiękniejsze plaże Sycylii;
• aktualne informacje na temat dojazdu z obydwu lotnisk;
• pociągi Trenitalia + 10 przewoźników autobusowych obsługujących połączenia pomiędzy miastami Sycylii;

Sycylia jest kluczem do wszystkiego

Dlaczego zamiast pisać o uroczych plażach i najpiękniejszych miastach Sycylii rozpoczynam ten przewodnik od kontekstu kulturowego i historycznego? Ktoś mógłby pomyśleć, że to przecież nudne i nieistotne przy planowaniu kilkudniowej wycieczki samolotem na Sycylię.

Warto mieć jednak świadomość miejsca, do którego się wybierasz. Sycylia ma niewiele wspólnego z tym jak wyglądają całe Włochy. Ten kraj – podzielony na 21 regionów i prowincji autonomicznych – zachowuje silną tożsamość regionalną. Każdy region Włoch jest inny – różni się architekturą, krajobrazami, lokalną kuchnią, ale też zamożnością i pracowitością mieszkańców.

Kto nie widział Sycylii, ten nie rozumie Włoch. Tu bowiem jest klucz do wszystkiego

Johann Wolfgang von Goethe, „Italienische Reise” („Podróż włoska”), 1786-1788 r.

Dlatego odrębność Sycylii działa w dwie strony. Pozostała część Włoch też nieco inaczej, z lekkim dystansem spogląda na Sycylię. Region uważany jest za przyjemny na wakacje, ale za to zacofany, biedny, skorumpowany i żyjący kosztem bogatej północy. Pewnie nikt kto żyje z turystyki Ci tego nie powie, ale między północą, a południem Włoch wciąż istnieje szczera, wzajemna niechęć.

Zjednoczenie Włoch (wł. Risorgimento czyli „odradzanie się”) zakończyło się stosunkowo niedawno – w 1861 r. Wówczas małe państwa Półwyspu Apenińskiego połączyły się i powstało Królestwo Włoch.

Kiedy Wiktor Emanuel proklamował powstanie Królestwa Włoskiego, gubernator Mediolanu Massimo D’Azeglio, powiedział słynne zdanie: „Stworzyliśmy Włochy. Teraz trzeba stworzyć Włochów”. Trwają dyskusje na ile się to udało. Włochów na pewno łączy squadra azzurra, czyli miłość do narodowej reprezentacji w piłce nożnej. Jednak tego co dzieli jest więcej. W przypadku Sycylii – zdecydowanie więcej.

Włochy to kraina małych ojczyzn. Wśród nich Sycylia żyje swoją dawną chwałą i dumną historią. Najeźdźcy pozostawili po sobie bogate dziedzictwo. Od architektury i sztuki po kuchnię.

Autentyczna Sycylia, w której brzydota miesza się z pięknem

Po Zjednoczeniu Włoch – z różnych, ale często niezawinionych przez sycylijczyków powodów – Sycylia stała się biedna i problematyczna. Skomplikowany obrót politycznych wydarzeń i nagłych reform spowodował, że dla wielu mieszkańców Sycylii, Zjednoczenie Włoch było zwyczajnym podbojem i grabieżą. Władzę na południu Włoch przejęli ludzie północy. Nowo powstałemu krajowi narzucono nową walutę, którą zresztą wymieniano po bardzo niekorzystnym kursie. W życie weszły nowe zasady funkcjonowania państwa i nowe prawo. Sycylijczycy z dnia na dzień stali się biedniejsi, a Palermo i Katania zaczęły podupadać. Na przemianach zyskiwała północ kraju.

Wywołało to naturalny bunt w mieszkańcach południa, a wkrótce potem sprzeciw wobec władzy centralnej wykorzystała rodząca się wówczas mafia. Miała miejsce dwuwładza, chociaż instytucje państwowe i mafijne zaczęły się nawzajem przenikać. Dla Sycylii nadeszły jeszcze trudniejsze czasy.

Dlatego dziś Sycylia – ze swoimi problemami – nie jest miejscem dobrym do życia, ale jest wspaniałym kierunkiem na urlop. Inna od reszty Włoch, z pięknymi krajobrazami, z intrygującymi miasteczkami, ze świetną kuchnią (która wynika z połączenia kuchni wielu kultur) i często z bardzo życzliwymi, pomocnymi ludźmi.

Pierwsze godziny po przylocie na Sycylię czasem nie są zbyt udane. Szczególnie jeśli zaczynasz zwiedzanie od brudnego Palermo lub Katanii. W obydwu miastach trwa permanentny kryzys śmieciowy. Jednak z każdą kolejną chwilą Sycylia zaczyna zyskiwać. Wad po pewnym czasie już się nie zauważa. Natomiast każdy kolejny zakątek i kolejne miasteczko skrywa coś zachwycającego.

Wiele sycylijskich kościołów ma piękne barokowe zdobienia – to pozostałość z czasów, gdy dominowali tutaj Hiszpanie. W Taorminie możesz podziwiać cudowny amfiteatr – to z kolei pozostałość po Grekach. W Palermo na turystów czeka bogato zdobiona mozaikami Kaplica Palatyńska w Pałacu Normanów, w której budowę zaangażowani byli architekci bizantyjscy, islamscy i łacińscy. Wielokulturowość widoczna jest tutaj na każdym kroku.

---

Sycylia wschodnia – co warto zobaczyć?

Dla ułatwienia przewodnik po Sycylii podzieliłem na dwie części – Sycylię wschodnią i Sycylię zachodnią.

Nie potrafię tego racjonalnie wyjaśnić, ale wschodnia Sycylia bardziej skradła nasze serca niż zachodnia część wyspy. Być może dlatego, że leży tam Taormina – najpiękniejsze miasto na wyspie. Być może, z tego powodu, że Katania jest mniejsza niż Palermo więc łatwiej się ją zwiedza, a w bliskim sąsiedztwie (do godziny drogi) jest kilka pięknych miejscowości.

Czasem na nasze wrażenia z podróży mają wpływ trudne do opisania czynniki – nastrój, dyspozycja dnia i emocje. Dlatego nie sugeruj się naszymi wrażeniami – daj szansę całej Sycylii. Wyspa jest tego naprawdę warta.

Zapraszam Cię na pierwszą część przewodnika po Sycylii, w której skupimy się na wschodniej części wyspy.

Katania

Na pierwszy rzut oka 300-tysięczna Katania nie wydaje się zbyt atrakcyjna – dlatego część przewodników ją niesłusznie pomija. Położone u podnóża Etny, drugie największe miasto Sycylii może zniechęcać zgiełkiem, przemysłowym nabrzeżem i brudem. Z drugiej strony Katania zachwyciła nas atmosferą, wielokulturowością, liczbą zabytków, a przede wszystkim świetną sycylijską kuchnią. Jeśli planujesz lot na Sycylię gorąco Cię namawiam – daj szansę Katanii, zamieszkaj w centrum i pokochaj to miasto. Chociaż to nie będzie łatwa miłość od pierwszego wejrzenia.

Poznaj Katanię w stylu slow. Nie warto gonić od zabytku do zabytku, których tutaj nie brakuje. Jednak to co najważniejsze jest stosunkowo blisko siebie. Dlatego nie ma potrzeby korzystania z komunikacji miejskiej za wyjątkiem dojazdu na plażę.

Zwiedzanie Katanii rozpocznij od Piazza del Duomo, przy którym znajduje się Katedra św. Agaty. Pośrodku placu stoi Fontana dell’Elefante z 1736 r. z charakterystycznym czarnym słoniem skierowanym w stronę katedry i egipskim obeliskiem. Niewiele dalej – w miejscu, w którym z głównego placu przechodzi się na targ rybny – znajduje się Fontana dell’Amenano. Pod nią można spojrzeć na przepływającą pod chodnikami miasta rzekę Amenano. Przy Piazza del Duomo znajduje się jeszcze Pałac Kleryków (Palazzo dei Chierici), w którym można zwiedzić Muzeum Diecezjalne, stylowy Hotel Centrale Europa i XVII-wieczny Palazzo degli Elefanti – obecnie siedziba władz miasta.

Około 50 m od Piazza del Duomo znajduje się kościół opactwa św. Agaty – to kolejny przykład sycylijskiego baroku. Warto wyjść na taras widokowy znajdujący się na jego dachu. Z jednej strony widać delikatnie dymiącą Etnę, a po przeciwnej stronie morze i port.

Tuż obok Piazza Duomo znajduje się La Pescheria – kultowy już targ rybny, który odbywa się tutaj od XIX wieku. Na targu – codziennie rano, za wyjątkiem niedzieli – w pełnej okazałości możesz poczuć atmosferę sycylijskiego targowiska.

Zobacz więcej:

• Katania – 7 powodów dla których pokochasz to miasto + praktyczny przewodnik
• Jak dojechać z lotniska w Katanii do centrum miasta oraz do Taorminy, Syrakuz i Palermo?

---

Taormina

Taormina jest zachwycająca od pierwszych chwil po przyjeździe. Powiedzenie „perła Sycylii” – jak zwykło mówić się o Taorminie – to nie banał. To naprawdę jedno z najpiękniejszych miejsc we Włoszech, a podróżując od kilkunastu lat widzieliśmy wiele urokliwych miasteczek Italii. Taormina ma spektakularne położenie na zboczu zielonego wzgórza Monte Tauro – roztacza się stąd widok na Etnę i błękitne wody Morza Jońskiego. Zachwycają też tutejsze plaże i zatoczki, zabytki skupione w większości blisko głównej ulicy i sycylijska kuchnia pełna świeżych makaronów, ryb, owoców morza i… pistacji pod każdą postacią!

Piękne plaże idą tu w parze ze wspaniałymi zabytkami z różnych epok. Najbardziej spektakularnym zabytkiem Taorminy jest antyczny teatr grecki – siedząc na widowni widać scenę, a za nią morze, a po prawej stronie Etnę! Warto też zobaczyć między innymi XIII-wieczną katedrę, Palazzo Corvaja z XIV wieku, czy XIX-wieczny park Villa Comunale z panoramicznym widokiem.

To najbardziej romantyczne miejsce na Sycylii. Klimatyczne restauracje, wąskie uliczki, schodki z donicami, place i punkty widokowe, które ozdobione są kwiatami. Tu się roi od instagramowych kadrów i pięknych widoków! Miasto podzielone jest na dwie części. Historyczne centrum położone jest na wzgórzu, natomiast u dołu znajduje się nadmorska dzielnica. Z dolnej części miasta na górę można wyjść spacerem albo wybrać kolejkę linową.

Zobacz więcej:

• Taormina czyli raj na Sycylii. Co zobaczyć, gdzie spać i gdzie dobrze zjeść? Praktyczny przewodnik

---

Castelmola

Nad Taorminą położona jest Castelmola – niewielka, urokliwa miejscowość, które należy do „I borghi più belli d’Italia”, czyli stowarzyszenia zrzeszającego najpiękniejsze wsie i małe miasteczka we Włoszech. W linii prostej Castelmola leży zaledwie kilometr od Taorminy, ale stromą i krętą górską drogą autobus z Taorminy „wspina się” tam przez ponad 5 km.

Z Taorminy do Castelmola można też iść pieszo, po szlaku nazwanym „Sentiero dei Saraceni”. Początek szlaku z Taorminy jest oznaczony w mapach google (wpisz „Sentiero dei Saraceni”). Pod górę idzie się około 40 minut, a zejście zajmuje 20 minut. Latem unikaj trekkingu w środku dnia – lepiej iść rano lub późnym popołudniem, gdy słońce jest mniej upalne.

Do Castelmoli przyjeżdża się przede wszystkim dla widoków. Z góry turyści podziwiają Morze Jońskie i Etnę oraz nieśpiesznie spacerują po uliczkach i placach miasteczka.

W samym centrum Castelmoli znajduje się kultowy Bar Turrisi, założony w 1947 r. Słynie on z dwóch rzeczy: tutejszego wina migdałowego oraz wszechobecnych rzeźb i bibelotów w kształcie męskiego członka. Dla jednych to nie lada atrakcja, do której dorobiono marketingową legendę, a dla innych zwyczajny kicz i przerost formy nad treścią w zagraconym barze. Każdy chce ocenić to sam więc opisywany w wielu przewodnikach Bar Turrisi, nieustannie cieszy się popularnością.

---

Acireale

Niespełna 20 km na północ od Katanii, leży Acireale. Z Katanii dojazd tutaj pociągiem zajmuje zaledwie 10 minut, a połączeń w ciągu dnia jest bardzo dużo. Jednak potem – jak w wielu sycylijskich miastach – z dworca kolejowego trzeba iść jeszcze dwa kilometry do głównego miejskiego placu. Sercem miasta – jak zazwyczaj w Italii – jest Piazza del Duomo, wokół którego znajdują się przepiękne, barokowe kościoły. To najważniejsze zabytki Acireale.

Po lewej stronie Pizza del Duomo stoi katedra. Na placu – obok siebie – są dwa barokowe kościoły i początkowo łatwo je pomylić. Katedra to ten z kościołów, który ma dwie gotyckie wieże (na zdjęciu powyżej po lewej stronie). Warto wejść do środka, aby zobaczyć bogato zdobione wnętrze świątyni. Natomiast tuż obok, czyli na prawo, znajduje się Bazylika Świętych Piotra i Pawła, zbudowana w 1550 r., ale przebudowana w późniejszym czasie po trzęsieniu ziemi. Trzecim z kościołów, które warto zobaczyć w Acireale jest położona nieopodal – Bazylika św. Sebastiana (na zdjęciu poniżej). Ta świątynia także została zbudowana w stylu sycylijskiego baroku, jej wnętrze zdobią piękne freski Pietro Paolo Vasty, a zabytek jest wpisany na listę UNESCO.

Acireale to nie tylko przepiękne kościoły. Odwiedzając miasto pospaceruj po Corso Umberto, wzdłuż którego wznoszą się eleganckie pałace i kamienice. To przy tej ulicy znajdują się bary, restauracje i sklepy. Corso Umberto prowadzi aż do Villi Belvedere – to miejski park z widokiem na morze. Stąd idąc w dół można dojść do portu rybackiego Santa Maria la Scala.

Porada praktyczna: do Acireale warto przyjechać w czasie karnawału, który uważany jest za jedno z najbardziej spektakularnych wydarzeń kulturalnych na Sycylii. Brytyjski dziennik „The Guardian” w 2017 r. zaliczył karnawał w Acireale do 10 najpiękniejszych tego typu imprez w Europie.

---

Syrakuzy

Syrakuzy to starożytne miasto założone przez Greków – w przeszłości było to najważniejsze miasto na Sycylii. Jego najstarsza część zbudowana jest na wyspie Ortygia (wł. Isola di Ortigia), którą wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Bez obaw, nie trzeba się tu przeprawiać statkiem. Syrakuzy i Ortygię łączy most – Ponte Umbertino.

Odwiedzając Syrakuzy koniecznie wybierz się na tutejszy targ. Codziennie – za wyjątkiem niedzieli – od około 7:00 rano przy Via Emmanuele De Benedictis sprzedawcy rozstawiają swoje stoiska z lokalnymi, sycylijskimi przysmakami. To bogactwo smaków i zapachów. Handlarze wzajemnie przekrzykują się, zachwalając świeżo złowione ryby, owoce morza, przyprawy, owoce i warzywa oraz lokalne sery. Są tu także gotowe lokalne przekąski podawane na plastikowych talerzykach. Produkty na targu w większości są tańsze niż w Polsce, a ich smak i jakość jest bez porównania lepsza. Nawet jeśli mieszkasz w hotelu i nie gotujesz sam, to i tak warto tutaj przyjść z samego rana, aby poczuć atmosferę sycylijskiego targu.

Ortygia pełna jest wąskich uliczek, domów z kamienia i barokowych pałaców. Nie jest zbyt duża więc przyjemnie się tu spaceruje i w krótkim czasie można odwiedzić najważniejsze miejsca. Sercem Ortygii jest Piazza Duomo, przy którym znajduje się katedra. Uwagę zwraca bogato zdobiona fasada. Ciekawostką jest fakt, że katedrę zbudowano wykorzystując mury dawnej świątyni Ateny z V wieku p.n.e.

Najważniejsze zabytki Syrakuz znajdują się na terenie Parku Archeologicznego Neapolis, gdzie podziwiać można m.in. wykuty w skale teatr grecki, ruiny amfiteatru rzymskiego, Grotę Nimfy, Ucho Dionizjusza czy Łuk Dionizjusza.

Zobacz więcej:

• Sprawdź ceny i dostępność hoteli oraz apartamentów w Syrakuzach

Warto wiedzieć: w Syrakuzach urodził się, pracował i zmarł Archimedes, uznawany za najwybitniejszego matematyka starożytności i jednego z największych w dziejach.

---

Noto

W południowo-wschodniej Sycylii leży urokliwe Noto – miasteczko nazywane jest „stolicą sycylijskiego baroku” i jednym z najpiękniejszych miast we Włoszech. Opisywane w wielu przewodnikach, a od 2002 r. wpisane także na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Ciekawostką jest fakt, że w styczniu 1693 r. Noto zostało zniszczone przez dramatyczne trzęsienie ziemi. Zginęło wówczas około tysiąc osób. Wkrótce po tych wydarzeniach podjęto decyzję o odbudowie Noto, ale w innym miejscu – 8 km dalej, na zboczu góry Meti. Miasto na nowo starannie zaplanowano i odbudowano w stylu barokowym. Uczestniczyło w tym wielu wybitnych architektów nie tylko z Włoch, ale z całej Europy. Do wzniesienia najważniejszych budynków użyto lokalnego kamienia o ciepłej, miodowej barwie.

Przez historyczne centrum Noto przebiegają dwie głównie arterie – to Corso Vittorio Emanuele i Via Cavour. Pierwsza z ulic jest deptakiem zamkniętym dla ruchu samochodowego. To przy niej znajduje się słynna katedra San Nicolò, która jest najbardziej spektakularnym zabytkiem Noto. Spacerując po miasteczku warto też zobaczyć znajdujący się po drugiej stronie placu Palazzo Ducezio, w którym mieści się ratusz oraz – kawałek dalej – XIX-wieczny gmach miejskiego teatru „Tina Di Lorenzo”. Natomiast w połowie drogi pomiędzy nimi stoi barokowy kościół San Carlo al Corso – za niewielką opłatą 2 euro, wąskimi schodami można wejść na taras widokowy na dachu kościoła.

Ponadto przy Corso Vittorio Emanuele znajduje się legendarna Caffè Sicilia – otwarta od 1892 r. To dla wielu punkt obowiązkowy na poranne cappuccino i cornetto lub popołudniowe brioche con gelato czy cannolo albo słynną granitę z mleka migdałowego. Współwłaścicielem baru jest Corrado Assenza – jego rodzina od czterech pokoleń prowadzi to miejsce.

---

Ragusa

Barokowa Ragusa od 2002 r. wpisana jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto początkowo było zbudowane na stromym wzgórzu z głębokimi dolinami z trzech stron. Jednak po trzęsieniu ziemi w 1693 r., które zniszczyło wiele miast w południowo-wschodniej Sycylii, zdecydowano się odbudować Ragusę na wyższym, bardziej równym terenie. Dlatego obecnie Ragusa składa się z dwóch części. Zabytkowa część miasta nazywa się Ibla, natomiast nowa część miasta to Ragusa Superiore.

Ibla skrywa gąszcz wąskich uliczek, kameralne place oraz barokowe pałace i kościoły. W historycznym centrum znajduje się co najmniej 50 barokowych kościołów, ale najważniejszym z nich jest Duomo di San Giorgio, znajdujący się przy Piazza Duomo. Natomiast w nowej części miasta trzeba zobaczyć Cattedrale di San Giovanni Battista.

Poza kościołami i niespiesznym spacerem po uliczkach Ragusa Ibla warto też zajrzeć do Giardino Ibleo – to miejski ogród z zadbaną zielenią i fontanną.

Natomiast kilkanaście kilometrów od miasta znajduje się zamek Donnafugata (wł. Castello di Donnafugata) uważany za jeden z najbardziej eleganckich zamków na Sycylii. Jego wnętrze udostępnione jest zwiedzającym, a wokół zamku znajduje się park o powierzchni prawie 8 hektarów z dużymi drzewami figowymi.

Zobacz więcej:

• Sprawdź ceny i dostępność hoteli oraz apartamentów w Ragusa

Porada praktyczna: przy Giardino Ibleo znajduje się Cantunera Ibla, w której spróbować można pyszne, sycylijskie arancini. Do wyboru są różne nadzienia – z sosem ragu, burro (czyli z szynką, mozzarellą, parmezanem, beszamelem, masłem i oliwą z oliwek), ze szpinakiem (w farszu jest także mozzarella, oliwki, śmietana, parmezan, białe wino, czosnek i sól) oraz kilka innych. Arancini w zależności od wybranego nadzienia kosztują od 3,50 do 4 euro.

---

Mesyna

Na koniec warto wspomnieć o Mesynie, która jest trzecim największym miastem na Sycylii. Mesyna leży przy Cieśninie Mesyńskiej, która oddziela Sycylię od Kalabrii. Ze względu na swoje położenie miasto nazywane jest „bramą do Sycylii”. Przez port promowy w Mesynie przejeżdża niemal każdy, kto na Sycylię wybiera się samochodem. Ponadto do Mesyny przypływają statki wycieczkowe zabierające turystów w rejsy po Morzu Śródziemnym.

Tuż przy nabrzeżu portowym znajduje się katedra, która jest najważniejszym zabytkiem miasta. Duomo ma trzy gotyckie portale, a wewnątrz jest bogato zdobiona – między innymi mozaikami. Katedra pierwotnie została zbudowana pod koniec XII w., a później przebudowywana. Jednak nieco ponad sto lat temu – w 1908 r. – trzęsienie ziemi niemal doszczętnie zniszczyło katedrę. Wkrótce potem wiernie ją dobudowano.

Ponadto przy katedrze znajduje się 60-metrowa normańska dzwonnica posiadającą największy na świecie mechanizm zegarowy, z figurami wprawianymi w ruch każdego dnia w południe. Dlatego najlepiej przyjść tu właśnie około południa.

Historyczne centrum Mesyny skupione jest wokół katedry więc miasto łatwo zwiedza się pieszo. Poza katedrą warto zobaczyć jeszcze – znajdującą się na tym samym placu – XVI-wieczną Fontannę Oriona. Jest ona dziełem rzeźbiarza z Florencji – o nazwisku Montorsoli, ucznia Michała Anioła. Jego dziełem jest także – znajdująca się kilometr dalej – Fontanna Neptuna.

Inne godne uwagi miejsca w Messynie to Galleria Vittorio Emanuele III, Villa De Pasquale, Sanktuarium Madonna di Montalto oraz Sanktuarium Chrystusa Króla (wł. Tempio di Cristo Re). Schody i plac ostatniego z kościołów to także świetny punkt widokowy do zdjęć panoramy miasta i portu.

---

Sycylia zachodnia

Zapraszam Cię do drugiej części mojego przewodnika po Sycylii. W tej części skupimy się na zachodniej stronie wyspy.

Położone po zachodniej stronie wyspy Palermo ma stosunkowo dużo bezpośrednich połączeń lotniczych z polskimi miastami, dlatego najczęściej to właśnie tutaj Polacy rozpoczynają swoją przygodę z wyspą. Drugim portem lotniczym w tej okolicy, które ma połączenia z Polską jest lotnisko w Trapani.

Palermo

Wielu turystów rozpoczyna swoją podróż po Sycylii od stolicy regionu, czyli od Palermo. To miasto, które żyje w cieniu swojej dawnej chwały i dumnej historii. Miejsce, w którym brzydota i wszechobecny brud kontrastują z zabytkami niezwykłymi – jak chociażby Katakumby Kapucynów, Pałac Normanów z Kaplicą Palatyńską czy kościoły inspirowane lub przebudowywane z meczetów, których kiedyś było tutaj około dwustu.

Palermo nagradza tych, którzy dają temu miastu więcej czasu. Tych, którzy nie zniechęcają się po słabym pierwszym wrażeniu. Dlatego jeśli masz zamiar przyjeżdżać do Palermo tylko na kilka godzin, w drodze do innego miejsca, to nie ma to sensu. Dwa pełne dni w Palermo to minimum, aby niespiesznie zobaczyć najważniejsze zabytki miasta i pospacerować po głównych placach i ulicach.

Palermo to scenografia, teatralne pomieszanie ozdobnych fasad i rozpadających się bocznych uliczek. Miasto mogłoby być scenerią dla thrillera gangsterskiego z lat trzydziestych, średniowiecznej fantazji z tajnymi kodami i złymi mnichami, romansu rozdzierającego gorset lub współczesnego filmu noir (…). Palermo jest niechlujne jak życie i pełne temperamentu jak sycylijski kochanek.

Alistaira Taylora-Younga, „Condé Nast Traveller”, 14.02.2024 r.

Sercem miasta i punktem orientacyjnym jest Quattro Canti charakterystyczny, ośmiokątny plac, w którym łączą się ze sobą cztery historyczne dzielnice Palermo. Jednak ze względu na godziny otwarcia zwiedzanie miasta najlepiej rozpocząć od Katakumb Kapucynów. Następnie warto przespacerować się w stronę Porta Nuova, aby odwiedzić Pałac Normanów i zobaczyć Kaplicę Palatyńską. Stamtąd jest już blisko do katedry – z zewnątrz zachwyca bardziej niż w środku, ale koniecznie trzeba wyjść na taras widokowy znajdujący się na dachu katedry.

Inne ważne zabytki i ciekawe miejsca w Palermo to Teatro Massimo, Parco d’Orleans oraz Piazza Pretoria ze stojącą na nim fontanną. Wśród wielu kościołów warto odwiedzić przynajmniej te najważniejsze i znajdujące się blisko siebie: San Giovanni degli Eremiti, San Cataldo oraz Santa Maria dell’Ammiraglio. O Palermo na blogu przygotowaliśmy oddzielny przewodnik – z dokładnym planem zwiedzania i wieloma informacjami praktycznymi.

Zobacz więcej:

• Palermo i okolica – co warto zobaczyć w kilka dni? Przewodnik subiektywny i pełen praktycznych porad

---

Monreale

Bardzo blisko Palermo leży Monreale, a w nim znajduje się jedna z najwspanialszych katedr w Europie. Ta XII-wieczna świątynia uznawana jest za najważniejszy klejnot Sycylii, a pod względem architektonicznym łączy w sobie styl arabski, normański i bizantyjski.

W 2015 r. katedra w Monreale została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Inicjatorem budowy katedry był normański król Sycylii – Wilhelm II, wnuk króla Rogera II.

Wnętrze katedry kojarzy się z gigantyczną szkatułą pełną klejnotów. Złocony, drewniany strop nawy wsparty jest na kolumnach przeniesionych z budowli starożytnych. We wspaniałej posadce odbijają się ogromne mozaiki zdobiące główną część kościoła (5950 m²).

Tim Jepson, przewodnik „Włochy”, National Geographic, str. 322

Poza wnętrzem katedry warto też wyjść na taras znajdujący się na jej dachu. Ponadto można zobaczyć także przylegające do katedry krużganki, które są elementem dawnego opactwa Benedyktynów.

Porada praktyczna: z Palermo do Monreale można dojechać autobusem AMAT linii 389, który odjeżdża z Piazza Independenza. Bilet na autobus kosztuje 1,40 euro w jedną stronę i należy go kupić wcześniej w kiosku. Natomiast do katedry obowiązują różne bilety wstępu w zależności od zakresu miejsc, które chcesz odwiedzić. Wszystkie warianty biletów oraz godziny otwarcia można sprawdzić na stronie Coop Culture, która jest oficjalnym kanałem sprzedaży. Bilety do katedry można też kupić w kasie na miejscu.

---

Mondello

Z Palermo w około 30 minut można dojechać autobusem do Mondello. To dawna wioska rybacka, a dziś ulubiona plaża mieszkańców Palermo. W drugiej połowie XIX wieku w Mondello swoje wille w stylu Liberty budowali zamożni mieszkańcy Sycylii. Cieszyli się beztroskim wypoczynkiem na piaszczystej plaży i krystalicznie czystym, turkusowym morzem. Dziś plaża w Mondello wciąż zachwyca, ale latem – szczególnie w sierpniu – jest niemiłosiernie zatłoczona.

Zdecydowana większość plaż w Mondello to płatne kąpieliska, na których za wynajęcie dwóch leżaków i parasola na cały dzień płaci się około 30-35 euro. Jednak pomiędzy płatnymi plażami, są wytyczone odcinki bezpłatne – dostępne za darmo dla wszystkich.

W centralnej części plaży uwagę zwraca charakterystyczny, secesyjny budynek Antico Stabilimento Balneare, wzniesiony na początku XX wieku, który stał się już nieodłącznym elementem panoramy Mondello.

Porada praktyczna: do Mondello można dojechać autobusem linii 806 z przystanku przy Piazza Crispi lub z przystanku Liberta’ – Croci w Palermo. Bilet w cenie 1,40 euro.

---

Cefalù

Zaledwie godzinę drogi od Palermo znajduje się Cefalù, które położone jest niemal dokładnie w połowie długości północnego wybrzeża wyspy. Cefalù ze swoją arabsko-normańską architekturą i kameralnym portem, powszechnie uznawane jest za jedną z najpiękniejszych i najbardziej klimatycznych miejscowości na całej wyspie. Miasteczko nie jest tak zadbane i zamożne jak słynna Taormina, dlatego wydaje się bardziej autentyczne. Tutaj na ulicach można spotkać rodowitych Sycylijczyków żyjących swoim rytmem, a nie tylko turystów szukających włoskiego dolce vita.

Wiele innych miejsc jest równie wspaniałych jak Cefalù, ale nie tak uwodzicielskich. Można tu poczuć, jak tętni życie i to nie przypadek, że wielu filmowców wykorzystało to miasto jako scenerię dla swoich filmów

licencjonowana przewodniczka Barbara De Gaetani w rozmowie z brytyjskim dziennikiem „The Guardian”, 9.03.2024 r.

Życie w Cefalù toczy się w Porto Vecchio i wzdłuż uliczki Via Carlo Ortolani di Bordonaro, przy której zlokalizowanych jest wiele barów i restauracji. Warto wybrać się na urokliwy Piazza del Duomo, aby zobaczyć słynną katedrę w Cefalù, która ma już ponad 800 lat. Wewnątrz można podziwiać XII-wieczne bizantyjskie mozaiki, które pokrywają sklepienie katedry. Mimo upływu kolejnych stuleci, mozaiki wciąż mienią się złociście i zachwycają zwiedzających. Natomiast plac wokół katedry otaczają kamienice i barowe stoliki, a urody temu miejscu dodają rosnące tutaj palmy.

Cefalù to także miasteczko z ładną, piaszczystą plażą. Morze jest tutaj spokojne, a w słoneczne dni ma piękny, turkusowy kolor.

Porada praktyczna: pociągi do Cefalù średnio co godzinę odjeżdżają z dworca Palermo Centrale. Bilet w jedną stronę kosztuje 7,10 euro, a czas podróży to około 50 minut. Bilet można kupić przez internet, ale najłatwiej w kasie lub w biletomacie na dworcu. Ponadto bilet papierowy wymaga skasowania w kasowniku, które znajdują się przy wejściu na peron. Rozkład jazdy najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie włoskich kolei trenitalia.com

---

Tempio di Segesta

Godzinę drogi samochodem od Palermo znajduje się Park Archeologiczny Segesta. Tam w wyjątkowo malowniczej scenerii podziwiać można dorycką świątynię zbudowaną w V w. p.n.e., która ma już ponad 2500 lat. Po obejrzeniu świątyni koniecznie trzeba zobaczyć jeszcze ruiny teatru greckiego z III w. p.n.e. Z przed świątyni do teatru można przejść pieszo (to niespełna 2 km) lub za niewielką opłatą podjechać autobusem wahadłowym.

Ruiny greckiego teatru znajdują się u podnóża szczytu Monte Barbaro skąd rozpościera się panoramiczny widok na okolicę.

Porada praktyczna: Park Archeologiczny Segesta w sezonie letnim, czyli od końca marca do końca września otwarty jest od 9:00 do 19:30 (ostatnie wejście o 18:00). W pozostałych miesiącach obiekt czynny jest krócej. Bilet wstępu kosztuje 10 euro, a ulgowy 5 euro. Nie ma konieczności, aby wejście rezerwować ze wcześniejszym wyprzedzeniem. Na miejscu nie powinno być problemów z dostępnością biletów.

---

San Vito Lo Capo

Według opinii wielu turystów i rodowitych Włochów w San Vito Lo Capo znajduje się najpiękniejsza plaża Sycylii. Wakacyjne upodobania mogą być różne, ale z pewnością plaża w San Vito Lo Capo pozytywnie wyróżnia się na tle innych nadmorskich miejscowości. Plaża położona jest na cyplu, wysuniętym w głąb Morza Tyrreńskiego. Wybrzeże poza miastem jest głównie skaliste, ale w samym San Vito Lo Capo plaża ma jasny, delikatny piasek.

To wszystko sprawia, że na tutejsza woda jest krystalicznie czysta i ma przepiękny błękitny kolor. W połączeniu z jasnym piaskiem i palmami, plaża zachwyca niemal wszystkich, którzy tu przyjadą. Niestety ma to także swoje złe strony – latem, szczególnie w weekendy, tutejsza plaża jest niemiłosiernie zatłoczona. Powyższe zdjęcia zrobiliśmy pod koniec maja, kiedy sezon dopiero się rozpoczynał.

---

Trapani

W północno-zachodniej Sycylii, w miejscu gdzie Morze Tyrreńskie łączy się z Morzem Śródziemnym i jednocześnie u podnóża Monte Erice, leży Trapani. Miasto słynie z ładnych plaż, dobrej lokalnej kuchni i klimatycznego historycznego centrum. Poza tym Trapani to także dobra baza wypadowa do odkrywania uroków północno-zachodniej Sycylii, w tym wysp Egadzkich, na które z tutejszego portu można dopłynąć w zaledwie pół godziny.

Warto poświęcić jeden pełny dzień na poznanie historycznego centrum Trapani, którego zabudowa rozpoczyna się na zachód od dworca kolejowego i Piazza Umberto I. To właśnie w centro storico najlepiej szukać noclegu. Ponadto wieczorami sporo się tutaj dzieje i jest bezpiecznie.

Wśród najważniejszych zabytków i atrakcji historycznego centrum warto zobaczyć katedrę San Lorenzo, znajdujący się tuż obok Kościół Kolegium Jezuickiego, Torre di Ligny oraz miejski park Villa Margherita. Natomiast nieco ponad dwa kilometry od historycznego centrum miasta znajduje się Sanktuarium Matki Bożej w Trapani (wł. Basilica santuario di Maria Santissima Annunziata).

Na południe od portu w Trapani rozciąga się rezerwat, w którym wciąż produkowana jest sól morska. Turyści mogą odwiedzić Muzeum Soli (wł. Museo del Sale) ale wbrew pozorom saliny w Trapani to nie jest tylko muzeum, w którym nie prowadzi się już żadnej produkcji. Wręcz przeciwnie. Rocznie wciąż wydobywa się tutaj 80 000 ton soli rocznie. To nawet więcej niż jeszcze kilkanaście lat temu.

Zobacz więcej:

• Trapani – praktyczny przewodnik po mieście i lokalnej kuchni + gotowy plan na codzienne wycieczki w okolicy

---

Erice

Trapani i Erice żyją w symbiozie od wieków. W przeszłości Trapani było tylko portem morskim dla znajdującego się na wzgórzu starożytnego miasta Erice. Jednak z czasem to Trapani zaczęło zyskiwać na znaczeniu.

Erice położone jest na wysokości 751 m n.p.m. i góruje nad zachodnią częścią Sycylii. Turyści przyjeżdżają tam ze względu na piękne widoki i klimatyczny, średniowieczny krajobraz. Najważniejszym zabytkiem miasta jest XIV-wieczny, surowy w swoim wyglądzie, kościół Chiesa Matrice.

W Erice pełno jest wąskich, brukowanych uliczek, które wiją się pomiędzy zabytkowymi domami. W miasteczku znajduje się kilka restauracji i cukierni oraz małe sklepiki, sprzedające pamiątki oraz słynne sycylijskie likiery, przetwory, pesto, makarony i przekąski.

Wybierając się do Erice ubierz się cieplej. Podczas gdy na dole w Trapani było piękne słońce, to w tym samym czasie na górze, w Erice, trafiliśmy na deszcz, zimny wiatr i pochmurną pogodę.

Zobacz więcej:

• Erice – średniowieczna perła zachodniej Sycylii. Przewodnik

Porada praktyczna: z Trapani do Erice można wyjechać kolejką gondolową Funivia di Erice. Przed podróżą sprawdź na oficjalnej stronie czy kolejka działa https://www.funiviaerice.it/ ponieważ czasem jest wyłączona ze względu na prace konserwacyjne lub silny wiatr. Bilet na kolejkę tam i z powrotem kosztuje 11 euro (w jedną stronę 6,50 euro). Ponadto z Trapani do Erice można się dostać autobusem AST – Azienda Siciliana Trasporti (bilet w cenie 2,90 euro w jedną stronę).

---

Dolina Świątyń

Znajdująca się na obrzeżach Agrigento Valle dei Templi czyli Dolina Świątyń, to największy na świecie park archeologiczny. Na wypalonych przez słońce wzgórzach znajduje się osiem starożytnych greckich świątyń. Najważniejsza i najlepiej zachowana jest Świątynia Concordii. Z upływem lat świątynie najpierw ucierpiały na skutek powtarzających się trzęsień ziemi, a później zniszczeń dokonali pierwsi osadnicy chrześcijańscy. Oszczędzili oni Tempio di Concordia (zbudowaną w 430 r. p.n.e.) ponieważ w VI w. przekształcili ją na kościół.

Cały kompleks Doliny Świątyń wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na zwiedzanie Doliny Świątyń należy zaplanować około 3 godzin. Warto wziąć ze sobą zapas wody oraz nakrycie głowy chroniące przed upalnym słońcem, ponieważ nie ma tu praktycznie cienia.

Porada praktyczna: wstęp do Parco Valle dei Templi Agrigento kosztuje 13 euro. W przedsprzedaży internetowej w oficjalnym kanale dystrybucji Coop Culture bilety kosztują 15 euro, ale można wówczas ominąć kolejkę. Ponadto jeśli planujesz tutaj przyjazd w lipcu, sierpniu lub w pierwszej połowie września, sprawdź możliwość wieczornego zwiedzania. Wówczas jest chłodniej, a świątynie są efektownie podświetlone. Ponadto w pierwszą niedzielę miesiąca wstęp jest bezpłatny – w tym dniu kompleks otwarty jest od 8:30 do 19:00.

---

Sycylia – komunikacja na wyspie

Na Sycylii są trzy międzynarodowe porty lotnicze, które mają bezpośrednie połączenia lotnicze z polskimi miastami:

• lotnisko w Palermo;
• lotnisko w Katanii;
• oraz lotnisko w Trapani.

Następnie można wynająć samochód, co w przypadku „objazdówki” po Sycylii jest najwygodniejsze. Ewentualnie można zaplanować poruszanie się komunikacją publiczną, co ma sens szczególnie podczas pobytów na 3-4 dni, które ograniczają się do bliskich okolic Palermo lub Katanii.

Jeśli masz zamiar korzystać z transportu publicznego to zobacz moje oddzielne artykuły o tym, jak dojechać do centrum miasta z dwóch największych portów lotniczych na Sycylii:

• Jak dojechać z lotniska w Palermo do centrum miasta oraz do innych miast turystycznych w okolicy?
• Jak dojechać z lotniska w Katanii do centrum miasta oraz do Taorminy, Syrakuz i Palermo?

Sycylia pociągiem – czy to ma sens?

Po Sycylii możesz częściowo podróżować pociągami. Rozkład jazdy oraz ceny biletów sprawdzaj bez pośredników na oficjalnej stronie włoskich kolei: https://www.trenitalia.com/ – pamiętaj jednak, że pociągi łączą ze sobą tylko najważniejsze miasta, a na niektórych odcinkach podróż pociągiem trwa stosunkowo długo.

Linie kolejowe na Sycylii biegną nie tak, jakby marzyli o tym turyści. Przykładowo z Katanii do Agrigento połączenie kolejowe wymaga 3 lub 4 przesiadek, a cała podróż trwa 8 godzin. Tymczasem autobus na tej samej trasie jedzie 3,5 godziny. Nie zawsze więc pociąg jest dobrym, szybkim i wygodnym sposobem na poruszanie się po Sycylii.

Sycylia autobusem czyli chaos i aż 10 dużych przewoźników

Pomiędzy miastami można też podróżować autobusami. Jednak na Sycylii działa około 10 dużych przewoźników autobusowych i nie ma centralnego systemu wyszukiwania połączeń. Każdorazowo trzeba wchodzić na strony poszczególnych przewoźników, ponieważ aplikacje typu Google Maps czy Rome 2 Rio nie pokazują wszystkich możliwych opcji.

Przewoźnicy autobusowi we wschodniej Sycylii:

• Sais Autolinee – połączenie lotniska w Katanii z Palermo;
• Interbus – połączenia do Noto, Syrakuz czy Avola;
• Etna Transporti – połączenia do Taorminy, Giardini Naxos, Ragusa;
• AST Catania – głównie wokół Katanii, w tym lotnisko, Avola, Noto, Modica;
• Giuntabus – z lotniska w Katanii do Milazzo na (Wyspy Liparyjskie).

Przewoźnicy autobusowi w zachodniej Sycylii:

• Russo Autoservizi – połączenia z Palermo do San Vito Lo Capo, Syrakuz i nie tylko;
• Segesta Autolinee – połączenia z Palermo do Trapani, Castellammare del Golfo i San Vito Lo Capo;
• Autoservizi Cuffaro – połączenia z Palermo do Agrigento;
• Autolinee Lumia – połączenia autobusowe do i z Agrigento;
• Prestia e Comandè – autobus łączący lotnisko w Palermo z centrum miasta (z kilkoma innymi przystankami na trasie).

Sycylia samochodem – gdzie wynająć auto?

Sycylię zdecydowanie najłatwiej zwiedza się samochodem. Dotarcie komunikacją publiczną do wielu małych miejscowości jest możliwe, ale wymaga dobrego przygotowania się do podróży. Poza tym trzeba pamiętać, że w godzinach późno popołudniowych oraz w święta na niektórych trasach, jest już niewiele połączeń autobusowych albo nie ma ich wcale.

Ceny wynajmu aut różnią się w zależności od sezonu i dostępności – możesz je porównać za pomocą wyszukiwarki Discovery Cars na lotnisku w Palermo, na lotnisku w Katanii lub na małym lotnisku w Trapani.

Co ważne w opcjach wyszukiwania Discovery Cars można zaznaczyć, że posiadasz jedynie kartę debetową mimo że część wypożyczalni wymaga karty kredytowej. Wówczas wyświetlone zostaną tylko wyniki firm, które mogą zabezpieczyć depozyt na karcie debetowej. Można tam także sprawdzić rzeczywiste opinie o poszczególnych wypożyczalniach.

Discovery Cars nie ma ukrytych opłat, co potwierdzają opinie w google: średnia ocena 4.4/5 na podstawie 25 000 recenzji. Podczas rezerwacji warto sprawdzić warunki „Pełnej ochrony”. Ponadto przy wyszukiwaniu samochodów można zaznaczyć takie opcje, jak: bez depozytu, foteliki dla dzieci lub nawigacja GPS.

Miło mi, że dotarłeś lub dotarłaś do końca tego przewodnika. Jeśli artykuł okazał się pomocny, zostaw proszę komentarz u dołu.

• Masz pytania? Napisz komentarz poniżej. Otrzymam powiadomienie i odpowiem Ci zazwyczaj w ciągu jednego dnia. Wróć tu na drugi dzień i sprawdź moją odpowiedź (nie czekaj na mailowe powiadomienie o odpowiedzi).
• Będzie nam miło, jeśli dołączysz do 69 000 osób, które obserwują nasze konto na instagramie.
• Prowadzimy też największy w Polsce włoski profil bloga na Facebooku, który zgromadził 173 000 zaangażowanych obserwatorów.
• Zapraszamy również na największą Facebookową Grupę miłośników Włoch, która liczy ponad 100 000 Członków. Tam porad udzielają także Czytelnicy!