Volterra – jedno z najbardziej autentycznych miast Toskanii. Średniowieczne zabytki, liczne muzea, ale też miasto alabastru i… wampirów

Volterra to nie tylko jedno z najpiękniejszych, średniowiecznych miasteczek Toskanii, ale także jedno z miejsc najbardziej autentycznych. W przeciwieństwie do sąsiedniego San Gimignano, tutaj na głównym placu nie zobaczycie kolejki po lody, ani tłumu turystów z aparatami. Zamiast tego późnym popołudniem na głównym placu Volterry gromadzą się starsze mieszkanki, które wciąż siadają pod murem Palazzo dei Priori i plotkują o życiu sąsiadów. Volterra nie ma też drogich hoteli i restauracji, które byłyby wyróżnione gwiazdkami Michelin. Takie lokale można znaleźć w Montepulciano czy Sienie. Natomiast w trattoriach w Volterze lokalna kuchnia jest wybitnie dobra, ale nie napędzona turystycznym marketingiem.

Tutejsze budynki noszą na sobie ślady historii, a wąskie uliczki urzekają codziennością. O Volterze mówi się, że to miasto alabastru (z czego władze i mieszkańcy są bardzo dumni) i miasto wampirów. Chociaż wampiry są tak naprawdę popkulturowym „efektem” popularności hollywoodzkiej sagi „Zmierzch” i żadnych wampirów nigdy tu przecież nie było.

Jeśli poszukujesz rzetelnych wiadomości z Włoch oraz wakacyjnych inspiracji, porad i darmowych przewodników to zapraszam Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie.

Gdyby tych dowodów na autentyczność Volterry było mało to jest jeszcze jeden. W Fortezza Medicea czyli w Twierdzy Medyceuszy – która jest jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków miasta – wciąż mieści się najprawdziwsze więzienie o średnim rygorze. W innych miastach Toskanii, mając do dyspozycji taki zabytek, już dawno urządziliby w nim muzeum czy galerię sztuki. Jednak nie w Volterze, która broni się przed masową turystyką.

Volterra i jej średniowieczny, toskański klimat

W średniowieczu Volterrę od świata oddzielały potężne kamienne mury, które dawały mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa. Za nimi rozciągała się gęsta sieć wąskich uliczek i surowych, kamiennych zabudowań – niemal niezmienionych od stuleci.

Dziś najlepiej podziwiać miasto z perspektywy ulic i placów oraz z wieży Palazzo dei Priori, skąd widać, jak dachy, mury i bruk tworzą jednolitą, ciepłą mozaikę w odcieniach szarości, pomarańczu i brązu. W krajobrazie nie ma miejsca na nowoczesne budynki czy krzykliwe reklamy. Panuje tu harmonia i spokój.

Do miasta wciąż wchodzi się przez monumentalne bramy, z których część pamięta jeszcze czasy Etrusków. Kręte uliczki naturalnie prowadzą do najważniejszego z placów czyli do Piazza dei Priori.

W Volterze od dekad są trzy codzienne rytuały:

• poranna kawa;
• popołudniowy odpoczynek;
• i… wieczorna „rada starszych” pod murem Palazzo dei Priori.

Późnym popołudniem – gdy na Piazza dei Priori cień w końcu przykryje nagrzany bruk – rozpoczyna się tu nieformalna narada. Kto z kim, co u sąsiadki, co gotujesz dziś na kolację, a przy okazji: „czemu znowu ci turyści robią nam zdjęcia?”.

Ten widok mówi więcej o włoskim stylu życia niż niejedna książka: życie toczy się powoli, wspólnie, bez pośpiechu – i najlepiej „al fresco”.

Volterra wcale nie chciała być miastem wampirów

Marco Buselli – burmistrz Volterry w latach 2009 – 2019 – w jednym z wywiadów dla niemieckiego tygodnia Der Spiegel opowiadał o tym, że wciąż szuka pomysłu dla swojego miasta. Nie chciałby on, aby w Volterze królowały tandetne sklepiki z pamiątkami jak w Wenecji, czy wymuskane fasady kamienic, jak w San Gimignano. Według burmistrza miasto nie powinno być dekoracją. Powinno zachować swoją autentyczność.

Obawy o skomercjalizowanie Volterry pojawiły się około 2007 r. Wówczas to w 100 milionach egzemplarzy na całym świecie sprzedała się saga „Zmierzch” autorstwa Stephanie Meyer. Jeden z rozdziałów nosił tytuł „Volterra”. Wkrótce potem bestsellerem zainteresowała się amerykańska wytwórnia filmowa. Powstał kinowy hit z gwiazdorską obsadą (Kristen Stewart, Robert Pattinson), a do Volterry zaczęły zjeżdżać zagraniczne autokary pełne nastolatek zafascynowanych wampirami.

Zamiast pytań o historię i tradycję miasta, zaczęły padać pytania o cerę wampirów i miejsce, gdzie rozgrywały się słynne filmowe sceny.

Jak Volterra broni się przed komercją i masową turystyką?

Mało kto dzisiaj pamięta, że Stephenie Meyer pierwotnie w swojej książce opisywała królestwo Volturi. Była to nazwa tak samo fikcyjna jak sam wampir Edward. Po pewnym czasie autorka przypadkiem w internecie przeczytała o mieście Volterra we Włoszech. Postanowiła wykorzystać tę nazwę. Meyer nigdy nie odwiedziła Volterry osobiście przed napisaniem książki.

Chociaż w książce część akcji rozgrywa się w miasteczku Volterra, to w rzeczywistości kluczowe sceny filmowe zostały nakręcone w pobliskim Montepulciano, a nie w Volterze. Powodem było to, że władze Volterry początkowo miały obawy przed komercjalizacją miasta i nie zdecydowały się podpisać umowy z producentami. Tymczasem Montepulciano aktywnie współpracowało z ekipą filmową i udostępniło swoje historyczne ulice i place, co ostatecznie przesądziło o wyborze miejsca.

Volterra za to stała się miejscem pielgrzymek fanów sagi. Choć nie kręcono tam dużych fragmentów filmu, miasto wykorzystuje swoje literackie powiązanie z Volturi, oferując specjalne wycieczki tematyczne i trasę dla zwiedzających w związku z motywem wampirów.

Porada praktyczna: jeśli masz zamiar zwiedzać Volterrę śladami zabytków i historii (a nie śladami wampirów), to warto rozważyć zakup Volterra Card. To specjalny karnet turystyczny, który umożliwia wstęp przez 72 godziny do kilku muzeów i zabytków w mieście, w tym na wieżę Palazzo dei Priori. Volterra Card kosztuje 23 euro i można ją kupić m.in. w Palazzo dei Priori albo w kasie do teatru rzymskiego.

Volterra jest też miastem alabastru

Mieszkańcy Volterry, bardziej niż z wampirów, dumni są z alabastru. To właśnie tutaj sztuka rzeźbienia w tym delikatnym kamieniu osiągnęła mistrzowski poziom. Złoża alabastru znajdują się w okolicznych wzgórzach i były eksploatowane już przez Etrusków, którzy tworzyli z niego urny pogrzebowe, przedmioty codziennego użytku oraz rzeźby i dekoracje.

W średniowieczu i renesansie alabaster stał się symbolem bogactwa Volterry. Tutejsi rzemieślnicy dostarczali swoje wyroby do florenckich pałaców i watykańskich warsztatów.

Do dziś w Volterze działa kilkanaście warsztatów rzemieślniczych, w których można zobaczyć, jak powstają misternie rzeźbione wazony, figurki i lampy. Rzemieślnicy używają tradycyjnych narzędzi – dłut, pił i papieru ściernego – bo alabaster, mimo swojej miękkości, wymaga ogromnej precyzji. Produkty i praktyczne pamiątki z alabastru można kupić w małych sklepikach, przy głównych ulicach historycznego centrum miasta.

Można też wejść do małych pracowni, gdzie artyści chętnie pokazują proces obróbki kamienia i pozwalają dotknąć surowych brył. W takich miejscach wyroby z alabastru można kupić bezpośrednio od rzemieślnika. Jednym z takich miejsc jest Rossi Alabaster Volterra przy Piazzetta della Pescheria. Nieopodal tego miejsca znajduje się Ekomuzeum Alabastru, które bardziej szczegółowo opisuję w dalszej części mojego przewodnika.

Volterra – co warto zobaczyć? Plan zwiedzania

Miasto można swobodnie zwiedzać bez mapy i przewodnika. Volterra liczy około 10 tys. mieszkańców, jest więc nieduża, a turyści skupiają się głównie na obszarze historycznego centrum, wewnątrz murów obronnych. Nie sposób się tutaj zgubić, wszystkie zabytki, place i najważniejsze punkty miasta są stosunkowo blisko siebie.

Poniżej znajdziesz moją subiektywną listę 14 najważniejszych zabytków, atrakcji, punktów widokowych i muzeów w Volterze.

Piazza dei Priori

Główne ulice Volterry prowadzą do serca miasta, którym jest Piazza dei Priori. Plac zachowuje swoją średniowieczną atmosferę więc można poczuć się tutaj, jakby czas cofnął się o kilkaset lat.

Wokół placu i w jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się najważniejsze budynki w mieście: ratusz – Palazzo dei Priori z charakterystyczną wieżą, a naprzeciwko niego – Palazzo Pretorio, z nieco niższą wieżą Torre del Porcellino. Dawniej budynek ten był siedzibą podestà.

Natomiast obok Palazzo Pretorio widać czarno-białe pasy – to fragment murów katedry, a konkretnie transept. Aby z placu dojść do katedry trzeba iść na około, pokonując 200 m.

Plac od wieków pełni funkcję głównego miejsca spotkań obywateli i władz miejskich. Także dziś Piazza dei Priori jest tętniącym życiem miejscem, gdzie turyści przychodzą, aby podziwiać architekturę lub odpocząć w barze, a mieszkańcy spotykają się tutaj głównie popołudniami, aby poplotkować lub po prostu wspólnie spędzić czas. Na placu odbywają się też ważne wydarzenia kulturalne i miejskie uroczystości.

Palazzo dei Priori

Przy Piazza dei Priori dumnie stoi Palazzo dei Priori – to miejski ratusz, który był wybudowany w latach 1208 – 1257, co czyni go najstarszym ratuszem w Toskanii. Budynek wzniesiono jako symbol niezależnego miasta, które nie musiało się już liczyć z władzą biskupów. Z tego powodu Palazzo dei Priori został zbudowany tuż obok katedry czyli obok centrum władzy biskupiej.

Jego monumentalna sylwetka z wieżą zegarową dominuje nad placem, a fasada ozdobiona herbami Medyceuszy i tarczami szlacheckimi świadczy o dawnej potędze Volterry. Po bokach pałacu warto zwrócić uwagę na imponujące lwy – to symbol potęgi Florencji.

Na parterze budynku uwagę zwracają bogato zdobione ściany. Na pierwszym piętrze znajduje się Sala del Consiglio Comunale, w której obraduje Rada Miejska. Salę tę zdobi fresk „Zwiastowanie”, który w 1383 r. namalował Jacopo di Cione.

Największą atrakcją dla turystów jest jednak wejście na wieżę. Na sam szczyt prowadzą wąskie, strome schody, ale wysiłek wynagradza niezwykły widok praktycznie we wszystkich kierunkach. Wieża początkowo pełniła funkcję strażnicy. Z jej szczytu obserwowano okoliczne doliny, wypatrując zagrożeń lub nadciągających wojsk. Z czasem wieża stała się symbolem niezależności i prestiżu Volterry, a jej wysokość była manifestacją siły władz miejskich wobec wpływów florenckich i kościelnych.

Porada praktyczna: wnętrze Palazzo dei Priori można zwiedzić wykupując zwykły bilet wstępu za 10 euro lub w ramach Volterra Card. Obydwa bilety upoważniają także do wejścia na wieżę, z której rozpościera się panoramiczny widok na miasto.

Katedra Santa Maria Assunta i Baptysterium San Giovanni

Mury Palazzo dei Priori przylegają do katedry, ale żeby wejść do świątyni trzeba „obejść” wokół gmach władzy świeckiej. Katedra w Volterze (Duomo di Santa Maria Assunta) to najważniejszy kościół miasta i jedno z najstarszych miejsc kultu w Toskanii.

To nie przypadek, że mury katedry przylegają do gmachu urzędu. W średniowieczu centrum władzy duchownej i świeckiej celowo lokowano obok siebie. Pałac symbolizował siłę władzy miejskiej, a katedra – autorytet Kościoła. Zestawienie tych dwóch budowli w jednym kompleksie miało podkreślać równowagę i współzależność obu instytucji w życiu Volterry.

Katedra ma już prawie tysiąc lat, ponieważ została konsekrowana w 1120 r. Ze względu na bogato zdobione wnętrze, liczne freski, złocony, kasetonowy sufit i marmurowe ołtarze, katedra określana jest mianem „arcydzieła sztuki romańskiej”.

Natomiast naprzeciwko katedry znajduje się XIII-wieczne baptysterium San Giovanni zbudowane na planie ośmiokąta. Uwagę zwraca portal, w stylu romańsko-gotyckim z pasami z białego i zielonego marmuru. To wpływ stylu pizańsko-romańskiego.

Porada praktyczna: zwiedzanie katedry jest dziś płatne, ponieważ opłata stanowi formę wsparcia dla jej konserwacji i utrzymania. Bilet obejmuje również wejście do baptysterium i muzeum katedralnego.

Porta all’Arco

Etruskie mury Volterry otulają miasto, a do historycznego centrum wciąż prowadzi sześć oryginalnych bram. Wśród nich wyróżnia się Porta all’Arco, prawdziwe arcydzieło starożytnej inżynierii, wykonane z różnych materiałów i technik budowlanych.

Brama powstała w IV wieku p.n.e. i do dziś zachowała trzy charakterystyczne kamienne głowy, prawdopodobnie przedstawiające bóstwa opiekuńcze miasta.

Dziś Porta all’Arco nie pełni już funkcji obronnej, ale stanowi symbol Volterry – widoczny na wielu zdjęciach i pocztówkach. Wchodząc przez nią do historycznego centrum, ma się wrażenie przejścia przez granicę czasu. Za bramą rozpoczyna się plątanina wąskich, brukowanych uliczek.

Jeśli na zwiedzanie Volterry masz więcej czasu, to warto przespacerować się także do innych, historycznych bram. Porta San Francesco wciąż robi wrażenie monumentalnym wyglądem, podczas gdy Porta Fiorentina została zbudowana w XIII wieku w celu zastąpienia Porta Diana, starożytnego etruskiego północnego wejścia. Wewnątrz, powyżej łuku znajduje się biały krzyż na czarnym tle, natomiast na zewnątrz widoczny jest herb Medyceuszy.

Spacer głównymi ulicami Volterry

Zwiedzanie Volterry najlepiej rozpocząć od przejścia przez etruską bramę Porta all’Arco (o której wspominałem powyżej), a następnie spaceru Via Porta all’Arco. Wąskie uliczki, wyłożone kamienną kostką prowadzą między surowymi murami i domami z alabastrowymi detalami. Każdy zakręt odsłania inny fragment historii. Zaglądając w poprzeczne, boczne uliczki można znaleźć średniowieczne kamienice, romańskie portale i małe warsztaty rzemieślników, którzy do dziś obrabiają alabaster, symbol Volterry.

Via Porta all’Arco płynnie przechodzi w Via Giacomo Matteotti i Via Antonio Gramsci. Te ulice tętnią życiem i ruch pieszych jest na nich znacznie większy niż na innych ulicach miasta.

Wzdłuż tych ulic ciągną się sklepiki z lokalnymi produktami – winem, oliwą, truflami, serami, kuchennymi akcesoriami z drewna i oczywiście z alabastrowymi pamiątkami.

Znajdują się tu także małe bary, restauracje, trattorie oraz lodziarnie.

Porada praktyczna!

Gdzie zjeść romantyczną kolację w Volterze?
? La Vecchia Lira – kuchnia typowo toskańska, lokalna, w której dominują mięsa i trufle (zwróć uwagę na tatar z Chianiny z truflami);
? Osteria La Pace – tutaj także króluje kuchnia toskańska, w tym dania z dzika oraz słynna Bistecca alla Fiorentina).

A gdzie na lody i toskańskie przekąski?
? lody w L’isola del Gusto Gelateria (panie trochę mówią po polsku);
? Boutique del Tartufo – robione na miejscu kanapki z truflami oraz trufle i salsy w słoiczkach, które można zabrać do Polski;
? La Sosta del Priore – tanie i pyszne toskańskie kanapki z różnymi dodatkami do wyboru.

Kościół św. Michała Archanioła

W samym centrum Volterry – w miejscu, gdzie łączą się główne miejskie ulice Via Guarnacci, Via Giacomo Matteotti i Via dei Sarti – znajduje się kościół św. Michała Archanioła (wł. Chiesa di San Michele Arcangelo).

Według niektórych źródeł kościół w tym miejscu istniał już w 987 r., czyli jeszcze na długo przed zbudowaniem katedry w Volterze. Jednak prace budowlane nad obecnym budynkiem kościoła rozpoczęły się w 1259 r., co i tak czyni tę świątynię jedną z najstarszych w mieście.

Na przestrzeni wieków kościół był jeszcze kilkukrotnie przebudowywany, chociaż dolna część fasady została praktycznie nienaruszona. Nad wejściem do kościoła znajdują się pasy z zielonego i białego marmuru w stylu romańsko-pizańskim.

Warto zajrzeć do środka (wstęp jest bezpłatny), chociaż wnętrze nieco rozczarowuje. Jest skromne ponieważ zostało niemal całkowicie przebudowane w XIX wieku.

Teatr rzymski i etruski akropol

Jednym z najważniejszych zabytków Volterry jest teatr rzymski, który powstał w I wieku p.n.e. i jest jednym z lepiej zachowanych rzymskich teatrów we Włoszech. Znajduje się on u podnóża miejskich murów i w sąsiedztwie zabytkowej bramy Porta Fiorentina.

Teatr można podziwiać z bliska – za opłatą albo w ramach Volterra Card – lub całkowicie za darmo z punktu widokowego, który w mapach google oznaczony jest jako „Vista panoramica del Teatro Romano”. Tak naprawdę z tego punktu na Via Lungo le Mura del Mandorlo teatr widać nawet lepiej niż z dołu dlatego tak niewielu turystów decyduje się na wykupienie biletu wstępu.

Ciekawostką jest fakt, że teatr rzymski w Volterze został odkryty dopiero podczas prac archeologicznych, które rozpoczęły się w 1950 r. Zachowały się rzędy kamiennych siedzeń, fragmenty sceny oraz pozostałości portyku za sceną, które pozwalają wyobrazić sobie, jak imponująco wyglądał w czasach swojej świetności. Natomiast z widowni – tak samo jak przed wiekami – roztacza się dziś malowniczy widok na dolinę.

Obok teatru znajdują się ruiny etruskiego akropolu, który jest starszy od teatru o kilkaset lat. To tutaj znajdowały się świątynie i miejsca kultu z okresu, gdy Volterra była jednym z najważniejszych miast etruskich. Do dziś można zobaczyć zarysy fundamentów dwóch świątyń oraz fragmenty murów, które stanowiły część sakralnego centrum starożytnego miasta.

Teatr Persio Flacco

Ponad 200 lat temu, a konkretnie w 1820 r., uroczyście otwarto teatr w Volterze. W jego budowę zaangażowany był Luigi Campani – wówczas już były architekt wielkiego księcia Toskanii Ferdynanda III. Na siedzibę teatru wybrano XVIII-wieczny Palazzo Incontri, który po rozbudowie stał się głównym ośrodkiem życia kulturalnego mieszkańców Volterry.

To typowy włoski teatr, z salą w kształcie podkowy i z czterema poziomami loży. Całość pokrywa akustyczne sklepienie.

Teatr został zbudowany z inicjatywy około 60 mieszkańców miasta zrzeszonych w stowarzyszeniu Accademia dei Riuniti. Po oddaniu teatru do użytku wszyscy oni przydzielili sobie oni po jednej loży. Stowarzyszenie zarządza teatrem do dziś i umożliwia bezpłatne zwiedzanie budynku i sali teatralnej.

Przez 15 lat (od 1984 do 1999 r.) teatr był zamknięty z powodu mozolnie prowadzonych prac renowacyjnych. Przed ponownym otwarciem teatru członkowie stowarzyszenia przekazali swoje prywatne loże we własność Accademia dei Riuniti. Dzięki temu możliwe było uzyskanie publicznych środków, które były niezbędne podczas renowacji i późniejszego utrzymania teatru.

Pinakoteka i Muzeum Miejskie w Volterze

XV-wieczny Palazzo Minucci Solaini uznawany jest za najlepiej zachowany renesansowy budynek w Volterze. Ma plan kwadratu, a poszczególne sale zbudowane są wokół krużganka. Niegdyś budynek ten był zdobiony freskami, a obecnie – od 1982 r. – jest siedzibą Pinakoteki i Muzeum Miejskiego w Volterze.

We wnętrzach można podziwiać dzieła sztuki, które powstawały od średniowiecza do czasów współczesnych. To nie tylko obrazy (chociaż one dominują), ale także rzeźby, medale, monety i ceramika.

Prawie wszystkie prezentowane dzieła pochodzą z Volterry, a większość z nich powstała na zamówienie kościołów i instytucji, które na przestrzeni wieków zostały opuszczone lub zniszczone. Można tu podziwiać obrazy takich mistrzów jak Neri di Bicci, Benvenuto di Giovanni del Guasta, Domenico Ghirlandaio i Luca Signorelli.

Jednym z kilku najsłynniejszych eksponatów jest „Zwiastowanie” pędzla Luca Signorellego (na zdjęciu u góry po lewej stronie). To arcydzieło włoskiego renesansu, które samo w sobie przyciąga tu wielu miłośników sztuki.

Porada praktyczna: można kupić bilety wstępu do samej Pinakoteki i Muzeum Miejskiego w cenie 10 euro, ale bardziej opłacalny jest zakup Volterra Card w cenie 23 euro. Karta ta dodatkowo upoważnia do wizyty m.in. w Ekomuzeum Alabastru, Palazzo dei Priori (w tym na wieżę), Teatru Rzymskiego, Muzeum Etruskiego i nie tylko.

Ekomuzeum Alabastru

Produkcja alabastru rozsławiła Volterrę i stała się symbolem kunsztu jej mieszkańców. Alabaster znany jest co najmniej od starożytności, a na przedmieściach Volterry Etruskowie już 2000 lat temu zajmowali się obróbką i rzeźbieniem z alabastru. Wykorzystywali oni miejscowy alabaster do tworzenia urn pogrzebowych i rzeźb.

Największy rozwój obróbki alabastru nastąpił w XIX wieku, kiedy miejscowi rzemieślnicy zaczęli eksportować swoje wyroby na całą Europę. Dziś jednak alabaster nie stanowi już znaczącej części gospodarki miasta, ale na stałe przeszedł do historii i kultury Volterry.

W tutejszych sklepikach i małych warsztatach wciąż można kupić ręcznie wykonywane wyroby z alabastru. Turyści chętnie kupują praktyczne pamiątki z alabastru, takie jak wazony, figurki, lampy i ozdoby.

Natomiast w centrum miasta można odwiedzić niewielkie Ecomuseo dell’Alabastro, które jest połączone z Pinakoteką. Ekspozycja łączy tradycję z nowoczesnością. Obok zabytkowych narzędzi, modeli dawnych warsztatów i rzeźb etruskich można zobaczyć współczesne dzieła lokalnych mistrzów, które pokazują, jak toskańskie rzemiosło przekształciło się w sztukę.

Diecezjalne Muzeum Sztuki Sakralnej – Kościół św. Augustyna

Przy Piazza XX Settembre znajduje się kościół Sant’Agostino (św. Augustyna), którego budowa rozpoczęła się w XIII wieku. Fasada świątyni jest skromna i niepozorna dlatego wielu turystów przechodzi obok tego miejsca obojętnie, nie zaglądając do wnętrza.

Tymczasem od 2017 r. w kościele mieści się Diecezjalne Muzeum Sztuki Sakralnej. Muzeum powstało, by chronić i prezentować najcenniejsze dzieła sztuki z kościołów w Volterze. Wśród nich przede wszystkim obrazy, rzeźby, relikwiarze i tkaniny liturgiczne.

Centralne miejsce wśród eksponatów zajmuje popiersie św. Wiktora (z XII w.) – to prezent podarowany przez papieża Kaliksta II w 1120 r. biskupowi Volterry.

Inne bezcenne zabytki, na które warto zwrócić uwagę to alabastrowa kropielnica z XVI w. oraz XV-wieczne popiersie San Lino (na zdjęciu u góry po prawej stronie), wykonane z glazurowanej terakoty. San Lino czyli św. Linus był drugim w historii papieżem (po św. Piotrze).

Muzeum Etruskie Guarnacciego

Mario Guarnacci – włoski historyk, autor wielu naukowych dzieł i antykwariusz – przez lata zgromadził pokaźną kolekcję antyków, głównie z okresu etruskiego, ale też z czasów rzymskich. W 1761 r. podjął decyzję o przekazaniu całej kolekcji swojemu rodzinnemu miastu – Volterze. Tak powstało Muzeum Etruskie Guarnacciego, uznawane za jedno z najstarszych muzeów publicznych w Europie.

Muzeum Guarnacciego początkowo mieściło się przy głównej ulicy handlowej Volterry, czyli przy Via Giacomo Matteotti (wówczas była to Via Guidi). Później przez pewien czas eksponaty znajdowały się w samym sercu miasta, czyli w Palazzo dei Priori. Jednak od 1877 r. siedziba muzeum mieści się w XVII-wiecznym Palazzo Desideri Tangass, zajmując tam trzy kondygnacje. W muzeum wciąż panuje dawny klimat. Obiekt wygląda jakby czas zatrzymał się tutaj w miejscu, co ma swój urok.

W Muzeum Etruskim Guarnacciego zgromadzona została największa kolekcja urn etruskich we Włoszech. Natomiast jednym z najważniejszych zabytków w kolekcji jest Urna Nowożeńców (wł. Urna degli Sposi), przedstawiająca dwoje sędziwych małżonków, leżących na łożu.

Inny eksponat, który stał się symbolem muzeum to Cień Wieczoru (wł. Ombra della sera). To niewielka, ale niezwykle charakterystyczna figura (na zdjęciu u góry po prawej stronie), która od wieków fascynuje zarówno archeologów, jak i artystów. Została wykonana w III wieku p.n.e. Przedstawia nagiego młodzieńca o nienaturalnie wydłużonych proporcjach ciała, podczas gdy głowa zachowuje prawidłowe proporcje i wyraźne rysy twarzy.

Porada praktyczna: w miesiącach letnich Muzeum Etruskie Guarnacciego otwarte jest codziennie od godz. 10:00 do 18:30. Natomiast w miesiącach zimowych zamknięte w poniedziałki, w pozostałe dni czynne od 10:00 do 16:00, a w soboty i niedzielę do 18:30.

Twierdza Medyceuszy

Muzeum Guarnacciego znajduje się bardzo blisko Twierdzy Medyceuszy (Fortezza Medicea), która jest ostatnim ważnym zabytkiem Volterry. Obydwa obiekty – w linii prostej – dzieli zaledwie 100 m. Forteca – na równi z Palazzo dei Priori – jest jednym z dwóch najbardziej charakterystycznych budynków w mieście.

Fortezza Medicea została wzniesiona w 1474 r., na skutek rozkazu Lorenza de’ Medici (czyli Wawrzyńca Medyceusza), kiedy to Florencja zdobyła władzę nad Volterrą. Zamek pełnił dwie funkcję: obronną na wypadek ataku z zewnątrz, ale też miał strzec porządku w samym mieście i utrudniać powstanie ewentualnego buntu wśród mieszkańców.

Twierdza składa się z dwóch części: Rocca Antica i Rocca Nuova. Jej masywne, surowe mury i potężne wieże miały symbolizować władzę Medyceuszy nad miastem. Z twierdzy rozciąga się imponujący widok na okoliczne wzgórza i dachy Volterry.

Twierdzę Medyceuszy warto zobaczyć z zewnątrz, ponieważ jest pięknym przykładem militarnej architektury renesansowej. Natomiast ciekawostką jest fakt, że w środku mieści się tutaj więzienie o średnim rygorze!

Volterra – położenie i komunikacja

10-tysięczna Volterra znajduje się w środkowej części Toskanii, pomiędzy Florencją, Sieną i Pizą. To miasto położone na wysokim wzgórzu (530 metrów n.p.m.) otoczonym pagórkowatym krajobrazem regionu Val di Cecina, co zapewnia mu doskonałe widoki na okoliczne pola, winnice i lasy. Volterrę od Sieny dzieli około 60 km, od Florencji – 80 km, a od Pizy – 65 km.

Z punktu widzenia wakacyjnego dużą zaletą jest niewielka odległość do morza. Do piaszczystych plaż wybrzeża Toskanii w miejscowościach Cecina, czy Bibbona można stąd dojechać w niespełna godzinę.

Volterra – parkingi blisko historycznego centrum

Wokół murów obronnych, tuż przy wejściu do historycznego centrum miasta, znajduje się kilka średniej wielkości parkingów. Poniżej znajdziesz namiary na sprawdzone parkingi, na których zazwyczaj zostawiamy samochód.

• Parking podziemny La Dogana – nowoczesny, podziemny parking przy Piazza Martiri della Libertà. Postój w cenie 2 euro za godzinę lub 15 euro za 24 godziny. Płatność w kasie samoobsługowej. Parking położony jest zaledwie 200 m od Piazza dei Priori – jest więc w ścisłym centrum Volterry.

• Parking Gioconovo – znajduje się przy Viale Franco Porretti, tuż obok bazy karetek pogotowia. Niestety miejsca parkingowe są bardzo wąskie (na zdjęciu powyżej). Płatność w parkometrze. Z parkingu windą lub schodami można dojść do łącznika prowadzącego bezpośrednio do historycznego centrum.

• Parking Docciola – żwirowy plac parkingowy (na Piazzale di Docciola), który jest bezpłatny. Mogą tu także parkować kampery i busy. Z parkingu schodami wychodzi się do historycznego centrum Volterry.

Volterra komunikacją publiczną

Do Volterry nie da się dojechać bezpośrednio pociągiem ponieważ miasto leży na wzgórzu i nie ma własnej stacji kolejowej.

Najbliższy stacja kolejowa (o nazwie Volterra-Saline-Pomarance) znajduje się w miejscowości Saline di Volterra, ok. 10 km od centrum, jednak od 2021 r. zawieszono kursowanie pociągów. Nieliczne połączenia kolejowe miały być przywrócone, ale póki co wciąż zastępują je autobusy.

Jeśli więc planujesz przyjazd do Volterry komunikacją publiczną, to jedyną możliwością są autobusy. Większość połączeń z sąsiednimi miastami obsługuje Autolinee Toscana, a rozkład jazdy można sprawdzić na oficjalnej stronie przewoźnika https://www.at-bus.it/

Miło mi, że dotarłeś lub dotarłaś do końca tego przewodnika. Jeśli artykuł okazał się pomocny, zostaw proszę komentarz u dołu.

• Masz pytania? Napisz komentarz poniżej. Otrzymam powiadomienie i odpowiem Ci zazwyczaj w ciągu jednego dnia. Wróć tu na drugi dzień i sprawdź moją odpowiedź (nie czekaj na mailowe powiadomienie o odpowiedzi).
• Będzie nam miło, jeśli dołączysz do 69 000 osób, które obserwują nasze konto na instagramie.
• Prowadzimy też największy w Polsce włoski profil bloga na Facebooku, który zgromadził 173 000 zaangażowanych obserwatorów.
• Zapraszamy również na największą Facebookową Grupę miłośników Włoch, która liczy ponad 100 000 Członków. Tam porad udzielają także Czytelnicy!