Kierunek Włochy - najpopularniejszy blog o Włoszech w Polsce
Kierunek Włochy - najpopularniejszy blog o Włoszech w Polsce

San Marino – co zobaczyć? Zabytki, atrakcje, sprawdzone parkingi i noclegi

4 10 716

San Marino to jedno z najmniejszych Państw świata. Położone wysoko na wzgórzu Monte Titano słynie z przepięknej starówki, spektakularnie położonego zamku i faktu, iż jest najstarszą republiką świata. Na 31 tys. mieszkańców jest tu 32 tys. zarejestrowanych samochodów. Naczelną dewizą mieszkańców, jest „wolność”, a rocznie to niewielkie państwo odwiedza 4 miliony turystów. Jak zorganizować wycieczkę do San Marino, co warto zobaczyć, gdzie zaparkować i który hotel wybrać? O tym piszę w moim przewodniku.

Położone 20 km od nadmorskiego Rimini San Marino jest celem jednodniowych wycieczek turystów wypoczywających na plażach Adriatyku. Dla innych jest to jeden z punktów podróży po Włoszech i zostają tu na noc, co bardzo polecam bo miasto po zmroku robi się niezwykle romantyczne. Przyjeżdżają tu także autokary z wycieczkami w drodze do Rzymu. Niemal każdego dnia niewielkie historyczne centrum San Marino tętni życiem, ale najtłoczniej jest tu w sezonie wakacyjnym, od czerwca do września.

Co ciekawe w ostatnich latach San Marino upodobali sobie zamożni Rosjanie. Pełno ich na tutejszych uliczkach. Chętnie zaopatrują się w sklepach z alkoholami, markowymi ubraniami, zegarkami i biżuterią. Ceny markowych towarów są tu niższe niż w Rosji. Kilka kilometrów stąd ceny we Włoszech także są wyższe niż tutaj.

San Marino leży w sąsiedztwie Rimini – jak dojechać, gdzie zaparkować?

San Marino (fot. Alxpin, Getty Images)
San Marino (fot. Alxpin, Getty Images)

Droga łącząca Rimini z San Marino ma po dwa pasy w każdą stronę, ale liczne skrzyżowania z sygnalizacją świetlną i ograniczenia prędkości powodują, że trasę pokonuje się powoli, podziwiając jednocześnie przepiękną panoramę regionu Emilia-Romania.

Parking P8 u podnóża murów historycznego centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Parking P8 u podnóża murów historycznego centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Im bliżej celu tym droga jest coraz bardziej stroma i kręta. Historyczne centrum San Marino mimo że położone jest zaledwie 20 km od wybrzeża, to leży na wysokości 749 m n.p.m. W nawigacji ustaw ulicę Via Piana w San Marino i zaparkuj na jednym z kilku parkingów u podnóża starego miasta. Bardzo blisko centrum znajduje się parking P8. Płatny w godzinach od 8:00 do 22:00 około 1 euro za godzinę. Do parkometru znajdującego się na placu warto wrzucić większą kwotę. Wówczas reszta zostanie Ci wydana w nowiutkich euro z napisem „San Marino”. W końcu to osobne państwo – z własną walutą. Co ciekawe, obok parkometru znajduje się maszyna, która rozmieni większe nominały.

Porada praktyczna: w San Marino jest odrobinę chłodniej i bardziej wietrznie niż w Rimini. Jeśli przyjeżdżasz tu na jeden dzień z któregoś z nadmorskich kurortów pamiętaj, że pogoda nie będzie tak wakacyjna jak nad samym morzem.

Hotele i noclegi w San Marino – gdzie się zatrzymać?

Atmosfera położonego na stromym wzgórzu historycznego centrum warta jest tego, aby zostać tu przynajmniej na jedną noc. Poniżej moje 3 propozycje hoteli w samym centrum:

  • Hotel La Grotta*** – doskonale położony hotel w samym centrum starego miasta. Poproś o pokój z balkonem i panoramicznym widokiem (warto na to zwrócić uwagę przy rezerwacji przez booking). Hotel jest blisko głównego placu Piazza della Libertà. Dobre śniadania iwifi. Hotel znajduje się w części miasta zamkniętej dla ruchu samochodowego, ale auto najlepiej zaparkować na pobliskim parkingu P6.
  • Hotel Rosa*** – kolejny, bardzo przyjemny hotel z przepięknym widokiem w samym centrum! Hotel znajduje się na szczycie góry. Czysto, pod hotelem jest prywatny parking, a 200 m od hotelu parking miejski. Przed samym przyjazdem koniecznie skontaktuj się z hotelową recepcją w celu dopisania Twojej tablicy rejestracyjnej do systemu ZTL (strefa ograniczonego ruchu).
  • Hotel Cesare**** – czterogwiazdkowy Hotel Cesare znajduje się w samym centrum San Marino. Stylowe pokoje z klimatyzacja, wifi i widokiem na wzgórza lub uliczkę historycznego centrum. Bardzo dobre śniadania.

Brama do San Marino i pierwsze wrażenia

historyczna brama prowadząca do centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
historyczna brama prowadząca do centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Z parkingu P8 zaledwie kilkaset metrów jest do głównej bramy San Marino. Poznasz ją po charakterystycznym przejściu dla pieszych, przy którym w budce przez cały dzień stoi policjant. Okolice historycznej bramy do miasta to także świetny punkt widokowy do pamiątkowych zdjęć. Roztacza się stąd widok na wzgórza regionu Emilia-Romania. Jednak później widoki będą jeszcze piękniejsze.

historyczne centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
historyczne centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Po przekroczeniu zabytkowych murów obronnych miasta od razu doskonale widać, że San Marino niemal podporządkowane jest turystom. W czasie wakacji można odnieść wrażenie, że na ulicach jest więcej Rosjan, niż rodowitych Włochów. Na próżno tu szukać tradycyjnych włoskich sklepików, kameralnych barów, masarni z wędlinami, czy zakładów rzemieślniczych. Wokół pełno jest sklepów z alkoholami, drogimi zegarkami, modnymi ubraniami i butami od znanych projektantów oraz z biżuterią. Wszystko pod szyldami prestiżowych marek i niemal na każdej witrynie turystów zza granicy kusi napis Tax Free.

Mimo to miasteczko ma niewątpliwy urok. Wąskie i wybrukowane kostką uliczki, tarasy widokowe, podcienie budynków – jest tu naprawdę przyjemnie, ale największe wrażenie robi usytuowanie miasta i pojawiające się gdzieniegdzie punkty widokowe. Historyczne centrum San Marino jest stosunkowo małe. Do jego zwiedzania niepotrzebna jest mapa. Można intuicyjnie chodzić za tłumem i wspinać się w coraz to wyższe części miasta. Po drodze mija się kluczowe zabytki. My zupełnie przypadkiem natrafiliśmy na najciekawsze punkty widokowe z obu stron starego miasta.

Piazza Della Liberta czyli serce San Marino

Piazza Della Liberta w San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Piazza Della Liberta w San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Jednym z najważniejszych miejsc w San Marino jest Piazza Della Liberta. To średniej wielkości plac przy którym stoi gmach Pallazzo Publico. To siedziba jednoizbowego parlamentu San Marino. Parlamentowi przewodniczy dwóch kapitanów-regentów, którzy są wybierani co pół roku. Budynek Pallazzo Publico pochodzi z okresu średniowiecza i jest zwieńczony wieżą zegarową. Z samego Piazza Della Liberta rozpościera się przepiękny widok na cały region.

Bazylika San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Bazylika San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Kawałek wyżej, około 200 metrów od Piazza Della Liberta znajduje się bazylika. W jej wnętrzach spoczywają relikwie założyciela San Marino. Świątynia została zaprojektowana przez Antonio Serra, bolońskiego architekta w 1826 r. Tuż obok stoi dzwonnica wybudowana w 600 r. n.e.

historyczne centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
historyczne centrum San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Obok bazyliki znajduje się urząd pocztowy, w którym można kupić pamiątkowe znaczki z San Marino, a nieco dalej jest Muzeum Narodowe. W muzeum można podziwiać obrazy z okresu baroku, a także biżuterię ze Skarbu z Domagano, znaleziska z grobu bogaczy z VI wieku.

Zamek La Rocca o Guaita na szczycie góry Titano

Zamek La Rocca o Guaita na szczycie góry Titano (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Zamek La Rocca o Guaita na szczycie góry Titano (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Z tego miejsca – idąc dalej w górę – jest już bardzo blisko do najważniejszego zabytku miasta. To zamek La Rocca o Guaita, który został zbudowany w XI wieku, a w XV wieku został częściowo przebudowany. Zamek bywa nazywany także Prima Torre (Pierwsza Wieża). Twierdza stoi na samym szczycie góry Titano. Dominującym elementem zamku jest wybudowana bezpośrednio na skale – bez fundamentów – wieża. Tuż przy bramie do zamku znajduje się niewielka kapliczka.

Zamek La Rocca o Guaita w San Marino (fot. Scrisman)
Zamek La Rocca o Guaita w San Marino (fot. Scrisman)

Zamek La Rocca o Guaita nazywany jest Prima Torre ponieważ to największa i zarazem najstarsza z trzech twierdz jakie znajdują się na wierzchołkach góry Monte Titano w San Marino. Zamek jest dostępny dla turystów, a na wieży znajduje się taras widokowy (zdjęcie z tarasu powyżej).


Szanowny Czytelniku!

Rezerwujesz nocleg we Włoszech?

Wszystkie artykuły na blogu dla Czytelników zawsze pozostaną bezpłatne. Jeśli moje teksty były dla Ciebie pomocne, miło mi będzie, jeśli rezerwując nocleg na booking.com skorzystasz z tego linku polecającego lub wyszukiwarki poniżej. Cena dla Ciebie będzie bez zmian, ale booking.com podzieli się ze mną swoją prowizją. Daj znać, jeśli będę Ci mógł jakoś pomóc w planowaniu wyjazdu.

Booking.com

San Marino – położenie

San Marino położone jest wysoko w górach (749 m n.p.m.), w Apeninach około 20 km od wybrzeża Adriatyku. Historyczne centrum miasta znajduje się na wzgórzu Monte Titano. San Marino jest też jednym z najmniejszych państw w Europie. Mniejsze są tylko Watykan i Monako.

Każdego roku San Marino odwiedza 4 miliony turystów. To właśnie turystyka i usługi z nią związane są najważniejszych źródłem dochodu dla mieszkańców państwa (stanowi to aż 60 proc. lokalnej gospodarki). San Marino – jako państwo – liczy około 31 tys. obywateli. Samo miasto (stolica) to nieco ponad 4 tys. mieszkańców.

widok z góry Titano na nowszą część San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z góry Titano na nowszą część San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

San Marino – ciekawe miejsca, atrakcje, zabytki…

Na zwiedzanie zarezerwuj sobie przynajmniej pół dnia. Poranek warto spędzić na plaży nad Adriatykiem, a popołudnie i wieczór w zupełności wystarczą nam na zwiedzenie Republiki.

Piazza della Liberta

Najważniejszy plac w mieście. Znajduje się nieopodal głównej bramy prowadzącej do historycznego centrum. Przy placu stoi budynek Pallazzo Publico. Z Piazza della Liberta rozpościera się przepiękny widok na wzgórza regionu Emilia-Romania. To jedno z najlepszych miejsc na pamiątkowe zdjęcia z San Marino.

Piazza Della Liberta w San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Piazza Della Liberta w San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Pallazzo Publico

Siedziba jednoizbowego parlamentu San Marino. Parlamentowi przewodniczy dwóch kapitanów-regentów, którzy są wybierani co pół roku. Budynek Pallazzo Publico pochodzi z okresu średniowiecza i jest zwieńczony wieżą zegarową. Wewnątrz znajduje się 60-osobowa Wielka Sala Rad, Sala Zgromadzeń i Sala Głosowań.

Pallazzo Publico, a w tle widok na wzgórza Emilia Romania (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Pallazzo Publico, a w tle widok na wzgórza Emilia Romania (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Bazylika San Marino

Górująca nad Piazza della Liberta bazylika została zaprojektowana w 1826 r., a budowę zakończono w 1855 r. w miejscu, gdzie wcześniej znajdował się kościół z okresu przedromańskiego. Bazylika posiada trzy nawy, wzniesiona jest w stylu klasycystycznym z fasadą ozdobioną kolumnami korynckimi. Wewnątrz spoczywają relikwie założyciela San Marino –  św. Marinusa (prochy znajdują się po prawej stronie w srebrnej urnie).

Bazylika San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Bazylika San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Zabytkowa dzwonnica

Po prawej stronie, obok bazyliki znajduje się masywna, zabytkowa dzwonnica pochodząca z 600 r. Obok dzwonnicy znajduje się niewielki,  kościół pod wezwaniem św. Piotra, zbudowany w XVI wieku i przebudowany na początku XIX wieku. W absydzie kościoła znajdują się dwa wgłębienia. Zgodnie z tradycją jest to miejsce, w którym sypiali św. Marino i św. Leon.

Twierdza La Rocca o Guaita

To najważniejszy zabytek państwa. Zamek leży na samym szczycie Monte Titano. Twierdza została wzniesiona w XI wieku, a w XV wieku została częściowo przebudowana. Przy głównej bramie do zamku znajduje się niewielka kapliczka. Nad twierdzą góruje charakterystyczna wieża, która została wzniesiona bezpośrednio na skale, bez fundamentów. Z wieży doskonale widoczne są wieże dwóch pozostałych fortyfikacji, które zbudowano w XIII w. – La Cesta o Fratta oraz Montale.

Zamek La Rocca o Guaita w San Marino (fot. Swisshippo, Getty Images Pro)
Zamek La Rocca o Guaita w San Marino (fot. Swisshippo, Getty Images Pro)

Historia

Założenie państwa i szczęście oraz spryt obywateli

San Marino zostało założone 3 września 301 r. n.e. To właśnie wtedy chrześcijański budowniczy św. Marinus uciekł przed prześladującym go cesarzem Dioklecjanem z miasta Split w Chorwacji. Św. Marinus schronił się na szczycie Monte Titano w dzisiejszych Włoszech i założył tam niewielką wspólnotę chrześcijan. Tak wyglądały początki najstarszej republiki świata i jedynego obok Watykanu państwa-miasta, które przetrwało burzliwe historyczne zawieruchy.

San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Według różnych opracowań historycznych wolna wspólnota mieszkańców San Marino sięga aż do X wieku. Wcześniej państwo było częściowo uzależnione od książąt ze Spoleto w Umbrii. Pierwotna struktura rządu San Marina była ustanowiona z samorządowego zgromadzenia zwanego Arengo, które składało się z głowy każdej rodziny. Jednak w 1243 r. po raz pierwszy mianowano dwóch Kapitanów Regentów (Capitani Reggenti) sprawujących władzę. Ten rodzaj władzy funkcjonuje tu do dzisiaj. Do czasów współczesnych, co 6 miesięcy, zmieniają się osoby sprawujące regencję. Z kolei pierwsze prawo na kształt konstytucji republiki powstało w roku 1263. Jednak oficjalnie dopiero 8 października 1600 r. San Marino przyjęło pisaną konstytucję.

widok z góry Monte Titano na nowszą część San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z góry Monte Titano na nowszą część San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Przez wieki w utrzymaniu niezależności niewielkiej Republiki San Marino pomagało szczęście, spryt obywateli, a także zawierane sojusze. Na przestrzeni wieków państwo było kilka razy okupowane. Niepodległość kraju kilkukrotnie potwierdzali różni papieże. Jednak nawet sam Giuseppe Garibaldi w czasie Zjednoczenia Włoch nie nalegał, aby San Marino wcielić do Włoch.

Okres powojenny i ostatnie lata

Ostatnia okupacja San Marino miała miejsce podczas II wojny światowej w 1944 r. Państwo oficjalnie pozostawało neutralne podczas II wojny światowej, jednak gdy siły niemieckie wykorzystały San Marino do przejścia swoich wojsk uciekając na północ, armia aliantów podążyła za nimi. Wojska alianckie okupowały miasto przez kilka tygodni. Armii chodziło tylko o strategiczne znaczenie państwa-miasta.

San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
San Marino (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

W 2008 roku historyczne centrum San Marino wraz ze szczytem Monte Titano zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dziś państwo uznawane jest za najstarszą republikę na świecie.

widok z historycznego centrum na okoliczne wzgórza (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z historycznego centrum na okoliczne wzgórza (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Obecnie ponad połowa dochodu narodowego mieszkańców pochodzi z wpływów z turystyki. Zalicza się w to m.in. handel pamiątkami i przede wszystkim towarami luksusowymi (takimi jak perfumy, markowe ubrania, alkohole, czy zegarki), ale także usługi restauracyjne i hotelowe.

Współcześnie kraj utrzymuje dyplomatyczne i konsularne stosunki z wieloma państwami europejskimi i amerykańskimi. Ponadto kraj bije własne monety, wydaje swoje znaczki pocztowe i przyznaje odznaczenia państwowe.

widok z historycznego centrum na okoliczne wzgórza (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
widok z historycznego centrum na okoliczne wzgórza (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Komunikacja

Jak dojechać do San Marino?

Przykładowo z Warszawy do San Marino jest około 1550 km w jedną stronę, jeśli wybierzesz podróż autostradami przez Czechy i Austrię. Planując podróż należy pamiętać, ze zarówno w Czechach, jak i w Austrii za przejazd autostradami płacimy poprzez wykupienie winiety. We Włoszech opłaty uiszcza się na bramkach autostradowych w zależności od liczby przejechanych kilometrów.

Zobacz więcej:

Jeśli chcesz nieco zaoszczędzić na paliwie i przede wszystkim opłatach autostradowych, to z płatnej autostrady A4 we Włoszech zjedź już na pierwszym zjeździe na przedmieściach Wenecji od strony wschodniej (zjazd Venezia Est). Wówczas nie będziesz niepotrzebnie objeżdżać miasta wokół. Przejedziesz dawną autostradą przez Mestre, a następnie drogami krajowymi wzdłuż Adriatyku. Po drodze miniesz Chioggię, Lido di Spina i Ravennę. Zaoszczędzisz w ten sposób 65 km w jedną stronę i ponad 10 euro na opłacie autostradowej.

ceny we Włoszech - jak zaoszczędzić na autostradzie
ceny we Włoszech – jak zaoszczędzić na autostradzie

Parking w San Marino

U podnóża historycznych murów miejskich znajduje się kilka dobrze oznakowanych parkingów. Wszystkie parkingi są płatne i ceny różnią się nieco pomiędzy poszczególnymi parkingami. W przypadku samochodów osobowych cena oscyluje w okolicy 1 euro za godzinę parkowania. Co ciekawe przy parkometrach są urządzenia, które rozmieniają banknoty na drobne. Wkładając papierowe 5 euro otrzymasz 5 monet po 1 euro z symbolem San Marino. Warto więc rozmienić jakiś nominał, chociażby na pamiątkę.

Autokary mogą parkować na parkingach oznaczonych jako P1A Piazzale Calcigni lub P2B Piazzale della Stazione (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)
Autokary mogą parkować na parkingach oznaczonych jako P1A Piazzale Calcigni lub P2B Piazzale della Stazione (fot. Łukasz Ropczyński, kierunekwlochy.pl)

Kierowcom samochodów osobowych polecam parking P8 – jest blisko historycznej bramy do miasta. Można też zaparkować pod samym murem obronnym, przy ulicy – miejsca parkingowe wyznaczają niebieskie linie i te miejsca także są płatne.

Stacja kolejowa

W San Marino nie ma stacji kolejowej. Najbliższy dworzec kolejowy jest w Rimini. Stacja w Rimini w ciągu dnia ma bardzo wiele połączeń do Bolonii, a stamtąd można się już dostać bezpośrednim pociągiem Pendolino do Florencji, Rzymu, Mediolanu, czy Wenecji. Z Rimini w ciągu dnia odjeżdża kilkadziesiąt pociągów kursujących po linii kolejowej biegnącej bezpośrednio wzdłuż Adriatyku, która łączy ze sobą różne kurorty.

Pobliskie lotniska

W pobliżu znajdują się trzy międzynarodowe porty lotnicze. Są to lotniska w Forli, Rimini i w Bolonii.

Miasta partnerskie

  • San Leo (Włochy)
4 Komentarze
  1. Karolina pisze

    Mam pytanie odnośnie zwiedzania San Marino, czy są jakieś opłaty za wejście na teren Twierdzy czy wyzej wymienionych atrakcji? Jeśli tak to mniej wiecej z jakimi kwotami trzeba się liczyć? Pozdrawiam

    1. Łukasz Ropczyński pisze

      Tak, za wejście do twierdzy jest opłata. Jeśli dobrze pamiętam 4,50 euro.

  2. Agnieszka pisze

    Czy nie mając do dyspozycji samochodu można się jakoś dostać do San Marino? Np. z Cesenatico? Dziękuję.

    1. Łukasz Ropczyński pisze

      Oczywiście. Najprościej z Cesenatico pociągiem do Rimini (połączeń jest bardzo dużo w ciągu dnia), a następnie z Rimini do San Marino autobusem.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

Przez dalsze aktywne korzystanie z Bloga bez zmian ustawień w zakresie prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez Autora Bloga i Zaufanych Partnerów oraz wyrażasz zgodę na zapisywanie plików cookies w Twoim urządzeniu końcowym. Informacje na temat Administratora Danych Osobowych, swoich praw oraz danych jakie zbiera Blog znajdziesz w "Polityce Prywatności". AkceptujęPolityka prywatności i RODO

Polityka prywatności i RODO